This article comparatively examines terminological consistency in English–Uzbek telemedicine translation through a knowledge-graph-based approach. In telemedicine and digital-health discourse, translation quality is affected by inconsistent variants for the same concept, the conflation of semantically related but functionally distinct terms, and unstable rendering of abbreviations and hybrid formations. Based on World Health Organization documents on telemedicine and digital health, SNOMED CT translation principles, and recent studies of English–Uzbek medical terminology, a pilot terminological sample of 60 telemedicine terms was compiled. Each item was modelled through a concept node containing semantic class, hierarchical and associative relations, the English label, a preferred Uzbek equivalent, permitted synonyms, contextual constraints, and source information. The comparative analysis demonstrates that surface term-to-term matching is insufficient for distinguishing close concepts such as telehealth/telemedicine, electronic health record/electronic medical record, and remote monitoring/telemonitoring. A knowledge graph, by contrast, links lexical forms to explicit concepts and relations, enabling systematic variant control, concept-based disambiguation, and the assignment of one preferred target-language label while retaining validated synonyms. The study proposes a model for developing an English–Uzbek telemedicine lexicon as a concept-oriented digital terminological resource suitable for human translation, CAT environments, and future NLP applications.
| Mualliflar | Sobitova, Madinabonu, Собитова, Мадинабону, Sobitova, Madinabonu |
|---|---|
| Jurnal | Хорижий лингвистика ва лингводидактика |
| Nashriyot | Самарқанд давлат чет тиллар институти |
| ISSN | 0000-0003, 4295-8199 |
| Nashr sanasi | 2026-09-25 |
| Jild | 4 |
| Son | 8/S |
| Betlar | 67-78 |
| Til | Ingliz |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.47689/2181-3701-vol4-iss8/s-pp67-78 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-06 |
DOI: 10.47689/2181-3701-vol4-iss8/s-pp67-78 · Maqolaning asl sahifasi
telemeditsina, bilim grafi, terminologik izchillik, tibbiy tarjima, ingliz–o‘zbek tarjimasi, konsept, terminologik ekvivalentlik, raqamli sog‘liqni saqlash, телемедицина, граф знаний, терминологическая последовательность, медицинский перевод, англо-узбекский перевод, концепт, терминологическая эквивалентность, цифровое здравоохранение, telemedicine, knowledge graph, terminological consistency, medical translation, English–Uzbek translation, concept, terminological equivalence, digital health
| APA | Sobitova, Madinabonu, Собитова, Мадинабону, & Sobitova, Madinabonu (2026). A Comparative Study of Terminological Consistency in English–Uzbek Telemedicine Translation Using Knowledge Graphs. Хорижий лингвистика ва лингводидактика, 4(8/S), 67-78. https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol4-iss8/s-pp67-78 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Sobitova, Madinabonu, Собитова, Мадинабону, Sobitova, Madinabonu A Comparative Study of Terminological Consistency in English–Uzbek Telemedicine Translation Using Knowledge Graphs // Хорижий лингвистика ва лингводидактика. – 2026. – T. 4, № 8/S. – P. 67-78. – DOI: 10.47689/2181-3701-vol4-iss8/s-pp67-78. |
| MLA | Sobitova, Madinabonu, Собитова, Мадинабону, and Sobitova, Madinabonu. “A Comparative Study of Terminological Consistency in English–Uzbek Telemedicine Translation Using Knowledge Graphs.” Хорижий лингвистика ва лингводидактика, 4(8/S), 67-78, 2026. https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol4-iss8/s-pp67-78 |
| Chicago | Sobitova, Madinabonu, Собитова, Мадинабону, and Sobitova, Madinabonu. “A Comparative Study of Terminological Consistency in English–Uzbek Telemedicine Translation Using Knowledge Graphs.” Хорижий лингвистика ва лингводидактика, 4(8/S), 67-78 (2026). https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol4-iss8/s-pp67-78 |
| Harvard | Sobitova, Madinabonu, Собитова, Мадинабону, and Sobitova, Madinabonu (2026) ‘A Comparative Study of Terminological Consistency in English–Uzbek Telemedicine Translation Using Knowledge Graphs’, Хорижий лингвистика ва лингводидактика, 4(8/S), 67-78. https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol4-iss8/s-pp67-78 |
| BibTeX | @article{sobitovamadinabonu2026,
title = {A Comparative Study of Terminological Consistency in English–Uzbek Telemedicine Translation Using Knowledge Graphs},
author = {Sobitova, Madinabonu and Собитова, Мадинабону and Sobitova, Madinabonu},
journal = {Хорижий лингвистика ва лингводидактика},
year = {2026},
volume = {4},
number = {8/S},
pages = {67-78},
doi = {10.47689/2181-3701-vol4-iss8/s-pp67-78},
url = {https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol4-iss8/s-pp67-78}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
This article examines the artistic transformation of legendary figures in English and Uzbek literary traditions through a comparative and typological study of Robin Hood and Alpomish. It compares narrative function…
This article examines gender representation and potential gender bias in translation between Uzbek, Russian, and English from linguistic and cultural perspectives. Structural differences in the expression of gender…
This article examines the stylistic and linguopragmatic functions of hyperbole as a means of expressing emotivity in political discourse. Drawing on approaches from rhetoric, stylistics, pragmatics, and cognitive…
Настоящая статья посвящена сопоставительному изучению деловой терминологии в английском и узбекском языках. В исследовании анализируется более 120 терминов из области финансов, торговли, менеджмента и коммерческого…
This article investigates the interaction of multimodal and pragmatic factors in translating English audiovisual discourse into Uzbek, with particular reference to subtitling and dubbing. Since meaning in audiovisual…
This article comparatively examines the pragmatic properties of English–Uzbek translations produced by a human translator and neural-network-based translation tools. Moving beyond lexical and grammatical correspondence…
This study examines the impact of sociolinguistic awareness and a pedagogical translanguaging approach on learning effectiveness in multilingual (Uzbek, Tajik, English) EFL classrooms in Samarkand. The sociolinguistic…
The proliferation of international commercial arbitration (ICA) as the preferred mechanism for resolving transnational business disputes has been accompanied by the unquestioned rise of English as a Lingua Franca (ELF)…
This article examines how parallel patterning and stylistic context make jointly lexical choices significant in English literary prose. It clarifies the relation between a recurring textual pattern, a locally…
The article presents a comparative linguistic analysis of medical terminology used in English- and Russian-language pharmaceutical advertising. The study focuses on the lexical-semantic, structural, pragmatic and…
Хорижий лингвистика ва лингводидактика — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
This study examines the application of Skopos Theory in translating Uzbek tourism texts into English, highlighting the need for cultural adaptation to meet the expectations of international audiences. As tourism…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…