Маҳмуд Ломишийнинг “Тамҳид” асаридаги мавзулар орасида Аллоҳнинг макондан беҳожатлиги масаласи алоҳида ўрин тутади. Чунки тарихда ҳам, бугунги кунда ҳам айнан мана шу мавзуни кўтариб, мусулмонлар жамоаси орасига турли ихтилофлар солаётган тоифалар мавжуд. Қадимда мужассима, карромия, рофизия каби тоифалар томонидан нотўғри талқин қилинган мазкур мавзу, бугунги кунда сохта салафийлар тарафидан илгари сурилмоқда. Мақолада дастлаб Аллоҳ таолонинг махлуқотлардан бирортасига ўхшамаслиги масаласига тўхталиб ўтилади. Сўнгра Аллоҳ таоло макондан беҳожатлиги, агар бирор маконда деб тасаввур қилинса, У ва макон ўртасида миқдор жиҳатидан ўхшашлик бўлиб қолиши, бу эса қадим Зотга муносиб келмаслиги асослаб берилган. Аллоҳ таолонинг макондан беҳожатлиги масаласи баён қилингач, Унинг тараф ва томон билан ҳам сифатланмаслиги, олти тарафдан бири билан сифатланиш жисмларга хос хусусият эканлиги, Аллоҳ таоло эса бу сифатлардан пок ва олий экани баён қилинган. Шунингдек, мақолада сохта салафийлар далил қилган оятлар, уларнинг таъвиллари, аҳли сунна далил қилиб келтирган оятлар билан ўзаро уйғун ҳолда тушуниш зарурати ёритиб берилган. Мазкур мавзу юзасидан тарихда аҳли сунна қарашларига зид фикрларни илгари сурган тоифаларнинг ақлий далиллари, аҳли суннанинг мазкур далилларни мантиқ қонуниятлари асосида инкор қилишдаги йўли борасида ҳам маълумотлар келтириб ўтилган.
| Mualliflar | G‘ulomov, Abdullo |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashr sanasi | 2025-03-03 |
| Jild | 2 |
| Son | 2 |
| Betlar | 80-86 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2022-2/11 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2022-2/11 · Maqolaning asl sahifasi
Ломиший, “ат-Тамҳид”, жисм, жавҳар, араз, макон ва тараф, аҳли сунна вал жамоа, ақлий далил, тафвиз, таъвил
Имом Мотуридий ислом оламида ақидавий таълимот асосчиси сифатида эътироф этилган буюк олим саналади. Унинг ақидага доир “Китоб ат-тавҳид”, Қуръон шарҳига оид “Таъвилот ал-Қуръон” китоблари маълум ва машҳур. Мақолада…
n. This article discusses the scholars who worked during the dynasty that ruled under the name of the “Great Seljuk Empire” in the XI-XII centuries, their works, and their greatcontribution to the development of Islamic…
The study of maqasid al-aqeedah (objectives of creed) is not given the same attention as maqasid al-shariah (objectives of Shariah). Because Shariah consists of practical rulings that cannot be reached at the end, and…
В статье раскрывается, что сегодня в Иране женщины, самостоятельно возглавляющие семьи, считаются одним из самых слабых слоев общества и сталкиваются со многими проблемами и трудностями в общественной жизни. Такие…
Имон ва унга тегишли масалалар Қуръон ва ҳадисда содда, тушунарли тарзда баён қилиб берилган бўлиб, саҳобалар даврида у мураккаб хусусиятга эга бўлмаган. Бироқ кейинги даврларда турли оқимларнинг пайдо бўлиши, турли дин…
Жаҳон ҳамжамияти халқаро муносабатларни тартибга солишнинг бугунги даражасига бирданига эришган эмас. Ушбу жараён узоқ ўтмишдан ҳозирги кунгача тўпланган халқаро ҳуқуқий амалий тажрибанинг маҳсулидир. Ушбу мақолада…
It is known that young people are the nation’s hope and pillar, its treasure and wealth. Based on their mental and physical energy, the nation will rise, and development and prosperity will be ensured. But today, the…
Мақолада Марказий Осиёда фаолият олиб борган қаландарийлик тариқати ҳақида ёзилган. Унда ўлкадаги жадидларнинг мазкур тариқатга муносабати ва у ҳақда билдирган фикрлари баён этилган. Мақола қаландарларнинг жамиятда…
Оҳангарон воҳаси қадимдан деҳқончилик, чорвачилик, ҳунармандчилик, савдо-сотиқ, тоғ-кон саноати ва шаҳарсозлик каби соҳалар юксак тараққий этган ҳудуд сифатида юртимиз моддий-маданий тарихи ҳамда иқтисодий-маданий ҳаёти…
Ушбу мақолада XVIII–XX аср бошларидаги Марғилон тарихининг ижтимоий-иқтисодий, маданий-маърифий масалаларини ўрганишда муҳим манбалардан ҳисобланган, ер-сув ва бошқа кўчмас мулклар билан боғлиқ ҳужжатлар, яъни…