В статье рассматривается дидактическая модель развития когнитивных учебных действий учащихся 3–4 классов школ с русским языком обучения при усвоении грамматического понятия “имя существительное”. Модель описана через шесть взаимосвязанных компонентов (целевой, методологический, содержательный, процессуально-технологический, организационно-педагогический, диагностико-результативный) и через четыре уровня работы с языковым материалом, а именно языковой, текстовый, интерпретационный и трансформационный. Показано, как каждый уровень соотносится с этапами формирования умственного действия и с определённым набором познавательных операций. Эффективность модели проверена в опытно-экспериментальной работе, проведённой в школах Наманганской, Ферганской и Андижанской областей с участием 878 учащихся. Доля третьеклассников экспериментальных групп с несформированными когнитивными учебными действиями сократилась примерно вдвое, тогда как в контрольных группах она практически не изменилась.
| Mualliflar | Солохиддинова, Фазилатхон Мухиддин кизи |
|---|---|
| Jurnal | Мактабгача ва мактаб таълими |
| Nashriyot | Тошкент давлат педагогика университети |
| ISSN | 3060-4613 |
| Nashr sanasi | 2026-10-20 |
| Jild | 4 |
| Son | 10 |
| Betlar | 384-388 |
| Til | Rus |
| Ilmiy soha | Pedagogika |
| DOI | 10.5281/zenodo.23621878 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-25 |
DOI: 10.5281/zenodo.23621878 · Maqolaning asl sahifasi
когнитивные учебные действия, дидактическая модель, имя существительное, грамматическое понятие, младшие школьники, уровни усвоения, ориентировочная основа действия, kognitiv o‘quv harakatlari, didaktik model, ot so‘z turkumi, grammatik tushuncha, boshlang‘ich sinf o‘quvchilari, o‘zlashtirish darajalari, harakatning mo‘ljal olish asosi
| APA | Солохиддинова, Фазилатхон Мухиддин кизи (2026). ДИДАКТИЧЕСКАЯ МОДЕЛЬ РАЗВИТИЯ КОГНИТИВНЫХ УЧЕБНЫХ ДЕЙСТВИЙ МЛАДШИХ ШКОЛЬНИКОВ НА ЯЗЫКОВОМ, ТЕКСТОВОМ, ИНТЕРПРЕТАЦИОННОМ И ТРАНСФОРМАЦИОННОМ УРОВНЯХ УСВОЕНИЯ ПОНЯТИЯ “ИМЯ СУЩЕСТВИТЕЛЬНОЕ”. Мактабгача ва мактаб таълими, 4(10), 384-388. https://doi.org/10.5281/zenodo.23621878 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Солохиддинова, Фазилатхон Мухиддин кизи ДИДАКТИЧЕСКАЯ МОДЕЛЬ РАЗВИТИЯ КОГНИТИВНЫХ УЧЕБНЫХ ДЕЙСТВИЙ МЛАДШИХ ШКОЛЬНИКОВ НА ЯЗЫКОВОМ, ТЕКСТОВОМ, ИНТЕРПРЕТАЦИОННОМ И ТРАНСФОРМАЦИОННОМ УРОВНЯХ УСВОЕНИЯ ПОНЯТИЯ “ИМЯ СУЩЕСТВИТЕЛЬНОЕ” // Мактабгача ва мактаб таълими. – 2026. – T. 4, № 10. – С. 384-388. – DOI: 10.5281/zenodo.23621878. |
| MLA | Солохиддинова, Фазилатхон Мухиддин кизи. “ДИДАКТИЧЕСКАЯ МОДЕЛЬ РАЗВИТИЯ КОГНИТИВНЫХ УЧЕБНЫХ ДЕЙСТВИЙ МЛАДШИХ ШКОЛЬНИКОВ НА ЯЗЫКОВОМ, ТЕКСТОВОМ, ИНТЕРПРЕТАЦИОННОМ И ТРАНСФОРМАЦИОННОМ УРОВНЯХ УСВОЕНИЯ ПОНЯТИЯ “ИМЯ СУЩЕСТВИТЕЛЬНОЕ”.” Мактабгача ва мактаб таълими, 4(10), 384-388, 2026. https://doi.org/10.5281/zenodo.23621878 |
| Chicago | Солохиддинова, Фазилатхон Мухиддин кизи. “ДИДАКТИЧЕСКАЯ МОДЕЛЬ РАЗВИТИЯ КОГНИТИВНЫХ УЧЕБНЫХ ДЕЙСТВИЙ МЛАДШИХ ШКОЛЬНИКОВ НА ЯЗЫКОВОМ, ТЕКСТОВОМ, ИНТЕРПРЕТАЦИОННОМ И ТРАНСФОРМАЦИОННОМ УРОВНЯХ УСВОЕНИЯ ПОНЯТИЯ “ИМЯ СУЩЕСТВИТЕЛЬНОЕ”.” Мактабгача ва мактаб таълими, 4(10), 384-388 (2026). https://doi.org/10.5281/zenodo.23621878 |
| Harvard | Солохиддинова, Фазилатхон Мухиддин кизи (2026) ‘ДИДАКТИЧЕСКАЯ МОДЕЛЬ РАЗВИТИЯ КОГНИТИВНЫХ УЧЕБНЫХ ДЕЙСТВИЙ МЛАДШИХ ШКОЛЬНИКОВ НА ЯЗЫКОВОМ, ТЕКСТОВОМ, ИНТЕРПРЕТАЦИОННОМ И ТРАНСФОРМАЦИОННОМ УРОВНЯХ УСВОЕНИЯ ПОНЯТИЯ “ИМЯ СУЩЕСТВИТЕЛЬНОЕ”’, Мактабгача ва мактаб таълими, 4(10), 384-388. https://doi.org/10.5281/zenodo.23621878 |
| BibTeX | @article{article2026,
title = {ДИДАКТИЧЕСКАЯ МОДЕЛЬ РАЗВИТИЯ КОГНИТИВНЫХ УЧЕБНЫХ ДЕЙСТВИЙ МЛАДШИХ ШКОЛЬНИКОВ НА ЯЗЫКОВОМ, ТЕКСТОВОМ, ИНТЕРПРЕТАЦИОННОМ И ТРАНСФОРМАЦИОННОМ УРОВНЯХ УСВОЕНИЯ ПОНЯТИЯ “ИМЯ СУЩЕСТВИТЕЛЬНОЕ”},
author = {Солохиддинова, Фазилатхон Мухиддин кизи},
journal = {Мактабгача ва мактаб таълими},
year = {2026},
volume = {4},
number = {10},
pages = {384-388},
doi = {10.5281/zenodo.23621878},
url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.23621878}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Maqolada skoliozi bor talabalarning ijtimoiypsixologik moslashuvi ikki asosiy tarkibiy qism – shaxslararo munosabatlar va emotsional holat nuqtayi nazaridan tahlil qilingan. Xorijiy, MDH va o‘zbek tadqiqotlari asosida…
Maqolada Imom Abu Homid G‘azzoliyning ilmiy-ma’rifiy merosini oliy ta’lim talabalarini ma’naviy-axloqiy tarbiyalash jarayoniga tatbiq etishning metodologik asoslari tahlil qilingan. Mutafakkirning “Ihyou ulum ad-din”…
This article presents a theoretical analysis of the role of interpersonal relationships in staff management in early childhood education organisations. The study aims to identify the mechanisms through which…
Maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlari xodimlarining kasbiy kompetensiyalarini uzluksiz rivojlantirishning innovatsion mexanizmlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi mahalliy metodik…
Ushbu maqolada o‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzini oshirish, uning ijtimoiy hayotning turli sohalaridagi o‘rnini mustahkamlash hamda rivojlanish istiqbollarini belgilash masalalari yoritiladi. O‘zbek tiliga…
Maqolada raqamli jamiyat sharoitida shaxs qadriyatlarining shakllanishi va o‘zgarishida metakognitiv jarayonlarning psixologik ahamiyati nazariy-tahliliy jihatdan yoritiladi. Metakognitsiya shaxsning o‘z fikrlash…
Maqolada O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 8-sentyabrdagi PQ-277-son qarori bilan umumiy o‘rta ta’lim tashkilotlarida joriy etilgan “maktab maslahatchisi” lavozimining ijtimoiy-pedagogik mohiyati tahlil…
Mazkur maqolada 4K modeli - kreativlik, kommunikativlik, kollaboratsiya va kritik fikrlashning paydo bo‘lishi hamda pedagogik asoslari yoritiladi. Modelning shakllanishi XXI asr ko‘nikmalariga bo‘lgan ehtiyoj va…
Today, in the context of the formation of the digital educational ecosystem, one of the urgent scientific tasks is the development of innovative diagnostic mechanisms that ensure a reliable and objective assessment of…
Mazkur maqolada sun’iy intellekt texnologiyalaridan ta’lim jarayonida foydalanishning pedagogik jihatlari, uning o‘qitish samaradorligini oshirish, ta’limni individuallashtirish, talabalarning mustaqil ta’lim…
Мактабгача ва мактаб таълими — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada o‘zbek-ingliz bilingv nutqida kuzatiladigan kod almashinuvining strukturaviy va grammatik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda ingliz tiliga mansub leksik birliklarning o‘zbek tili grammatik tizimiga…
This article provides a comprehensive overview of the Latin alphabet period in the history of Uzbekistan from 1930 to 1939. The political, social, and cultural aspects of the writing reform process are analyzed in…
The article examines grammatical and syntactic transformations observed in the translation of short news items of higher education institutions between Uzbek and English. The material consists of the Uzbek and English…
This article theoretically examines how literary portrait units connect observable features with character evaluation. It develops compatible criteria for classification, contextual interpretation and translation…
This article examines national and cultural concepts expressed in greetings for the Chinese Mid-Autumn Festival (中秋节) and the specific challenges of translating them into Uzbek. The study aims to identify the semantic…
The article examines the translation issues of wedding-related phraseological units and their degree of equivalence from linguocultural and translation-studies perspectives. The study describes how English and French…