Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida o‘qish savodxonligi darslari orqali mustaqil o‘qish ko‘nikmalarini shakllantirishning pedagogik-psixologik asoslari

NORMENGOV, JO'RABEK

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Hozirgi kunda jamiyatning jadal rivojlanishi, axborot hajmining keskin ortishi va raqamli muhitning kundalik hayotga chuqur kirib borishi ta’lim tizimiga yangi talablar qo‘ymoqda. Bugungi o‘quvchi uchun eng muhim ko‘nikmalardan biri – matnni mustaqil o‘qib, undan kerakli ma’lumotni ajrata olish, o‘qiganini tushunish, baholash va hayotiy vaziyatlarda qo‘llay olishdir. Shu boisdan o‘qish savodxonligi boshlang‘ich ta’lim sifatining asosiy ko‘rsatkichlaridan biriga aylandi. Matnni mustaqil o‘qiy oladigan o‘quvchi boshqa barcha fanlarni ham muvaffaqiyatli o‘zlashtiradi; aksincha, 4-sinfgacha mustaqil o‘qishni egallamagan bola keyingi bosqichlarda “o‘qishni o‘rganish”dan “o‘qish orqali o‘rganish”ga o‘ta olmaydi [4]. O‘zbekistonda bu masala davlat siyosati darajasiga ko‘tarilgan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 13-sentabrdagi PQ-3271-son qarori bilan kitobxonlik madaniyatini oshirish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlar dasturi qabul qilindi. Vazirlar Mahkamasining 2018- yil 8-dekabrdagi 997-son qarori bilan ta’lim sifatini baholash bo‘yicha xalqaro tadqiqotlarni amalga oshirish Milliy markazi tashkil etildi. Prezidentning 2019-yil 29-apreldagi PF-5712-son Farmoni bilan tasdiqlangan konsepsiyada 2030-yilga kelib PISA reytingida jahonning birinchi 30 ta mamlakati qatoriga kirish maqsadi belgilandi. Xalqaro tadqiqotlar natijalari muammoning dolzarbligini yaqqol ko‘rsatadi. PIRLS 2021 tadqiqotida O‘zbekiston 4-sinf o‘quvchilari o‘rtacha 437 ball to‘pladi; bu ko‘rsatkich dasturning 500 ballik markaziy nuqtasidan ancha past bo‘lib, mamlakat 57 ta ishtirokchi orasida 49-o‘rinni egalladi [6]. 2021-yilda o‘tkazilgan milliy EGRA tadqiqotida 3-sinf o‘quvchilarining 57 foizi, 5- sinf o‘quvchilarining esa 47 foizi …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarNORMENGOV, JO'RABEK
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-10-23
Son9
Betlar315-322
TilO‘zbek
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.845
Indeksga qo‘shilgan2026-10-18

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.845 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

reading literacy, independent reading, primary school age, reading comprehension, anticipation, metacognition, reading motivation, zone of proximal development, reading strategies, PIRLS, читательская грамотность, самостоятельное чтение, младший школьный возраст, понимание текста, антиципация, метакогниция, мотивация чтения, зона ближайшего развития, стратегии чтения, PIRLS

Iqtibos keltirish

APANORMENGOV, JO'RABEK (2026). BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARI ORQALI MUSTAQIL O‘QISH KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 315-322. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.845
GOST (OAK)NORMENGOV, JO'RABEK BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARI ORQALI MUSTAQIL O‘QISH KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 9. – B. 315-322. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.845.
MLANORMENGOV, JO'RABEK. “BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARI ORQALI MUSTAQIL O‘QISH KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 315-322, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.845
ChicagoNORMENGOV, JO'RABEK. “BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARI ORQALI MUSTAQIL O‘QISH KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 315-322 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.845
HarvardNORMENGOV, JO'RABEK (2026) ‘BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARI ORQALI MUSTAQIL O‘QISH KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (9), 315-322. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.845
BibTeX
@article{normengovjorabek2026,
  title = {BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARI ORQALI MUSTAQIL O‘QISH KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI},
  author = {NORMENGOV, JO'RABEK},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {9},
  pages = {315-322},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.845},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.845}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

NORMENGOV, JO'RABEK — boshqa maqolalari