Мақолада қадимги Уструшона минтақасининг географик жойлашуви ҳамда Уструшона атамасининг келиб чиқиши ва маъноларига доир тадқиқотлар олиб борилган.Уструшона ва унинг чегаралари ҳақидаги маълумотлар IX–XI асрларга оид араб географларининг асарларида келтирилган. Ўрта аср араб тарихчи-географларнинг асарларида Уструшона шаҳар ва рустоқлари кенг ёритилган бўлиб, Уструшона Самарқанднинг олди ва Сайҳун дарёсининг қуйи қисмида жойлашган катта бир минтақа бўлиб, Бунжикат, Арсубоникат, Куркат, Ғазак, Фағкат, Собот, Зомин, Дизак, Нужкат, Харқона каби бир қанча кичик шаҳарчалардан ташкил топган. Тадқиқотда ҳам Устуршананинг айни мана шу шаҳарчаларига урғу берилиб, уларнинг аҳолиси ва жойлашуви борасида манбалар асосида муҳим маълумотлар берилган.Илк ўрта асрларда жаҳон бозорида Дизакда тайёрланган жун ва тери маҳсулотларига талаб катта бўлган. VIII-IX асрларда кулоллар, заргарлар, аравасозлар каби маҳаллаларнинг мавжудлиги миллий ҳунармандчиликнинг ривожланганидан дарак беради. Шунингдек, Ўрта аср тарихчи-географлари Уструшонани “400 қалъали ўлка” сифатида тилга оладилар. Бу қалъалар ўлканинг кўплаб мўъжаз воҳалари негизида ташкил топган рустоқларни ҳимоя қилиш мақсадида стратегик жиҳатдан қулай бўлган нуқталарга қурилиб, ўзига хос мустаҳкам мудофаа тизимини ташкил этган.
| Mualliflar | Ataev, Мuslim |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashriyot | Ўзбекистон Халқаро ислом академияси |
| ISSN | 2181-1881, 2181-189X |
| Nashr sanasi | 2025-03-12 |
| Jild | 3 |
| Son | 3 |
| Betlar | 63-75 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Tarix |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2023-3/9 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2023-3/9 · Maqolaning asl sahifasi
Уструшона, Бунжикат, Ғазак, Фағкат, Зомин, Дизак, Панжиент, Собот, Фарғона, Хўжанд, Сомонийлар, Буюк ипак йўли
| APA | Ataev, Мuslim (2025). Уструшона минтақасида географик-ҳудудий бирликларнинг шаклланиш жараёнлари: шаҳарлар ва қасабалар. Мотуридийлик, 3(3), 63-75. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-3/9 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Ataev, Мuslim Уструшона минтақасида географик-ҳудудий бирликларнинг шаклланиш жараёнлари: шаҳарлар ва қасабалар // Мотуридийлик. – 2025. – T. 3, № 3. – B. 63-75. – DOI: 10.47980/moturidiy/2023-3/9. |
| MLA | Ataev, Мuslim. “Уструшона минтақасида географик-ҳудудий бирликларнинг шаклланиш жараёнлари: шаҳарлар ва қасабалар.” Мотуридийлик, 3(3), 63-75, 2025. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-3/9 |
| Chicago | Ataev, Мuslim. “Уструшона минтақасида географик-ҳудудий бирликларнинг шаклланиш жараёнлари: шаҳарлар ва қасабалар.” Мотуридийлик, 3(3), 63-75 (2025). https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-3/9 |
| Harvard | Ataev, Мuslim (2025) ‘Уструшона минтақасида географик-ҳудудий бирликларнинг шаклланиш жараёнлари: шаҳарлар ва қасабалар’, Мотуридийлик, 3(3), 63-75. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-3/9 |
| BibTeX | @article{ataevuslim2025,
title = {Уструшона минтақасида географик-ҳудудий бирликларнинг шаклланиш жараёнлари: шаҳарлар ва қасабалар},
author = {Ataev, Мuslim},
journal = {Мотуридийлик},
year = {2025},
volume = {3},
number = {3},
pages = {63-75},
doi = {10.47980/moturidiy/2023-3/9},
url = {https://doi.org/10.47980/moturidiy/2023-3/9}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada valiylik darajasiga yetgan shayxlik maqomi haqida so‘z yuritiladi. Valiylik so‘zini etimologik jihatdan tahlil qilib, uning kelib chiqishi bilan bog‘liq ma‘lumotlarni berishga harakat qilingan. Qur‘oni…
Maqolada xristian asketizmi asosi “Injil”, “Havoriylar maktublari” hamda havoriylar faoliyatiga tayangani aniqlangan. Pavel, Pyotr kabi havoriylarning hayot yo‘llari va turmush tarzlari xristian asketizmining rivojiga…
Jahondagi dinlar ta‘limotlari, muqaddas manbalari va marosimlarining asl mazmun-mohiyati xalqlar orasida millatlararo totuvlik va dinlararo bag‘rikenglikni qaror toptirishga xizmat qiladi. Diniy bag‘rikenglik va…
Religious content on the Internet and mass media, while making a great contribution to the development of world culture, also creates threats of extremism under the guise of religion. The ideas related to the system of…
Ушбу мақолада Қурайш қабиласи уруғларининг силсиласи, уларнинг Маккада тутган ўрни, Макканинг Арабистон яриморолининг диний маркази бўлиш билан бирга, унинг геосиёсий ҳаётида тутган ўрни, унинг сиёсий, иқтисодий тузуми…
O'rta asrlar islom olamidagi shifoxona tizimining rivojlanishi butun dunyo bo'ylab zamonaviy shifoxona tizimiga ko'p jihatdan o'z ta'sirini ko'rsatdi. U ko‘chma shifoxonalar kabi o'z davri uchun innovatsion g‘oyalar va…
Мовороуннаҳр диёридан ислом илмлари борасида кўплаб олимлар етишиб чиқан. Улар тафсир, ҳадис, калом, тасаввуф, фиқҳ соҳалари ривожланишида Насаф, Кеш, Самарқанд, Бухоро шаҳарларида ўзига хос услубларни ишлаб чиқиб…
Мовароуннаҳр фиқҳ тарихининг классик даври ҳисобланган XI–XII асрларда ҳанафий фиқҳининг усул ва фуру илмига оид 50 га яқин машҳур асарлар яратилган. Ушбу асарлар 10 дан ортиқ жанр ва услубларда ёзилган бўлиб, унинг…
“Pасм ал-мусҳаф” деганда Халифа Усмон ибн Аффон бошчилигида кўчиртирилган мусҳафларнинг имло услуби назарда тутилади. “Расм ал-мусҳаф”нинг аҳамияти шундаки, қадимдан барча мусулмон уламолари Қуръони каримни фақатгина…
XI аср туркий халқлар тарихида ислом таълимотининг тубдан ва мукаммал шаклланиш даврларидан бири ҳисобланади. Давлат қурилиши ва бошқаруви, шунингдек, “сиёсий муносабатларда рационалистик тафаккурни қўллаш ва “маданий…
Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi
The article tells about the life, scientific heritage, teachers, and students of Abu Ja’far al-Ustrushani, a major representative of the scientific and cultural center “Ustrushana”, who conducted scientific activities…
The present article discusses the history of pension payment in Islam, the amount of payment, and who pays it. In the article, the formal rulings (fatwas) concerning pension from the work called “Jamiy’ ahkam as-sig’ar”…
Ushbu maqolada islom shariatida bolalar huquqlari, ularning ta'lim-tarbiyasi va muhofazasiga oid masalalar Movarounnahrlik buyuk faqih Majduddin al-Ustrushaniyning «Jomi' ahkom as-sig'or» asari asosida yoritiladi…
The article describes the state of Ustrush in the ancient and early Middle Ages, as well as the social and political events that took place there. Since Ustrushana has been a progressive space on the Great Silk Road…
Ушбу мақолада Ғарб ва Шарқни бир-бирига боғловчи Буюк Ипак йўли бўйида жойлашган тарихий Уструшана ўлкаси ўрта асрларда тараққий этган ҳудудлардан бўлгани, унинг географик жойлашуви, аҳолиси, турмуш тарзи, шаҳар ва…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…