“Qutadg‘u bilig” turkiy yozma adabiyotning eng yirik qadimiy obidalaridandir. Ammo uning ahamiyatini faqat turkiy xalqlar manfaati yo‘lidagina belgilash bir yoqlamalik bo‘ladi. Bu xildagi asarlar butun insoniyatga tegishli bo‘ladi. Shuning uchun ham ularning ahamiyati umumjahon miqyosiga molikdir. XI asrdagi turkiy adabiyot, jumladan, “Qutadg‘u bilig” ham nihoyatda murakkab tarixiy, iqtisodiy-siyosiy va madaniy sharoitda yuzaga keldi. Bu davrda turkiy xalqlarning qadim ishonch-e’tiqodlari ham, qadimgi turkiy bitiglarga xos bo‘lgan an’analar ham, shuningdek, fors-tojik adabiyotlari ta’sirida kirib kelgan islom madaniyati ham o‘zaro kesishib ketgan, buning ustiga folklor an’analarining nufuzi ham kuchli edi. Shu bois asarda bir necha xil an’analarning goh kuchli, goh sezilar-sezilmas izlari ko‘zga tashlanadi. “Qutadg‘u bilig”da ko‘p asrlik an’analarga ega bo‘lgan yirik bir adabiyotning, folklorning eng muhim xislatlari yaxlit holda namoyon bo‘ladi. Tabiiyki, bunday holning tasodif bo‘lishi mumkin emas. Zero, Yusuf Xos Hojibdan oldin yashab ijod etgan ko‘plab adiblar, ular yaratgan talay asarlar yuzaga kelgan bo‘lishi kerak. Xuddi shu nuqtalarning muhimligi bizni ushbu ishga undadi.
| Mualliflar | To‘xliyev, Boqijon |
|---|---|
| Jurnal | Oltin bitiklar – Golden Scripts |
| Nashr sanasi | 2021-10-28 |
| Jild | 3 |
| Son | 3 |
| Til | Rus |
Qutadg‘u bilig, Yusuf Xos Hojib, folklor, motiv, an’ana, turkiy adabiyot
Ushbu maqolada “Go‘ro‘g‘li” (“Ko‘ro‘g‘li”) dostonining yetakchi motivlaridan biri – qahramonning initsiatsiyadan o‘tishi bilan bog‘liq talqinlarning mifologik va tarixiy asoslari haqida fikr yuritiladi. Unda dostonning…
Abdurahmon Jomiyning risolalari o‘z davrida muammo janriga qiziquvchilar uchun qulay va tushunarli qo‘llanma bo‘lgan, lekin keyingi asrlarga kelib muammo janri adabiy jarayonlarda kam istifoda etila boshladi. Shu bois…
Mumtoz o‘zbek adabiyotining yirik namoyondasi Ogahiy tomonidan 1825–1874-yillarda Xiva xonlari tarixiga bag‘ishlab bitilgan “Riyoz ud-davla”, “Zubdat ut-tavorix”, “Jome ul-voqeoti sultoniy”, “Gulshani davlat” va “Shohid…
Qadimgi turkiy tildagi kelishik kategoriyasini o‘rganish tilshunoslikda uzoq tarixga ega. Turkiy tillarda gap qurilishida muhim o‘rin tutadigan ushbu grammatik kategoriya ko‘pchilik grammatikalarda, umumiy xarakterdagi…
Tilda boshqa tizimdagi tillarga xos grammatik shakllarning qo‘llanishi, ularning o‘sha tilga xos sintaktik qoliplarning va mazmuniy munosabatlarning ifodalanishi masalasini o‘rganish muhim ahamiyatga ega. Shunday…
Bugungi kundа jаmiyatimiz rivоjlаnishi uchun оlib bоrilаyotgаn islоhоtlаrni аmаlgа оshirishdа o‘zbеk tilshunоsligi оldigа qo‘yilаyotgаn vаzifаlаrni bаjаrishgа to‘liq imkоniyat vа shart-sharоitlаr yarаtilib, tilimizni…
Данная статья посвящена вопросу аварских и булгарских границ в Европе в Раннем Средневековье. Период середины VI в. был временем обретения родины аварами. Это сопровождалось войнами с германцами-гепидами и славянскими…
Turkiy tillar qadimiy tarixga ega. U bugungi holga kelgunga qadar turli taraqqiyot bosqichlari, davrlarini bosib o‘tgan. Ana shu jarayonda ichki va tashqi omillarga ko‘ra o‘zgarishlarga uchragan. Bu holni turkiy tillar…
Abdurauf Fitrat Turkiston jadidchiligining rivojida muhim rol o‘ynagan hamda o‘z asarlari bilan ushbu harakat g‘oyalarining yoyilishiga juda katta hissa qo‘shish barobarida XX asr boshlarida butun musulmon dunyosini…
Maqolada XIX asrning ikkinchi yarmi, XX asr boshlarida Qo‘qonda yashab ijod etgan iste’dodli adib, tarjimon Muhammadqul Muhammadrasul o‘g‘li Muhayyir ijodi haqida ma’lumot berilgan. Muhayyirning Alisher Navoiy…