Самарқандда калом илми ривожи ва унда ҳаким Самарқандийнинг “Ас-савод ал-аъзам” асарининг ўрни

АBDUHAMIDOV, Muhammadjon

Мотуридийлик · 2025-yil

Annotatsiya

Мовороуннаҳр диёридан ислом илмлари борасида кўплаб олимлар етишиб чиқан. Улар тафсир, ҳадис, калом, тасаввуф, фиқҳ соҳалари ривожланишида Насаф, Кеш, Самарқанд, Бухоро шаҳарларида ўзига хос услубларни ишлаб чиқиб, дунёнинг илм-фан тараққий этган марказлари қаторида саналишига сабабчи бўлишган. Шундай олимлардан бири Ҳаким Самарқандийдир. Мазкур мақолада мотуридия таълимотининг асосчиси Абу Мансур Мотурудийнинг дастлабки шогирдларидан бири бўлган Абул Қосим Ҳаким Самарқандийнинг ҳаёти, фаолияти, илмий мероси ҳамда унинг шоҳ асари бўлмиш “Китоб ас-савод ал-аъзам” асарининг манбашунослик таҳлили берилган. Шунингдек, Самарқанддан қадимда жуда кўп алломалар етишиб чиққани нуқтаи назаридан шаҳарнинг ўзи ва унда мотуридия мактабининг тарих саҳнасида пайдо бўлган давр аҳамиятлидир. Бундан ташқари мақолада Имом Мотуридий Ҳаким Самарқандий билан бирга мотуридия ақидавий таълимотининг дастлабки пойдеворини яратиб, кейинчалик Самарқандда калом илми шаклланиши ва ривожланишига ўз ҳиссаларини қўшишганини ўрганилади. Шу билан бир қаторда олимнинг шоҳ асари “Китаб ас-савод ал-аъзам” асари бўлиб, у IX–Х асрлардаги Мовароуннаҳр ҳанафийларининг илоҳиёт масалаларига оид қарашларини акс эттиради.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarАBDUHAMIDOV, Muhammadjon
JurnalМотуридийлик
NashriyotЎзбекистон Халқаро ислом академияси
ISSN2181-1881, 2181-189X
Nashr sanasi2025-03-12
Jild3
Son3
Betlar85-89
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIslomshunoslik
DOI10.47980/moturidiy/2023-3/11
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.47980/moturidiy/2023-3/11 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

ақида, манба, мазҳаб, мотуридийя таълимоти, асҳоб ар-раъй, асҳоб ал-ҳадис, қўлёзма

Ilmiy soha

Islomshunoslik

Iqtibos keltirish

APAАBDUHAMIDOV, Muhammadjon (2025). САМАРҚАНДДА КАЛОМ ИЛМИ РИВОЖИ ВА УНДА ҲАКИМ САМАРҚАНДИЙНИНГ “АС-САВОД АЛ-АЪЗАМ” АСАРИНИНГ ЎРНИ. Мотуридийлик, 3(3), 85-89. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-3/11
GOST (OAK)АBDUHAMIDOV, Muhammadjon САМАРҚАНДДА КАЛОМ ИЛМИ РИВОЖИ ВА УНДА ҲАКИМ САМАРҚАНДИЙНИНГ “АС-САВОД АЛ-АЪЗАМ” АСАРИНИНГ ЎРНИ // Мотуридийлик. – 2025. – T. 3, № 3. – B. 85-89. – DOI: 10.47980/moturidiy/2023-3/11.
MLAАBDUHAMIDOV, Muhammadjon. “САМАРҚАНДДА КАЛОМ ИЛМИ РИВОЖИ ВА УНДА ҲАКИМ САМАРҚАНДИЙНИНГ “АС-САВОД АЛ-АЪЗАМ” АСАРИНИНГ ЎРНИ.” Мотуридийлик, 3(3), 85-89, 2025. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-3/11
ChicagoАBDUHAMIDOV, Muhammadjon. “САМАРҚАНДДА КАЛОМ ИЛМИ РИВОЖИ ВА УНДА ҲАКИМ САМАРҚАНДИЙНИНГ “АС-САВОД АЛ-АЪЗАМ” АСАРИНИНГ ЎРНИ.” Мотуридийлик, 3(3), 85-89 (2025). https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-3/11
HarvardАBDUHAMIDOV, Muhammadjon (2025) ‘САМАРҚАНДДА КАЛОМ ИЛМИ РИВОЖИ ВА УНДА ҲАКИМ САМАРҚАНДИЙНИНГ “АС-САВОД АЛ-АЪЗАМ” АСАРИНИНГ ЎРНИ’, Мотуридийлик, 3(3), 85-89. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-3/11
BibTeX
@article{bduhamidovmuhammadjon2025,
  title = {САМАРҚАНДДА КАЛОМ ИЛМИ РИВОЖИ ВА УНДА ҲАКИМ САМАРҚАНДИЙНИНГ “АС-САВОД АЛ-АЪЗАМ” АСАРИНИНГ ЎРНИ},
  author = {АBDUHAMIDOV, Muhammadjon},
  journal = {Мотуридийлик},
  year = {2025},
  volume = {3},
  number = {3},
  pages = {85-89},
  doi = {10.47980/moturidiy/2023-3/11},
  url = {https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-3/11}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Мотуридийлик jurnalidan boshqa maqolalar

Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Islomshunoslik sohasidagi boshqa maqolalar

Islomshunoslik sohasidagi OAK jurnallari