O‘zbek tili sintaksisi rivojida chun bog‘lovchisining o‘rni: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.3/PAGY1444

Rahmatov, Mardon

Oltin bitiklar – Golden Scripts · 2021-yil

Annotatsiya

Tilda boshqa tizimdagi tillarga xos grammatik shakllarning qo‘llanishi, ularning o‘sha tilga xos sintaktik qoliplarning va mazmuniy munosabatlarning ifodalanishi masalasini o‘rganish muhim ahamiyatga ega. Shunday grammatik shakllaridan biri chun bog‘lovchisidir. Mazkur maqolada chun bog‘lovchisining qo‘llanishi tarixi, uning o‘zbek tili sintaksisi taraqqiyotidagi o‘rni masalalari zamonaviy tilshunoslikda erishilgan yutuqlar asosida o‘rganildi. Jumladan, bog‘lovchining obyektiv (diktum) va subyektiv (modus) mazmundagi gaplarni shakllantirishi, obyektiv mazmunli gaplar qo‘shma gapning tobe komponenti sifatida qo‘llanib sabab, payt, shart, o‘xshatish kabi mazmuniy munosabatlarni ifodalashi, subyektiv mazmunni ifodalanganda esa kiritma gap sifatida qo‘llanishi ochib berildi. Shuningdek, bog‘lovchining yana bir o‘ziga xos jihati mavjudligi aniqlangan, ya’ni bog‘lovchining gap tarkibida, turli gap bo‘laklari orasida qo‘llana olish imkoniga egaligidir. Bu masala gapning grammatik mazmun planini, ya’ni sintaksisning kommunikativ aspekti nuqtayi nazaridan yondashib o‘rganildi. Tahlilga tortilgan til materiallari o‘zbek tilining sintaktik qurilishi taraqqiyoti masalalariga oydinlik kiritadi. Shuningdek, chiqarilgan ilmiy xulosalar, asoslar klassik va zamonaviy o‘zbek adabiyoti, fors adabiyotining hozirgi o‘zbek tilidagi tarjimalarida uchraydigan chun//chubog‘lovchining matndagi ma’nolarini to‘g‘ri anglashga yordam beradi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarRahmatov, Mardon
JurnalOltin bitiklar – Golden Scripts
NashriyotТошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети
ISSN2181-9238
Nashr sanasi2021-10-28
Jild3
Son3
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

bog‘lovchi, morfologik shakl, sintaksis, gap, qo‘shma gap, tobe gap, kirish so‘z

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APARahmatov, Mardon (2021). O‘zbek tili sintaksisi rivojida chun bog‘lovchisining o‘rni: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.3/PAGY1444. Oltin bitiklar – Golden Scripts, 3(3). https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/44
GOST (OAK)Rahmatov, Mardon O‘zbek tili sintaksisi rivojida chun bog‘lovchisining o‘rni: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.3/PAGY1444 // Oltin bitiklar – Golden Scripts. – 2021. – T. 3, № 3.
MLARahmatov, Mardon. “O‘zbek tili sintaksisi rivojida chun bog‘lovchisining o‘rni: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.3/PAGY1444.” Oltin bitiklar – Golden Scripts, 3(3), 2021. https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/44
ChicagoRahmatov, Mardon. “O‘zbek tili sintaksisi rivojida chun bog‘lovchisining o‘rni: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.3/PAGY1444.” Oltin bitiklar – Golden Scripts, 3(3) (2021). https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/44
HarvardRahmatov, Mardon (2021) ‘O‘zbek tili sintaksisi rivojida chun bog‘lovchisining o‘rni: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.3/PAGY1444’, Oltin bitiklar – Golden Scripts, 3(3). https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/44
BibTeX
@article{rahmatovmardon2021,
  title = {O‘zbek tili sintaksisi rivojida chun bog‘lovchisining o‘rni: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.3/PAGY1444},
  author = {Rahmatov, Mardon},
  journal = {Oltin bitiklar – Golden Scripts},
  year = {2021},
  volume = {3},
  number = {3},
  url = {https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/44}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Oltin bitiklar – Golden Scripts jurnalidan boshqa maqolalar

Oltin bitiklar – Golden Scripts — barcha maqolalar · 2021-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari