Turkiy tillar qadimiy tarixga ega. U bugungi holga kelgunga qadar turli taraqqiyot bosqichlari, davrlarini bosib o‘tgan. Ana shu jarayonda ichki va tashqi omillarga ko‘ra o‘zgarishlarga uchragan. Bu holni turkiy tillar rasmiy uslubining takomil bosqichlari misolida kuzatish mumkin. Ushbu maqolada turkiy tillarga xos hujjatchilik, rasmiy yozma uslub tarixi, uning rivojlanish jarayoni va mazkur jarayonni davrlarga bo‘lib o‘rganish masalasi tahlil etilgan.Muallif maqolada ko‘k turk bitiglari tilini barcha uslublarning asosi sifatida qarash zarur degan fikrni ilgari suradi hamda o‘z fikrlarini turkiy tilning qadimgi davriga oid namunalar bilan asoslashga harakat qiladi. Turkiy hujjatchilik tarixi, rasmiy uslubning yuzaga kelishi va takomillashuvi bir qancha davrlarni o‘z ichiga oladi. Muallif uni quyidagi asosiy bosqichlarga bo‘lib o‘rganishni tavsiya etadi: “Eng qadimgi davrlar hujjatchiligi”, “Turk xoqonliklari davri hujjatchiligi”, “IX–XIII asrlar hujjatchiligi”, “XIII–XVI asrlar hujjatchiligi”. Maqolada ushbu davrlar yana ichki bosqichlardan iborat ekani ham qayd etilgan. Muallif turkiy rasmiy uslubning takomil bosqichlari tahlili turkiy saltanatlarning ish yuritish amaliyotida rasmiy matn tuzish an’anasi tugal shakllanganligi, hujjat bitishning yagona andozasi amal qilganligini ta’kidlaydi.
| Mualliflar | Omonov, Qudrat |
|---|---|
| Jurnal | Oltin bitiklar – Golden Scripts |
| Nashr sanasi | 2021-10-28 |
| Jild | 2 |
| Son | 2 |
| Til | Rus |
turk xoqonligi, turkiy tillar, ko‘k turk, rasmiy uslub, bosqich, davrlashtirish
Bugungi kundа jаmiyatimiz rivоjlаnishi uchun оlib bоrilаyotgаn islоhоtlаrni аmаlgа оshirishdа o‘zbеk tilshunоsligi оldigа qo‘yilаyotgаn vаzifаlаrni bаjаrishgа to‘liq imkоniyat vа shart-sharоitlаr yarаtilib, tilimizni…
Maqolada XIX asrning ikkinchi yarmi, XX asr boshlarida Qo‘qonda yashab ijod etgan iste’dodli adib, tarjimon Muhammadqul Muhammadrasul o‘g‘li Muhayyir ijodi haqida ma’lumot berilgan. Muhayyirning Alisher Navoiy…
Qadimgi turkiy tildagi kelishik kategoriyasini o‘rganish tilshunoslikda uzoq tarixga ega. Turkiy tillarda gap qurilishida muhim o‘rin tutadigan ushbu grammatik kategoriya ko‘pchilik grammatikalarda, umumiy xarakterdagi…
Maqolada mumtoz she’riyat an’analarining yangi davr o‘zbek adabiyotidagi taraqqiyoti haqida fikr yuritilgan. Unda 1920 – 1990-yillar davomida sho‘ro adabiyoti bilan yonma-yon sharq mumtoz adabiyoti an’analari izchil…
Abdurahmon Jomiyning risolalari o‘z davrida muammo janriga qiziquvchilar uchun qulay va tushunarli qo‘llanma bo‘lgan, lekin keyingi asrlarga kelib muammo janri adabiy jarayonlarda kam istifoda etila boshladi. Shu bois…
Maqolada “Navoiy” taxallusi va unga asos bo‘lgan “navo” so‘zlari oʻrtasidagi munosabat haqida so‘z yuritilgan. Taxallus ulug‘ shoir uchun nafaqat adabiy nom, shu bilan birga, beqiyos poetik iqtidorini namoyon qilish…
“Qutadg‘u bilig” turkiy yozma adabiyotning eng yirik qadimiy obidalaridandir. Ammo uning ahamiyatini faqat turkiy xalqlar manfaati yo‘lidagina belgilash bir yoqlamalik bo‘ladi. Bu xildagi asarlar butun insoniyatga…
Lug‘atshunoslik tilshunoslikning asosiy bo‘limlaridan biridir. Ushbu maqola XIX asar oxiri — XX asr boshlarida Salohiddinxo‘ja Toshkandiy tomonidan yaratilgan leksikografiyaga doir asar “Lug‘oti salos” haqida bo‘lib, u…
Ushbu maqolada “Go‘ro‘g‘li” (“Ko‘ro‘g‘li”) dostonining yetakchi motivlaridan biri – qahramonning initsiatsiyadan o‘tishi bilan bog‘liq talqinlarning mifologik va tarixiy asoslari haqida fikr yuritiladi. Unda dostonning…
Qadimgi turkiy adabiyot uzoq o‘tmishga ega. Undagi anʼanalar, matn tuzish ko‘nikmasi ham qadim zamonlardan shakllanib kelgan. Ikki tilda asar yaratish ko‘nikmasi turkiy matnnavislik tarixida qadimdan shakllangan bo‘lib…