Jeyms joysning tafakkuridan oziqlangan o‘zbek adiblarida mifologik talqin modusi

Raxmatullayev , Ziyodullo

Қўқон университети хабарномаси · 2026-yil

Annotatsiya

Mazkur maqolada Jeyms Joys ijodiy tafakkuri ta’sirida shakllangan o‘zbek adabiyotidagi mifologik talqin modusi ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Unda mifning zamonaviy roman poetikasidagi o‘rni, uning estetik sistema va konseptual mezon sifatidagi funksiyasi yoritiladi. Ayniqsa, Joysning mifologik universalizmga asoslangan badiiy tafakkuri, ong oqimi uslubi, ramziy va tush motivlari orqali voqelikni idrok etish tamoyillari o‘zbek adiblari ijodida qanday aks etgani qiyosiy aspektda ochib beriladi. Maqolada Nazar Eshonqul hamda qator mustaqillik davri yozuvchilarining asarlari misolida mifopoetik qatlam, ongosti kechinmalari, ramz va timsollarning funksional ahamiyati tahlil qilinadi. Xususan, “Go‘ro‘g‘li” romani va Joysning “Musavvirning yoshlikdagi shamoyili” asari o‘rtasidagi poetik uyg‘unlik, mifning individual va ijtimoiy ongni shakllantirishdagi roli, shaxs “men”ining mavjudlik va tanazzul oralig‘idagi izlanishlari ochib beriladi. Shuningdek, maqolada mifning tarixiy xotira, milliy ong va umuminsoniy qadriyatlar bilan bog‘liq konseptual xarakteri asoslanadi. Tush va ramzlarning psixoanalitik talqini (Yung nazariyasi asosida) hamda badiiy tafakkur dialektikasi masalalari yoritilib, mifning zamonaviy o‘zbek romanida estetik va falsafiy tafakkur shakli sifatida namoyon bo‘lishi isbotlanadi. Natijada, Joys tafakkuridan oziqlangan o‘zbek adabiyotida mifologik talqin modusi nafaqat shakliy tajriba, balki milliy o‘zlikni anglash va tarixiy-ijtimoiy haqiqatni badiiy idrok etish vositasi sifatida namoyon bo‘lishi ilmiy asosda xulosalanadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarRaxmatullayev , Ziyodullo
JurnalҚўқон университети хабарномаси
NashriyotҚўқон университети
ISSN2181-1695
Nashr sanasi2026-02-11
Jild17
Betlar41-44
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

mif, obraz, talqin, idrok, uslub, mezon, modus, sistema.

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APARaxmatullayev , Ziyodullo (2026). JEYMS JOYSNING TAFAKKURIDAN OZIQLANGAN O‘ZBEK ADIBLARIDA MIFOLOGIK TALQIN MODUSI. Қўқон университети хабарномаси, 17, 41-44. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1441
GOST (OAK)Raxmatullayev , Ziyodullo JEYMS JOYSNING TAFAKKURIDAN OZIQLANGAN O‘ZBEK ADIBLARIDA MIFOLOGIK TALQIN MODUSI // Қўқон университети хабарномаси. – 2026. – T. 17. – B. 41-44.
MLARaxmatullayev , Ziyodullo. “JEYMS JOYSNING TAFAKKURIDAN OZIQLANGAN O‘ZBEK ADIBLARIDA MIFOLOGIK TALQIN MODUSI.” Қўқон университети хабарномаси, 17, 41-44, 2026. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1441
ChicagoRaxmatullayev , Ziyodullo. “JEYMS JOYSNING TAFAKKURIDAN OZIQLANGAN O‘ZBEK ADIBLARIDA MIFOLOGIK TALQIN MODUSI.” Қўқон университети хабарномаси, 17, 41-44 (2026). https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1441
HarvardRaxmatullayev , Ziyodullo (2026) ‘JEYMS JOYSNING TAFAKKURIDAN OZIQLANGAN O‘ZBEK ADIBLARIDA MIFOLOGIK TALQIN MODUSI’, Қўқон университети хабарномаси, 17, 41-44. https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1441
BibTeX
@article{raxmatullayevziyodullo2026,
  title = {JEYMS JOYSNING TAFAKKURIDAN OZIQLANGAN O‘ZBEK ADIBLARIDA MIFOLOGIK TALQIN MODUSI},
  author = {Raxmatullayev , Ziyodullo},
  journal = {Қўқон университети хабарномаси},
  year = {2026},
  volume = {17},
  pages = {41-44},
  url = {https://www.herald.kokanduni.uz/index.php/public_html/article/view/1441}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон университети хабарномаси jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон университети хабарномаси — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Raxmatullayev , Ziyodullo — boshqa maqolalari

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari