Ogahiy tarixiy asarlari so‘z boyligida o‘zlashma qatlamning o‘rni: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.3/MJSU3816

Dadaboyev, Hamidulla

Oltin bitiklar – Golden Scripts · 2021-yil

Annotatsiya

Mumtoz o‘zbek adabiyotining yirik namoyondasi Ogahiy tomonidan 1825–1874-yillarda Xiva xonlari tarixiga bag‘ishlab bitilgan “Riyoz ud-davla”, “Zubdat ut-tavorix”, “Jome ul-voqeoti sultoniy”, “Gulshani davlat” va “Shohid ul-iqbol” asarlarida xonlik hududida yashagan o‘zbek, turkman, qozoq, qoraqalpoq millatlarining ijtimoiy-maishiy turmush tarzi, xonlikning Buxoro amirligi, Qo‘qon xonligi, Eron, Hindiston, Afg‘oniston, Rossiya davlatlari bilan o‘rnatgan turfa munosabatlari, o‘zaro to‘qnashuvlar, savdo-sotiq aloqalari, norozilik qo‘zg‘olonlari, xalqlarning mentaliteti, urf-odatlari keng yoritilishi qatori, davr o‘zbek adabiy tilining leksik boyligi, sintaktik qurilishi o‘z ifodasini topgan. Ogahiy asarlari so‘z boyligida ijtimoiy-siyosiy, harbiy, iqtisodiy, ma’naviy, diniy, ilmiyma’rifiy va boshqa terminlar sistemasi yaqqol ko‘zga tashlanadi. Ushbu terminologik tizimni shakllantirishda asl o‘zbek(turk)cha qatlam kabi arab, fors-tojik, mo‘g‘ul, xitoy va qisman, rus tilidan kirib kelgan istilohlar muhim rol o‘ynagan. Mazkur maqolada Ogahiyning Xiva xonlari tarixiga doir asarlarida qayd etilgan o‘zlashma qatlam tarkibida juda qadimdan turkiy (o‘zbek) tilida faol ishlatilgan istilohlarning fonetik va semantik qurilishiga diqqat qaratildi, soha terminologiyasi tizimidagi muayyan tilning o‘rni, maqeyini belgilashda lingvistik va ekstralingvistik omillar hisobga olindi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarDadaboyev, Hamidulla
JurnalOltin bitiklar – Golden Scripts
NashriyotТошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети
ISSN2181-9238
Nashr sanasi2021-10-28
Jild3
Son3
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

o‘zbek adabiy tili, Xiva xonligi, so‘z o‘zlashtirish, ekstralingvistik omil, terminologik tizim

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APADadaboyev, Hamidulla (2021). Ogahiy tarixiy asarlari so‘z boyligida o‘zlashma qatlamning o‘rni: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.3/MJSU3816. Oltin bitiklar – Golden Scripts, 3(3). https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/43
GOST (OAK)Dadaboyev, Hamidulla Ogahiy tarixiy asarlari so‘z boyligida o‘zlashma qatlamning o‘rni: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.3/MJSU3816 // Oltin bitiklar – Golden Scripts. – 2021. – T. 3, № 3.
MLADadaboyev, Hamidulla. “Ogahiy tarixiy asarlari so‘z boyligida o‘zlashma qatlamning o‘rni: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.3/MJSU3816.” Oltin bitiklar – Golden Scripts, 3(3), 2021. https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/43
ChicagoDadaboyev, Hamidulla. “Ogahiy tarixiy asarlari so‘z boyligida o‘zlashma qatlamning o‘rni: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.3/MJSU3816.” Oltin bitiklar – Golden Scripts, 3(3) (2021). https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/43
HarvardDadaboyev, Hamidulla (2021) ‘Ogahiy tarixiy asarlari so‘z boyligida o‘zlashma qatlamning o‘rni: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.3/MJSU3816’, Oltin bitiklar – Golden Scripts, 3(3). https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/43
BibTeX
@article{dadaboyevhamidulla2021,
  title = {Ogahiy tarixiy asarlari so‘z boyligida o‘zlashma qatlamning o‘rni: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.3/MJSU3816},
  author = {Dadaboyev, Hamidulla},
  journal = {Oltin bitiklar – Golden Scripts},
  year = {2021},
  volume = {3},
  number = {3},
  url = {https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/43}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Oltin bitiklar – Golden Scripts jurnalidan boshqa maqolalar

Oltin bitiklar – Golden Scripts — barcha maqolalar · 2021-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari