Ушбу мақолада буддавийлик таълимотидаги аскетик ҳаёт тарзи Тҳеравада ва Тибет (Важраяна) анъаналари мисолида қиёсий-таҳлилий ўрганилади. Шунингдек, аскетизмнинг «ўрта йўл» (Мажжҳима Патипада) тамойилига асосланиши, Виная қоидалари орқали тартибга солиниши ҳамда медитация (Шаматҳа, Випассана) ва тантрик амалиётларнинг (Туммо, визуализация) методологик моҳияти ёритилади. Maqolada asketik intizomning nafaqat diniy voz kechish, balki ongni transformatsiya qilish va fiziologik nazoratni ta’minlashdagi roli zamonaviy neyropsixologik tadqiqotlar kontekstida tahlil qilinadi. Theravada an’anasidagi minimalistik yondashuv hamda Tibet buddaviyligidagi murakkab ritualistik va ijtimoiy moslashuvchan asketik shakllar o‘rtasidagi farqlar ochib beriladi. Shuningdek, tadqiqotda asketik intizomning nafaqat monastir devorlari ichidagi yopiq amaliyot, balki zamonaviy dunyoda insonning ruhiy ekologiyasini saqlash va emotsional intellektini rivojlantirishdagi metodologik imkoniyatlari baholanadi. Buddaviylik an’analari orqali zamonaviy shaxsiyat inqirozlarini bartaraf etish va ongni tizimli tarbiyalash bo‘yicha yangi ilmiy xulosalar taqdim etiladi.
| Mualliflar | Xudoyberganova, Gulnora |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashriyot | Ўзбекистон Халқаро ислом академияси |
| ISSN | 2181-1881, 2181-189X |
| Nashr sanasi | 2026-08-12 |
| Jild | 6 |
| Son | 1 |
| Betlar | 35-40 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Tarix |
| DOI | 10.65944/moturidiy/2026-1/4 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.65944/moturidiy/2026-1/4 · Maqolaning asl sahifasi
asketizm, buddaviylik, meditatsiya, tantra, Vajrayana, Theravada, sangxa, Vinaya, ong
| APA | Xudoyberganova, Gulnora (2026). BUDDAVIYLIKDA ASKETIK HAYOT: MEDITATSIYA VA TANTRIK AMALIYOTLARNING FALSAFIY, TARIXIY VA ILMIY TAHLILI. Мотуридийлик, 6(1), 35-40. https://doi.org/10.65944/moturidiy/2026-1/4 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Xudoyberganova, Gulnora BUDDAVIYLIKDA ASKETIK HAYOT: MEDITATSIYA VA TANTRIK AMALIYOTLARNING FALSAFIY, TARIXIY VA ILMIY TAHLILI // Мотуридийлик. – 2026. – T. 6, № 1. – B. 35-40. – DOI: 10.65944/moturidiy/2026-1/4. |
| MLA | Xudoyberganova, Gulnora. “BUDDAVIYLIKDA ASKETIK HAYOT: MEDITATSIYA VA TANTRIK AMALIYOTLARNING FALSAFIY, TARIXIY VA ILMIY TAHLILI.” Мотуридийлик, 6(1), 35-40, 2026. https://doi.org/10.65944/moturidiy/2026-1/4 |
| Chicago | Xudoyberganova, Gulnora. “BUDDAVIYLIKDA ASKETIK HAYOT: MEDITATSIYA VA TANTRIK AMALIYOTLARNING FALSAFIY, TARIXIY VA ILMIY TAHLILI.” Мотуридийлик, 6(1), 35-40 (2026). https://doi.org/10.65944/moturidiy/2026-1/4 |
| Harvard | Xudoyberganova, Gulnora (2026) ‘BUDDAVIYLIKDA ASKETIK HAYOT: MEDITATSIYA VA TANTRIK AMALIYOTLARNING FALSAFIY, TARIXIY VA ILMIY TAHLILI’, Мотуридийлик, 6(1), 35-40. https://doi.org/10.65944/moturidiy/2026-1/4 |
| BibTeX | @article{xudoyberganovagulnora2026,
title = {BUDDAVIYLIKDA ASKETIK HAYOT: MEDITATSIYA VA TANTRIK AMALIYOTLARNING FALSAFIY, TARIXIY VA ILMIY TAHLILI},
author = {Xudoyberganova, Gulnora},
journal = {Мотуридийлик},
year = {2026},
volume = {6},
number = {1},
pages = {35-40},
doi = {10.65944/moturidiy/2026-1/4},
url = {https://doi.org/10.65944/moturidiy/2026-1/4}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ушбу мақолада Шайбонийлар сулоласи ҳукмдори Убайдуллоҳхонга (1533–1540) нисбат берилган асарлар, уларнинг муаллифлари, манба сифатидаги аҳамияти ҳамда бугунги кунгача сақланиб қолган қўлёзмалари таҳлил қилинади…
«Китоб ал-олим вал-мутааллим» асари ҳанафий мазҳабига оид дастлабки муҳим ақидавий манбаларидан ҳисобланади. Чунки, мазкур асардаги эътиқодий масалалар бевосита ҳанафий мазҳаб асосчиси Имом Абу Ҳанифа ва унинг шогирди…
Мақолада бағдодлик муҳаддис ва муаррих Хатиб Бағдодий ҳаёти ва илмий фаолияти у ёзган асарлар асосида таҳлил қилинади. Муҳаддиснинг ҳадис санади, ҳадис усули, ҳадис ровийлари, ҳадис ёзиб олиш учун қўйилган шартлар, илм…
Ushbu maqola ekstremistik guruhlarning ijtimoiy tarmoqlarda xotin-qizlarni qanday qilib nishonga olishi jarayonlarini tahlil qilishga qaratilgan. So'nggi yillarda internet ekstremistlar uchun ayollarni radikallashtirish…
This study puts digital dictionaries to the test of actual experimentation, moving them from the realm of theoretical discussions about their nature, features, and preparation, to the field of practical application…
Ushbu maqola Amir Temurning harb siyosatida maxfiy xizmat tizimining tutgan o‘rni va ahamiyatini arab manbalari asosida o‘rganishga bag‘ishlangan. Har qanday harbiy yurish muvaffaqiyati, avvalo, dushman hududining…
Maqolada islom tarixining yoritilishidagi asosiy muammo – tarixiy manbalar va asarlarning VII asrdagi voqealardan ancha keyin, asosan VIII-XII asrlarda yozilganligiga e’tibor qaratiladi. VII asr hodisalari bevosita…
Ушбу мақолада ҳадис илмида энг нуфузли тўпламлардан бири бўлган Имом Муслимнинг «Саҳиҳи Муслим» асарининг яратилиш жараёни, унда жамланган ҳадисларнинг саҳиҳлигини таъминлашда қўлланган методлар, ҳамда асар…
Maqola XIX–XX asrlarda Hindiston yarimorolida hadis ilmining rivojiga ta’sir ko‘rsatgan asosiy omillar, harakatlar va ulamolarning ilmiy faoliyatini o‘rganishga bag‘ishlangan. Unda «ahli hadis», «barlaviya»…
In modern times, experts estimate that 83 per cent of the world’s population face serious restrictions on freedom of thought, conscience and religion. Persecution, repression and discrimination based on religion, belief…
Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
This article analyzes the evolution of the phenomenon of zuhd(asceticism) in the early period of Islam in the field of religious phenomenology, as well as the ascetic movements observed in the I-II centuries AH, the…
The spirit of asceticism, founded on mysticism, arose almost simultaneously with the religion of Islam. The prophet (pbuh) from immemorial epoh, some companions, such as Abu Zar Ghifari, Huzaifa ibn Yamani, Salman…
The article provides information about the specific aspects of Jewish communities and their ethno-cultural characteristics. In particular, the formation of Ashkenazi, Sephardic and Mizrahi Jewish communities, historical…
Мақолада илк христианлик аскетик қарашларининг шаклланиш жараёнлари, аскетизмнинг моҳияти ва ривожланиш босқичлари таҳлил қилинади. Аскетизм I–IV асрларда нафснинг аскетик таҳлили, насроний мукаммаллик назарияси ва…
Abstract: Despite the fact that asceticism as a spiritual practice exists in almost all religions in its own way, each of them gives its own meaning and significance to this state (phenomenon). At the same time, there…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…