O‘rta Osiyo turk-run yodgorliklarida kelishik kategoriyasi: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.2/HSEG5329

Asanov, Eldor

Oltin bitiklar – Golden Scripts · 2021-yil

Annotatsiya

Qadimgi turkiy tildagi kelishik kategoriyasini o‘rganish tilshunoslikda uzoq tarixga ega. Turkiy tillarda gap qurilishida muhim o‘rin tutadigan ushbu grammatik kategoriya ko‘pchilik grammatikalarda, umumiy xarakterdagi monografiyalarda chuqur ko‘rib chiqiladi. Shunga qaramay, ismli turlanishning kelishikli paradigmasini o‘rganishga bag‘ishlangan tadqiqotlar juda kam. Runik bitiklar korpusining uncha katta bo‘lmagan va yaxshi o‘rganilmagan qismlaridan biri bo‘lmish O‘rta Osiyo topildiqlarining tiliga bag‘ishlangan tadqiqotlar esa deyarli yo‘q. Ulardagi kelishik kategoriyasini olimlardan hech kim maxsus o‘rganmagan, ularning kelishik tizimi rekonstruktsiya qilinmagan.Taklif etilayotgan maqola ushbu kamchilikni muayyan darajada to‘ldirishga xizmat qiladi. Unda O‘rta Osiyo turk-run yodgorliklarida kelishik shakllari ko‘rib chiqiladi. To‘plangan material asosida mintaqada islomgacha bo‘lgan davrda tarqalgan turkiy dialektlarning kelishik tizimi rekonstruktsiya qilinadi.Olingan natijalarga ko‘ra, VIII asr O‘rta Osiyo turkiy-runik matnlarda kelishikning olti turi uchraydi. Ularning barchasi qadimgi turk tilining boshqa yozma korpuslari – O‘rxun va Enasoy matnlarida uchraydi. Shu bilan birga, O‘rxun va qisman Enasoy matnlarida uchraydigan ayrim kelishik qo‘shimchalari ko‘rib chiqilayotgan bitiklarda uchramaydi. Maqolada buning sabablari haqida fikrlar bildiriladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAsanov, Eldor
JurnalOltin bitiklar – Golden Scripts
NashriyotТошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети
ISSN2181-9238
Nashr sanasi2021-10-28
Jild2
Son2
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

O‘rta Osiyo, Talas, turkiy bitiklar, runik yozuv, Farg‘ona bitiklari, kelishik

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAAsanov, Eldor (2021). O‘rta Osiyo turk-run yodgorliklarida kelishik kategoriyasi: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.2/HSEG5329. Oltin bitiklar – Golden Scripts, 2(2). https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/39
GOST (OAK)Asanov, Eldor O‘rta Osiyo turk-run yodgorliklarida kelishik kategoriyasi: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.2/HSEG5329 // Oltin bitiklar – Golden Scripts. – 2021. – T. 2, № 2.
MLAAsanov, Eldor. “O‘rta Osiyo turk-run yodgorliklarida kelishik kategoriyasi: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.2/HSEG5329.” Oltin bitiklar – Golden Scripts, 2(2), 2021. https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/39
ChicagoAsanov, Eldor. “O‘rta Osiyo turk-run yodgorliklarida kelishik kategoriyasi: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.2/HSEG5329.” Oltin bitiklar – Golden Scripts, 2(2) (2021). https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/39
HarvardAsanov, Eldor (2021) ‘O‘rta Osiyo turk-run yodgorliklarida kelishik kategoriyasi: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.2/HSEG5329’, Oltin bitiklar – Golden Scripts, 2(2). https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/39
BibTeX
@article{asanoveldor2021,
  title = {O‘rta Osiyo turk-run yodgorliklarida kelishik kategoriyasi: DOI 10.52773/tsuull.gold.2020.2/HSEG5329},
  author = {Asanov, Eldor},
  journal = {Oltin bitiklar – Golden Scripts},
  year = {2021},
  volume = {2},
  number = {2},
  url = {https://goldenscripts.navoiy-uni.uz/index.php/goldenscripts/article/view/39}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Oltin bitiklar – Golden Scripts jurnalidan boshqa maqolalar

Oltin bitiklar – Golden Scripts — barcha maqolalar · 2021-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari