O‘SMIRLARDA DESTRUKTIV XULQ-ATVOR RIVOJLANISHIGA TA’SIR ETUVCHI PSIXOLOGIK OMILLAR VA PROFILAKTIK YONDASHUVLAR

ISMATOVA, HALOVAT

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Bugungi globallashuv va raqamli transformatsiya sharoitida o‘smirlar shaxsining shakllanishiga ta’sir etuvchi omillar soni va murakkabligi tobora ortib bormoqda. O‘smirlik davri inson hayotidagi eng muhim va mas’uliyatli bosqichlardan biri bo‘lib, aynan shu davrda shaxsning dunyoqarashi, qadriyatlar tizimi, xulq-atvor me’yorlari hamda ijtimoiy munosabatlarga bo‘lgan munosabati shakllanadi. Psixologik tadqiqotlar natijalariga ko‘ra, o‘smirlik davri biologik, psixologik va ijtimoiy o‘zgarishlarning bir vaqtning o‘zida sodir bo‘lishi bilan tavsiflanadi. Mazkur jarayonlar ayrim hollarda o‘smirlarning emotsional holatida beqarorlik, ichki ziddiyatlar, xavotir, tajovuzkorlik, impulsivlik va ijtimoiy me’yorlardan chetga chiqishga moyillikning kuchayishiga olib kelishi mumkin. So‘nggi yillarda dunyoning ko‘plab mamlakatlarida o‘smirlar orasida destruktiv xulq-atvor ko‘rinishlarining ortib borayotgani mutaxassislar tomonidan jiddiy ijtimoiy-psixologik muammo sifatida e’tirof etilmoqda. Destruktiv xulq-atvor deganda shaxsning o‘ziga, atrofdagilarga yoki jamiyat tomonidan qabul qilingan axloqiy va huquqiy me’yorlarga zarar yetkazuvchi harakatlari tushuniladi. Bunday xulq shakllariga agressivlik, zo‘ravonlik, kiberbulling, vandalizm, huquqbuzarlik, o‘z-o‘ziga zarar yetkazish, turli qaramliklar va boshqa deviant ko‘rinishlar kiradi. Ushbu holatlar nafaqat o‘smirning psixologik rivojlanishiga, balki uning ta’lim faoliyati, ijtimoiy moslashuvi va kelajakdagi hayotiy muvaffaqiyatlariga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Zamonaviy ilmiy qarashlarda destruktiv xulq-atvorning shakllanishi ko‘p omilli jarayon sifatida talqin qilinadi. Tadqiqotchilar uning yuzaga kelishida biologik xususiyatlar bilan bir qatorda psixologik va ijtimoiy omillarning ham muhim rol o‘ynashini ta’kidlaydilar. Jumladan, past o‘z-o‘zini baholash, emotsional o‘zini boshqarish …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarISMATOVA, HALOVAT
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
Nashr sanasi2026-07-23
Son7
Betlar33-38
TilO‘zbek
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.31

Kalit so‘zlar

adolescence, destructive behavior, psychological factors, emotional instability, family relationships, prevention, psychocorrection, social adaptation, psychological services, deviant behavior, подростковый возраст, деструктивное поведение, психологические факторы, эмоциональная нестабильность, семейные отношения, профилактика, психокоррекция, социальная адаптация, психологическая служба, девиантное поведение

Ilmiy soha

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar