Muhammad ibn abdulkarim shahristoniyning diniy bag‘rikenglik tamoyillarini yoritishda xolislik prinsipi

Abdupattayev, Mumin Mirzo

Мотуридийлик · 2025-yil

Annotatsiya

Jahondagi dinlar ta‘limotlari, muqaddas manbalari va marosimlarining asl mazmun-mohiyati xalqlar orasida millatlararo totuvlik va dinlararo bag‘rikenglikni qaror toptirishga xizmat qiladi. Diniy bag‘rikenglik va umuminsoniy qadriyatlarni targ‘ib qiluvchi g‘oyalar Sharq qiyosiy dinshunosligi asoschilari: Tohir Maqdisiy (vaf. 966), Abu Rayhon Beruniy (973–1048), Abul Maoliy Ubaydulloh (vaf. 1092), Ibn Hazm Andalusiy (994–1064), Muhammad ibn Abdulkarim Shahristoniy (1076–1153), Faxriddin Roziy (1150–1209), Ya‘qub ibn Abdullatif (1530–1595) kabi olimlarning asarlarida keng yoritib berilgan. Shu jihatdan, Muhammad ibn Abdulkarim Shahristoniyning “al-Milal va-n-nihal” (Dinlar va firqalar), “Nihoyat al-iqdom fi ilm al-kalom” (Kalom ilmida so‘nggi qadamlar) va “Mafotih al-asror va masobih al-abror” (Sirlar kaliti va yaxshilar chirog‘i) asarlari qiyosiy dinshunoslik masalalarining ilmiy yoritilgani bilan dolzarb ahamiyatga ega. Yangilanayotgan O‘zbekistonda olib borilayotgan diniy-ma‘rifiy sohadagi islohotlar natijasida 16 ta konfessiyaga mansub aholi vakillari o‘rtasidagi totuvlik, osoyishtalik ta‘minlanib, konfessiyalararo hamjihatlikni yanada rivojlantirishga alohida e‘tibor qaratilmoqda. Davlatimizda millatlararo do‘stlik, diniy konfessiyalar o‘rtasidagi hamjihatlik, ijtimoiy bag‘rikenglik muhitini mustahkamlash uchun bor kuch va imkoniyatlar safarbar etilmoqda. Shu e‘tibordan, mazkur maqolada Muhammad ibn Abdulkarim Shahristoniyning dinlar va ta‘limotlarga bo‘lgan xolis munosabati va “al-Milal va-n-nihal” asaridagi diniy bag‘rikenglik tamoyillari bahs qilinadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAbdupattayev, Mumin Mirzo
JurnalМотуридийлик
NashriyotЎзбекистон Халқаро ислом академияси
ISSN2181-1881, 2181-189X
Nashr sanasi2025-03-12
Jild3
Son3
Betlar40-45
TilO‘zbek
Ilmiy sohaIslomshunoslik
DOI10.47980/moturidiy/2023-3/6
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.47980/moturidiy/2023-3/6 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

Muhammad ibn Abdulkarim Shahristoniy, diniy bag‘rikenglik, yahudiylik, nasroniylik, “al-Milal va-n-nihal”, Nizomiya madrasasi

Ilmiy soha

Islomshunoslik

Iqtibos keltirish

APAAbdupattayev, Mumin Mirzo (2025). MUHAMMAD IBN ABDULKARIM SHAHRISTONIYNING DINIY BAG‘RIKENGLIK TAMOYILLARINI YORITISHDA XOLISLIK PRINSIPI. Мотуридийлик, 3(3), 40-45. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-3/6
GOST (OAK)Abdupattayev, Mumin Mirzo MUHAMMAD IBN ABDULKARIM SHAHRISTONIYNING DINIY BAG‘RIKENGLIK TAMOYILLARINI YORITISHDA XOLISLIK PRINSIPI // Мотуридийлик. – 2025. – T. 3, № 3. – B. 40-45. – DOI: 10.47980/moturidiy/2023-3/6.
MLAAbdupattayev, Mumin Mirzo. “MUHAMMAD IBN ABDULKARIM SHAHRISTONIYNING DINIY BAG‘RIKENGLIK TAMOYILLARINI YORITISHDA XOLISLIK PRINSIPI.” Мотуридийлик, 3(3), 40-45, 2025. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-3/6
ChicagoAbdupattayev, Mumin Mirzo. “MUHAMMAD IBN ABDULKARIM SHAHRISTONIYNING DINIY BAG‘RIKENGLIK TAMOYILLARINI YORITISHDA XOLISLIK PRINSIPI.” Мотуридийлик, 3(3), 40-45 (2025). https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-3/6
HarvardAbdupattayev, Mumin Mirzo (2025) ‘MUHAMMAD IBN ABDULKARIM SHAHRISTONIYNING DINIY BAG‘RIKENGLIK TAMOYILLARINI YORITISHDA XOLISLIK PRINSIPI’, Мотуридийлик, 3(3), 40-45. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-3/6
BibTeX
@article{abdupattayevmuminmirzo2025,
  title = {MUHAMMAD IBN ABDULKARIM SHAHRISTONIYNING DINIY BAG‘RIKENGLIK TAMOYILLARINI YORITISHDA XOLISLIK PRINSIPI},
  author = {Abdupattayev, Mumin Mirzo},
  journal = {Мотуридийлик},
  year = {2025},
  volume = {3},
  number = {3},
  pages = {40-45},
  doi = {10.47980/moturidiy/2023-3/6},
  url = {https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-3/6}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Мотуридийлик jurnalidan boshqa maqolalar

Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Abdupattayev, Mumin Mirzo — boshqa maqolalari

Islomshunoslik sohasidagi boshqa maqolalar

Islomshunoslik sohasidagi OAK jurnallari