Raqamli madaniyat va axborot xavfsizligi tushunchalarining nisbati: pedagogik integratsiya yoki metodologik farqlanish muammosi

BOLTAYEVA, GO'ZAL

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Zamonaviy jamiyatning raqamli transformatsiyasi ta’lim, muloqot, mehnat faoliyati va axborot almashinuvi jarayonlarining mazmunini tubdan o‘zgartirmoqda. Internet, ijtimoiy tarmoqlar, mobil ilovalar, bulutli xizmatlar hamda sun’iy intellektga asoslangan texnologiyalarning kundalik hayotga keng kirib kelishi shaxsdan nafaqat texnik vositalardan foydalanish ko‘nikmalarini, balki raqamli muhitda ongli, axloqiy, mas’uliyatli va xavfsiz faoliyat yuritish kompetensiyalarini ham talab etmoqda. Shu jihatdan ta’lim nazariyasi va amaliyotida “raqamli madaniyat” hamda “axborot xavfsizligi” tushunchalarining mazmuni, o‘zaro nisbati va pedagogik funksiyalarini aniqlashtirish dolzarb metodologik masalalardan biriga aylanmoqda. Raqamli madaniyat shaxsning raqamli texnologiyalardan maqsadga muvofiq foydalanishi bilangina cheklanmaydi. U axborotni izlash, tanlash va tanqidiy baholash, raqamli kontent yaratish, virtual muloqot me’yorlariga rioya qilish, raqamli etikani anglash, shaxsiy va ijtimoiy mas’uliyatni namoyon etish kabi o‘zaro bog‘liq komponentlarni qamrab oladi. Shu ma’noda raqamli madaniyat shaxsning raqamli jamiyatdagi faoliyatini tartibga soluvchi bilim, qadriyat, xulq-atvor va kommunikativ tajribaning integrativ tizimi sifatida namoyon bo‘ladi. Axborot xavfsizligi esa raqamli muhitda yuzaga keladigan xavf va tahdidlarni anglash, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish, maxfiylikni ta’minlash, zararli va manipulyativ axborotni aniqlash, kiberfiribgarlik va boshqa raqamli tahdidlardan himoyalanish hamda xavfsiz xulq-atvor strategiyalarini tanlash bilan bevosita bog‘liq. Pedagogik nuqtayi nazardan axborot xavfsizligi faqat texnik himoya vositalarini bilishni emas, balki o‘quvchining xavfni oldindan baholashi, mas’uliyatli qaror qabul qilishi va o‘z raqamli xatti-harakatlarini nazorat qila …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarBOLTAYEVA, GO'ZAL
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-09-20
Son8
Betlar275-283
TilO‘zbek
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.490
Indeksga qo‘shilgan2026-09-23

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.490 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

digital culture, information security, digital competence, digital literacy, safe digital behavior, pedagogical integration, methodological differentiation, information culture, digital environment, cybersecurity, digital responsibility, цифровая культура, информационная безопасность, цифровая компетентность, цифровая грамотность, безопасное цифровое поведение, педагогическая интеграция, методологическая дифференциация, информационная культура, цифровая среда, кибербезопасность, цифровая ответственность

Iqtibos keltirish

APABOLTAYEVA, GO'ZAL (2026). RAQAMLI MADANIYAT VA AXBOROT XAVFSIZLIGI TUSHUNCHALARINING NISBATI: PEDAGOGIK INTEGRATSIYA YOKI METODOLOGIK FARQLANISH MUAMMOSI. Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 275-283. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.490
GOST (OAK)BOLTAYEVA, GO'ZAL RAQAMLI MADANIYAT VA AXBOROT XAVFSIZLIGI TUSHUNCHALARINING NISBATI: PEDAGOGIK INTEGRATSIYA YOKI METODOLOGIK FARQLANISH MUAMMOSI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 8. – B. 275-283. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.490.
MLABOLTAYEVA, GO'ZAL. “RAQAMLI MADANIYAT VA AXBOROT XAVFSIZLIGI TUSHUNCHALARINING NISBATI: PEDAGOGIK INTEGRATSIYA YOKI METODOLOGIK FARQLANISH MUAMMOSI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 275-283, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.490
ChicagoBOLTAYEVA, GO'ZAL. “RAQAMLI MADANIYAT VA AXBOROT XAVFSIZLIGI TUSHUNCHALARINING NISBATI: PEDAGOGIK INTEGRATSIYA YOKI METODOLOGIK FARQLANISH MUAMMOSI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 275-283 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.490
HarvardBOLTAYEVA, GO'ZAL (2026) ‘RAQAMLI MADANIYAT VA AXBOROT XAVFSIZLIGI TUSHUNCHALARINING NISBATI: PEDAGOGIK INTEGRATSIYA YOKI METODOLOGIK FARQLANISH MUAMMOSI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 275-283. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.490
BibTeX
@article{boltayevagozal2026,
  title = {RAQAMLI MADANIYAT VA AXBOROT XAVFSIZLIGI TUSHUNCHALARINING NISBATI: PEDAGOGIK INTEGRATSIYA YOKI METODOLOGIK FARQLANISH MUAMMOSI},
  author = {BOLTAYEVA, GO'ZAL},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {8},
  pages = {275-283},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.490},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.490}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

BOLTAYEVA, GO'ZAL — boshqa maqolalari