Maqolada “Navoiy” taxallusi va unga asos bo‘lgan “navo” so‘zlari oʻrtasidagi munosabat haqida so‘z yuritilgan. Taxallus ulug‘ shoir uchun nafaqat adabiy nom, shu bilan birga, beqiyos poetik iqtidorini namoyon qilish uchun alohida imkoniyat ham bo‘lgan. U o‘z yuksak san’atkorlik mahoratini bu sohada ham, Bobur ta’biri bilan aytganda, “barchadan ko‘p va xo‘b” namoyish qilgan shoir. “Xamsa”, ayniqsa, “Xazoyin ul-maoniy” tarkibida Navoiy taxallusi bilan yaratilgan yuzlab yetuk va betakror baytlar bor. Bu baytlar “navo” yoki “Navoiy san’ati” deb atash mumkin bo‘lgan yangi va alohida bir san’atning yuzaga kelishiga sabab bo‘lgan. Mazkur san’at asosida ham ulug‘ shoirning yuksak badiiylik haqidagi qarashlari yotadi. Shoirning uqtirishicha, har bir asar mukammal tanosub asosiga qurilishi, badiiylik unsurlari o‘zaro, shuningdek, asar g‘oyaviy mazmuni bilan shakl va ma’no jihatidan aloqador bo‘lishi lozim. Maqolada shoir g‘azallaridan keltirilgan qator baytlar tahlili orqali “Navoiy” va “navo”, “benavo”, “navoe” so‘zlariga jo bo‘lgan badiiy, tasavvufiy ma’nolar, bu so‘zlar vositasi bilan yaratilgan bemisl poetik san’atlar koʻrsatib berilgan.
| Mualliflar | Qurbonov, Abdulhamid |
|---|---|
| Jurnal | Oltin bitiklar – Golden Scripts |
| Nashr sanasi | 2021-10-28 |
| Jild | 1 |
| Son | 1 |
| Til | Rus |
Navoiy, tanosub, navo, kuy, sayrash, benavo, ishq, hajr
Maqolada mumtoz she’riyat an’analarining yangi davr o‘zbek adabiyotidagi taraqqiyoti haqida fikr yuritilgan. Unda 1920 – 1990-yillar davomida sho‘ro adabiyoti bilan yonma-yon sharq mumtoz adabiyoti an’analari izchil…
Lug‘atshunoslik tilshunoslikning asosiy bo‘limlaridan biridir. Ushbu maqola XIX asar oxiri — XX asr boshlarida Salohiddinxo‘ja Toshkandiy tomonidan yaratilgan leksikografiyaga doir asar “Lug‘oti salos” haqida bo‘lib, u…
Maqolada XIX asrning ikkinchi yarmi, XX asr boshlarida Qo‘qonda yashab ijod etgan iste’dodli adib, tarjimon Muhammadqul Muhammadrasul o‘g‘li Muhayyir ijodi haqida ma’lumot berilgan. Muhayyirning Alisher Navoiy…
Qadimgi turkiy adabiyot uzoq o‘tmishga ega. Undagi anʼanalar, matn tuzish ko‘nikmasi ham qadim zamonlardan shakllanib kelgan. Ikki tilda asar yaratish ko‘nikmasi turkiy matnnavislik tarixida qadimdan shakllangan bo‘lib…
Turkiy tillar qadimiy tarixga ega. U bugungi holga kelgunga qadar turli taraqqiyot bosqichlari, davrlarini bosib o‘tgan. Ana shu jarayonda ichki va tashqi omillarga ko‘ra o‘zgarishlarga uchragan. Bu holni turkiy tillar…
Mazkur maqolada jahon madaniyatiga salmoqli hissa qoʻshgan movarounnahrlik buyuk alloma Mahmud Zamaxshariyning arab aruzi nazariyasiga bagʻishlangan “Al-Qistos al-mustaqim fi ilm al-aruz” asarining arab aruzshunosligi…
Bugungi kundа jаmiyatimiz rivоjlаnishi uchun оlib bоrilаyotgаn islоhоtlаrni аmаlgа оshirishdа o‘zbеk tilshunоsligi оldigа qo‘yilаyotgаn vаzifаlаrni bаjаrishgа to‘liq imkоniyat vа shart-sharоitlаr yarаtilib, tilimizni…
Ahmad Tabibiy XIX asr oxiri – XX asr boshi o‘zbek adabiyotining faol vakillaridan hisoblanadi. Tabibiy tarjimon, dostonnavis, tazkiranavis, sifatida tanilgan. U mumtoz adabiy an’analarni munosib davom ettirdi, beshta…
Qadimgi turkiy tildagi kelishik kategoriyasini o‘rganish tilshunoslikda uzoq tarixga ega. Turkiy tillarda gap qurilishida muhim o‘rin tutadigan ushbu grammatik kategoriya ko‘pchilik grammatikalarda, umumiy xarakterdagi…
Kul tigin va Bilga xoqon bitiglari qadimgi turk istoriografiyasi, yozma adabiyoti va adabiy tilining tengsiz yodgorliklaridandir. Tarixchi va adib Yo‘llug‘ tigin ularni bitishda o‘zining bor bilimi, mahoratini ishga…