Kesimning аn’anaviy grammatikada ot-kesim deb yuritilayotgan turi nisbiydir. Chunki ot-kesimli gaplarning kesimi ot, sifat, son, olmosh singari so‘zlar bilangina shakllanmaydi. Ularda biz kesim deb sanayotgan ism guruhidagi so‘zlardan keyin mantiqan ta’kidni bildiruvchi turur~durur (hozirgi o‘zbek tilida -dir) bog‘lamasi turadi. Ot-kesimli gaplarning hammasida ham kesim o‘rnida mantiqan bog‘lama talab etiladi va bundayin “оt-kesim”li gaplarning kesimi fe’lga qaytaveradi. Ular ot-kesim bo‘lgani bilan, gap qurilishida har qachon ham mantiqan fe’lga zarurat tug‘iladi.Gapda fe’ldan boshqa so‘zlarning kesim bo‘lib kela olishini nutq va matn tuzish amaliyotidagi yuz yillar davomida kechgan tarixiy-lingvistik takomil natijasi, desa bo‘ladi. Maqolada yozma yodgorliklar misolida otkesimli gaplar va ularning yuzaga kelish omillari to‘g‘risida so‘z yuritiladi.
| Mualliflar | SODIQOV, Qosimjon |
|---|---|
| Jurnal | Oltin bitiklar – Golden Scripts |
| Nashr sanasi | 2021-10-28 |
| Jild | 4 |
| Son | 4 |
| Til | Rus |
turkiy yozma yodgorliklar, eski turkiy til, kisim, fe’lkesim, ot-kesim, bog‘lama
Mazkur maqolada buyuk olim, xorazmlik alloma Abul Qosim Mahmud Zamaxshariyning mashhur diniy asarlaridan biri, Qur’oni karim tafsiriga bag‘ishlangan “Kashshof” (to‘liq nomi – “al-Kashshof fi haqoiqi g‘avomidi-t-tanzil…
Maqola badiiy adabiyotda munozara janrining taraqqiy etish tadriji va takomiliga bag‘ishlangan. Shuningdek, munozara so‘zining ma’nosi va u qanday vazifani bajaradi, adabiyotshunoslikda o‘rni qanday degan savollarga…
Ushbu maqola XVI asrda yashab, o‘zidan boy ilmiy meros qoldirgan yetuk manoqibnavis va tazkiranavis olim Faxruddin Aliy Safiy ibn Husayn Voiz Koshifiy Hiraviy (1463 – 1533) qalamiga mansub “Rashahot aynu-lhayot” (Hayot…
Adabiy shaxsiyat tushunchasi har kishiga xos bo‘lgan shaxsiyatdan farq qilib, adabiy va madaniy birikimdagi ijodkorning borlig‘ini ifoda etadi. Shu ma’noda, XV asr hukmdorlari va ayni damda madaniy auradagi yetakchilar…
Maqolada Sharq va G‘arb adabiyotida eng ko‘p ishlangan obrazlardan biri – Iskandar obrazining badiiy adabiyotdagi talqinlariga e’tibor qaratilgan. Shuningdek, Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” dostoni va uning XVII…
Maqolada temuriylar davrida turkiy aruzning shakllanishi va taraqqiyotiga ulkan hissa qo‘shgan risolalar: Shayx Ahmad Taroziyning “Funun ul-balog‘a”, Alisher Navoiyning “Mezon ul-avzon” va Zahiriddin Muhammad Boburning…
Alisher Navoiy hayoti va ijodini tadqiq etish, asarlari mazmunini yoritish hamisha mashaqqatli va dolzarb vazifa. Shubhasiz, bunday ulkan vazifani matnshunoslik va manbashunoslikka oid tadqiqotlarsiz bajarib bo’lmaydi…
Abdurauf Fitrat Turkiston jadidchiligining rivojida muhim rol o‘ynagan hamda o‘z asarlari bilan ushbu harakat g‘oyalarining yoyilishiga juda katta hissa qo‘shish barobarida XX asr boshlarida butun musulmon dunyosini…
“Majmuayi muxammasoti ash-shuaroyi Feruzshohiy” to‘plami Xorazm adabiy muhiti ijodkorlari lirik asarlarini o‘zida jamlagan yirik manba hisoblanadi. Majmua shoh farmoniga binoan XIX asrning ikkinchi yarmida Tabibiy…
Данная статья посвящена вопросу аварских и булгарских границ в Европе в Раннем Средневековье. Период середины VI в. был временем обретения родины аварами. Это сопровождалось войнами с германцами-гепидами и славянскими…