Murod Muhammad Do‘st hikoyalarida o‘zbekona qadriyatlar va ularning til vositasida ifodalanishi

A. K. Xamidov

Мактабгача ва мактаб таълими · 2025-yil

Annotatsiya

Murod Muhammad Do‘stning hikoyalari o‘zbek adabiyotining mustaqillik davri va undan avvalgi bosqichlaridamuhim o‘rin egallaydi. Ushbu asarlarda o‘zbekona qadriyatlar – oilaviy munosabatlar, sadoqat, muruvvat, sabr, adolat vamilliy ruhiyat – til vositalari (idiomlar, maqollar, frazeologik birliklar, metaforalar va antropomorfik iboralar) orqali chuqurifodalangan. Mazkur maqola muallifning “Darvoza yonidagi it” (1980), “Bir toychoqning xuni” (1979), “Mustafo” (1977),“Qaydasan, quvonch sadosi?” (1976) va “Dashtu dalalarda” (1987) hikoyalariga tayanib, o‘zbek qadriyatlarining semantikva stilistik talqini, ularning lingvokulturologik xususiyatlari hamda jamiyatdagi ruhiy-ijtimoiy muammolarni yoritishdagirolini batafsil tahlil qiladi. Tadqiqot natijalari muallifning folklor unsurlarini va til boyligini badiiy uslub bilan sintez qilganholda, o‘zbek madaniyatining antropotsentrik va etnomadaniy xususiyatlarini namoyon etishini ko‘rsatadi. Shuningdek,hikoyalarda mustaqillik davri jamiyatidagi o‘zgarishlar, ruhiy tanglik va milliy o‘zlikni saqlash masalalari ham o‘z ifodasinitopgan. Maqola tilshunoslik, adabiyotshunoslik, madaniyatshunoslik va folkloristika yo‘nalishlarida muhim ilmiy ahamiyatgaega bo‘lib, zamonaviy o‘zbek nasrida milliy qadriyatlarning til orqali ifodalanishini o‘rganishga xizmat qiladi. Tadqiqotjarayonida 3000 dan ortiq til vositasi tahlil qilinib, ularning taqsimoti, chastotasi va lingvokulturologik ahamiyati jadvallarorqali ko‘rsatildi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarA. K. Xamidov
JurnalМактабгача ва мактаб таълими
Nashr sanasi2025-11-04
Jild3
Son11
TilO‘zbek
DOI10.5281/zenodo.17775008

Kalit so‘zlar

o‘zbek hikoyalari, o‘zbekona qadriyatlar, til vositalari, idiomlar, maqollar, frazeologizmlar, lingvokulturologiya, madaniy ifoda, milliy ruhiyat, oilaviy munosabatlar, sadoqat, muruvvat, sabr, adolat, polifoniya, madaniy sintez, o‘zbek madaniyati, antropomorfik obrazlar, metaforik til, etnomadaniy qadriyatlar.

Ilmiy soha

Мактабгача ва мактаб таълими jurnalidan boshqa maqolalar

Мактабгача ва мактаб таълими — barcha maqolalar