Maqola badiiy adabiyotda munozara janrining taraqqiy etish tadriji va takomiliga bag‘ishlangan. Shuningdek, munozara so‘zining ma’nosi va u qanday vazifani bajaradi, adabiyotshunoslikda o‘rni qanday degan savollarga javob beradi. Munozara atamasining izohli hamda ensiklopedik lug‘atlarda qanday ma’nolarda kelishiga qarab ular turlarga ajratib izohlangan.Olimlarning munozara janriga bildirgan fikrlari umumlashtirilib yaxlit xulosaga kelingan. Maqolada, shuningdek, munozaraning yaratilish tarixi yoritilgan. G‘arb va sharq xalqlari adabiyoti qiyosiy o‘rganilib, mulohazalar ilmiy asosda ko‘rsatib berilgan. Ya’ni munozara ilk yozuv paydo bo‘lgan Mesopotamiya svilizatsiyasi Shummer-akkad davrdan to hozirgi kunga qadar mashaqqatli yo‘lni bosib o‘tgani to‘g‘risida ilmiy dalillar asosida yoritilgan. Bundan tashqari munozara arab adabiyotida yuzaga kelgan bo‘lsa-da, fors-tojik adabiyotida yuksak pog‘onalarga erishgani yoritilgan. Buning ilk namunasi sifatida qadimgi yozma yodgorlik “Draxti Asurik” (Echki bilan Palma daraxti) o‘rtasidagi bahs va undan keyingi davrlardagi munozaralar misol tariqasida yoritilgan.O‘zbek mumtoz adabiyotidagi munozara janri, asosan, ikki turga boshqa adabiy janrlar tarkibiy qismi sifatida va mustaqil janr sifatida bo‘lib o‘rganilgan. Bu esa munozara janri taraqqqiyotiga sezilarli ta’sirini o‘tkazgan. Adabiy aloqalar xalqlarning madaniy aloqalari kabi qadimiydir. Ularning ijtimoiy-siyosiy, tarixiy-madaniy shart-sharoitlari, urf-odatlari, adabiy aloqalari etnik tarkib jihatdan umumiy bo‘lgan. Ushbu xalqlar adabiyotini o‘rganar ekanmiz ular orasida munozara janrida barakali ish olib borganliklarini guvohi bo‘lamiz. Shu jumladan, Ozarbayjon, Turk xalqlari adabiyotida munozara janri bo‘yicha qilingan ishlar alohida ahamiyatga ega.
| Mualliflar | Abdurahmonova, Olmosxon |
|---|---|
| Jurnal | Oltin bitiklar – Golden Scripts |
| Nashr sanasi | 2021-10-28 |
| Jild | 4 |
| Son | 4 |
| Til | Rus |
munozara, adabiy manba, qo‘lyozma, adabiy janr, she’riyat, janr, qiyosiy tahlil
Kesimning аn’anaviy grammatikada ot-kesim deb yuritilayotgan turi nisbiydir. Chunki ot-kesimli gaplarning kesimi ot, sifat, son, olmosh singari so‘zlar bilangina shakllanmaydi. Ularda biz kesim deb sanayotgan ism…
Adabiy shaxsiyat tushunchasi har kishiga xos bo‘lgan shaxsiyatdan farq qilib, adabiy va madaniy birikimdagi ijodkorning borlig‘ini ifoda etadi. Shu ma’noda, XV asr hukmdorlari va ayni damda madaniy auradagi yetakchilar…
Mazkur maqolada buyuk olim, xorazmlik alloma Abul Qosim Mahmud Zamaxshariyning mashhur diniy asarlaridan biri, Qur’oni karim tafsiriga bag‘ishlangan “Kashshof” (to‘liq nomi – “al-Kashshof fi haqoiqi g‘avomidi-t-tanzil…
Maqolada temuriylar davrida turkiy aruzning shakllanishi va taraqqiyotiga ulkan hissa qo‘shgan risolalar: Shayx Ahmad Taroziyning “Funun ul-balog‘a”, Alisher Navoiyning “Mezon ul-avzon” va Zahiriddin Muhammad Boburning…
Ushbu maqola XVI asrda yashab, o‘zidan boy ilmiy meros qoldirgan yetuk manoqibnavis va tazkiranavis olim Faxruddin Aliy Safiy ibn Husayn Voiz Koshifiy Hiraviy (1463 – 1533) qalamiga mansub “Rashahot aynu-lhayot” (Hayot…
Abdurauf Fitrat Turkiston jadidchiligining rivojida muhim rol o‘ynagan hamda o‘z asarlari bilan ushbu harakat g‘oyalarining yoyilishiga juda katta hissa qo‘shish barobarida XX asr boshlarida butun musulmon dunyosini…
Maqolada Sharq va G‘arb adabiyotida eng ko‘p ishlangan obrazlardan biri – Iskandar obrazining badiiy adabiyotdagi talqinlariga e’tibor qaratilgan. Shuningdek, Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” dostoni va uning XVII…
Данная статья посвящена вопросу аварских и булгарских границ в Европе в Раннем Средневековье. Период середины VI в. был временем обретения родины аварами. Это сопровождалось войнами с германцами-гепидами и славянскими…
Alisher Navoiy hayoti va ijodini tadqiq etish, asarlari mazmunini yoritish hamisha mashaqqatli va dolzarb vazifa. Shubhasiz, bunday ulkan vazifani matnshunoslik va manbashunoslikka oid tadqiqotlarsiz bajarib bo’lmaydi…
Tilda boshqa tizimdagi tillarga xos grammatik shakllarning qo‘llanishi, ularning o‘sha tilga xos sintaktik qoliplarning va mazmuniy munosabatlarning ifodalanishi masalasini o‘rganish muhim ahamiyatga ega. Shunday…