Adabiy shaxsiyat tushunchasi har kishiga xos bo‘lgan shaxsiyatdan farq qilib, adabiy va madaniy birikimdagi ijodkorning borlig‘ini ifoda etadi. Shu ma’noda, XV asr hukmdorlari va ayni damda madaniy auradagi yetakchilar bo‘lgan temuriy mirzolar o‘z davrining adabiyot ahli yoki adabiyot namoyondalari sifatida manbalarda zikr etiladi. Bu borada Alisher Navoiyning “Majolis-un-nafois”, Davlatshoh Samarqandiyning “Tazkirat-ush-shuaro”, Zahiriddin Muhammad Boburning “Vaqoye’” (“Boburnoma”), G‘iyosiddin Xondamirning “Habib-us-siyar”, Muhammad Haydar mirzoning “Tarixi Rashidiy”, Faxriy Hiraviyning “Ravzat-ussalotin”, Zayniddin Vosifiyning “Badoe’-ul-vaqoe’”, Hasanxoja Nisoriyning “Muzakkir-ul-as’hob” asarlarini sanash mumkin.Tarixda she’r yozgan yoki boshqa ijod turi bilan shug‘ullangan hukmdorlar ko‘p o‘tgan. Biroq bir shajaradan so‘z san’atiga hissa qo‘shgan butun boshli avlodning yetishib chiqishi kamyob hodisa. Bu borada temuriyzodalarning adabiyot bilan shug‘ullanganlari, badiiy ijodni san’at darajasida qadrlanganlari isbottalab voqelik emas. Temuriy mirzolarning adabiy shaxsiyatlari yuqorida ta’kidlangan manbalarda qay darajada zikr etilgan, ularga baho berishda mualliflarning yondashuvi va tamoyillari qanday edi? Mana shu kabi savollarga javob izlash ushbu maqolada maqsad qilib olingan. Maqolada temuriy mirzolarning turkiy til va adabiyot rivojiga qo‘shgan hissalari Alisher Navoiyning “Majolis-un-nafois” asaridan olingan parchalar yordamida izohlangan. Shuningdek, mazkur manbalardagi Shohrux mirzo, Xalil Sulton, Muhammad Mo‘min mirzo, Shoh G‘arib mirzo va Zahiriddin Muhammad Bobur haqidagi qarashlar o‘zaro qiyoslanib, tavsifiy va tavsiliy tadqiq etilgan.
| Mualliflar | Jo‘raboyev, Otabek |
|---|---|
| Jurnal | Oltin bitiklar – Golden Scripts |
| Nashr sanasi | 2021-10-28 |
| Jild | 4 |
| Son | 4 |
| Til | Rus |
Temuriylar, adabiy shaxsiyat, manba, matn, devon, tazkira, shoir
Maqola badiiy adabiyotda munozara janrining taraqqiy etish tadriji va takomiliga bag‘ishlangan. Shuningdek, munozara so‘zining ma’nosi va u qanday vazifani bajaradi, adabiyotshunoslikda o‘rni qanday degan savollarga…
Maqolada temuriylar davrida turkiy aruzning shakllanishi va taraqqiyotiga ulkan hissa qo‘shgan risolalar: Shayx Ahmad Taroziyning “Funun ul-balog‘a”, Alisher Navoiyning “Mezon ul-avzon” va Zahiriddin Muhammad Boburning…
Kesimning аn’anaviy grammatikada ot-kesim deb yuritilayotgan turi nisbiydir. Chunki ot-kesimli gaplarning kesimi ot, sifat, son, olmosh singari so‘zlar bilangina shakllanmaydi. Ularda biz kesim deb sanayotgan ism…
Abdurauf Fitrat Turkiston jadidchiligining rivojida muhim rol o‘ynagan hamda o‘z asarlari bilan ushbu harakat g‘oyalarining yoyilishiga juda katta hissa qo‘shish barobarida XX asr boshlarida butun musulmon dunyosini…
Mazkur maqolada buyuk olim, xorazmlik alloma Abul Qosim Mahmud Zamaxshariyning mashhur diniy asarlaridan biri, Qur’oni karim tafsiriga bag‘ishlangan “Kashshof” (to‘liq nomi – “al-Kashshof fi haqoiqi g‘avomidi-t-tanzil…
Данная статья посвящена вопросу аварских и булгарских границ в Европе в Раннем Средневековье. Период середины VI в. был временем обретения родины аварами. Это сопровождалось войнами с германцами-гепидами и славянскими…
Ushbu maqola XVI asrda yashab, o‘zidan boy ilmiy meros qoldirgan yetuk manoqibnavis va tazkiranavis olim Faxruddin Aliy Safiy ibn Husayn Voiz Koshifiy Hiraviy (1463 – 1533) qalamiga mansub “Rashahot aynu-lhayot” (Hayot…
Tilda boshqa tizimdagi tillarga xos grammatik shakllarning qo‘llanishi, ularning o‘sha tilga xos sintaktik qoliplarning va mazmuniy munosabatlarning ifodalanishi masalasini o‘rganish muhim ahamiyatga ega. Shunday…
Maqolada Sharq va G‘arb adabiyotida eng ko‘p ishlangan obrazlardan biri – Iskandar obrazining badiiy adabiyotdagi talqinlariga e’tibor qaratilgan. Shuningdek, Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” dostoni va uning XVII…
Mumtoz o‘zbek adabiyotining yirik namoyondasi Ogahiy tomonidan 1825–1874-yillarda Xiva xonlari tarixiga bag‘ishlab bitilgan “Riyoz ud-davla”, “Zubdat ut-tavorix”, “Jome ul-voqeoti sultoniy”, “Gulshani davlat” va “Shohid…