Maqolada Şarq maʼrifiy-pedagogik merosida ijtimoiy tarbiya ğoyalarining mazmuni Abu Rayhon Beruniy, Unsurulmaoliy Kaykovus va Abdulla Avloniy asarlari misolida tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi - mumtoz manbalarda ifodalangan ijtimoiy tarbiya ğoyalarini maktabgaça yoşdagi bolalarda ijtimoiy kompetensiyani şakllantirişning zamonaviy komponentli tuzilmasi (kognitiv, emotsional, kommunikativ, xulq-atvor) bilan qiyoslaş va ularning pedagogik moslaştirilişi şartlarini asoslaşdan iborat. Tadqiqotda tarixiy-pedagogik tahlil, germenevtik talqin, mazmuniy tahlil (kontent-tahlil) va qiyosiy-tipologik usullardan foydalanilgan; birlamçi manbalarning 214 ta mazmuniy birligi kodlangan. Natijalar Beruniy merosida ijtimoiy tarbiyaning kognitiv-idrokiy özagi (kuzatiş, boşqa xalq va odamlarni xolis biliş, mulohazadan oldin dalil), Kaykovus merosida kommunikativ-xulqiy özak (söz odobi, döst tanlaş, mehmondorçilik, vaʼdaga vafo), Avloniy merosida esa emotsional-axloqiy özak (hilm, sabr, şafqat, hayo va ularning aksi bölgan illatlar tizimi) ustunlik qilişini körsatdi. Uç manbaning birgalikda ijtimoiy kompetensiyaning tört komponentini töliq qamrab olişi aniqlandi. Maqolada milliy merosni zamonaviy ijtimoiy- emotsional taʼlim (SEL) yondaşuvi bilan uyğunlaştirişning beş tamoyili hamda anaxronizm, didaktik nasihatgöylik va verbalizm xavflari asoslab berilgan.
| Mualliflar | AZIZOVA, ZULFIZAR |
|---|---|
| Jurnal | Таълимда истиқболли изланишлар |
| Nashriyot | Бухоро давлат университети |
| ISSN | 3060-527X, 3030-380X |
| Nashr sanasi | 2026-08-15 |
| Son | 8 |
| Betlar | 381-387 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Pedagogika |
| DOI | 10.67547/fanistiqbollari.2026.464 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-23 |
DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.464 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
ijtimoiy tarbiya, ijtimoiy kompetensiya, Şarq maʼrifiy-pedagogik merosi, Abu Rayhon Beruniy, Kaykovus, «Qobusnoma», Abdulla Avloniy, «Turkiy guliston yoxud axloq», maktabgaça taʼlim, ijtimoiy-emotsional taʼlim, milliy qadriyatlar, axloqiy tarbiya, social upbringing, social competence, Eastern enlightenment-pedagogical heritage, Abu Rayhan Beruni, Kaykavus, Qabus-nama, Abdulla Avloni, Turkiy Guliston yohud Axloq, preschool education, social and emotional learning, national values, moral education, социальное воспитание, социальная компетенция, восточное просветительско-педагогическое наследие, Абу Райхан Беруни, Кайкавус, “Кабус-наме”, Абдулла Авлони, “Туркий гулистон ёхуд ахлоқ”, дошкольное образование, социально- эмоциональное обучение, национальные ценности, нравственное воспитание
| APA | AZIZOVA, ZULFIZAR (2026). ŞARQ MAʼRIFIY-PEDAGOGIK MEROSIDA IJTIMOIY TARBIYA ĞOYALARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 381-387. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.464 |
|---|---|
| GOST (OAK) | AZIZOVA, ZULFIZAR ŞARQ MAʼRIFIY-PEDAGOGIK MEROSIDA IJTIMOIY TARBIYA ĞOYALARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 8. – B. 381-387. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.464. |
| MLA | AZIZOVA, ZULFIZAR. “ŞARQ MAʼRIFIY-PEDAGOGIK MEROSIDA IJTIMOIY TARBIYA ĞOYALARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 381-387, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.464 |
| Chicago | AZIZOVA, ZULFIZAR. “ŞARQ MAʼRIFIY-PEDAGOGIK MEROSIDA IJTIMOIY TARBIYA ĞOYALARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 381-387 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.464 |
| Harvard | AZIZOVA, ZULFIZAR (2026) ‘ŞARQ MAʼRIFIY-PEDAGOGIK MEROSIDA IJTIMOIY TARBIYA ĞOYALARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 381-387. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.464 |
| BibTeX | @article{azizovazulfizar2026,
title = {ŞARQ MAʼRIFIY-PEDAGOGIK MEROSIDA IJTIMOIY TARBIYA ĞOYALARI},
author = {AZIZOVA, ZULFIZAR},
journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
year = {2026},
number = {8},
pages = {381-387},
doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.464},
url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.464}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada bölajak pedagoglarning öquv faoliyatiga bölgan motivatsiyasini şakllantiruvçi va barqarorlaştiruvçi psixologik omillar empirik jihatdan tahlil qilingan. Öquv motivatsiyasi talabaning bilim olişga…
Mazkur maqolada kommunikativ kompetentlikni rivojlantirişning akmeologik modeli hamda uning psixologik xususiyatlari zamonaviy ilmiy yondaşuvlar asosida tahlil qilingan. Tadqiqotda akmeologiyaning şaxsning kasbiy va…
Maqolada filologiya va nofilologiya yönalişlarida tahsil olayotgan, şuningdek erkak va ayol talabalarning şaxs xususiyatlari örtasidagi statistik tafovutlar Mann-Uitni U-mezoni yordamida tahlil qilingan. Tadqiqotda 190…
Ösmirlarning zöravonlikka moyilligi, ijtimoiy-psixologik mohiyati, öz tengdoşlariga bölgan zöravonligining kelib çiqiş sabablari örganilgan, oilada zöravonlikka moyil şaxsning oila a’zolariga bölgan munosabatining…
Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalarida talabalarning mustaqil ta’limini taşkil etişning mavjud holati tahlil qilingan. Tadqiqotda mustaqil ta’limning mazmun-mohiyati, uning zamonaviy ta’lim tizimidagi örni hamda…
Mazkur maqolada oliy ta’limni xalqarolaştiriş şaroitida bölajak öqituvçilarning kasbiy kompetentligini rivojlantiriş tuzilmasi va tarkibiy komponentlari ilmiy- nazariy jihatdan tahlil qilingan. Xalqarolaştiriş jarayoni…
Maqolada neyropedagogik texnologiyalar asosida bölajak tarbiyaçilarning ijodkorlik qobiliyatlarini rivojlantirişga xizmat qiluvçi pedagogik mexanizm nazariy jihatdan asoslangan. Mexanizmning maqsadli…
Mazkur maqolada umumiy örta ta’lim muassasalari direktorlarining boşqaruv könikmalarini sinergetik yondaşuv asosida rivojlantirişning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Boşqaruv faoliyatiga ta’sir etuvçi…
Mazkur maqolada ekstremal va yuqori zöriqiş talab qiladigan sport vaziyatlarida sportçilarning emotsional barqarorligi hamda stressga çidamliligini psixodiagnostik jihatdan baholaş masalasi yoritiladi. Sport faoliyatida…
Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalari rahbar-kadrlari faoliyatida yuzaga keladigan stressogen vaziyatlarning psixologik xususiyatlari, ularni keltirib çiqaruvçi taşkiliy, ijtimoiy-psixologik va individual omillar…
Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Maqolada ilk va maktabgacha hamda boshlangʻich maktab yoshidagi bolalar taʼlimida oʻyinli (game-based) va interfaol (interactive) yondashuvlarni bolaning yosh-psixologik xususiyatlariga muvofiqlashtirib qoʻllash…
Maqolada raqamli muhit sharoitida maktabgacha yoshdagi bolalarda ijtimoiy-axloqiy sifatlarni shakllantirish muammosi nazariy-tahliliy jihatdan o'rganilgan. Tadqiqotning maqsadi — zamonaviy raqamli muhitning bola shaxsi…
Maqolada maktabgaça taʼlim guruhidagi rivojlaniş markazlari va bolalarda ijtimoiy kompetensiyani şakllantiriş örtasidagi boğliqlik nazariy-analitik va konstruktiv tadqiqot asosida örganiladi. Tadqiqotning maqsadi…
Maqolada raqamli ekota’lim texnologik vositalar majmui emas, dalilni tekshirish, virtual oqibatni anglash va mas’ul qarorni qayta ko‘rish muhiti sifatida tahlil qilinadi. Media savodxonlik, simulyatsiya va ma’lumotlarga…
Mazkur maqolada “Uz-Kor Gas Chemical” MChJ Ustyurt gaz-kimyo majmuasining ikkilamchi mahsuloti - piroliz moyini 96 % li sulfat kislota yordamida sulfolash jarayonining fizik-kimyoviy va texnologik qonuniyatlari tadqiq…
Mazkur maqolada ingliz tarixiy romanida sinekdoxaning lingvopoetik xususiyatlari qiyosiy aspektda tadqiq etiladi. Tadqiqot materiali sifatida Charlz Dikkensning “A Tale of Two Cities” romani tanlangan. Sinekdoxaning…
Ushbu maqolada Charlz Dikkensning “A Tale of Two Cities” (“Ikki shahar haqida qissa”) va Abdulla Qodiriyning “Mehrobdan chayon” romanlari misolida badiiy matnda kinoya (ironiya)ning qo‘llanish xususiyatlari, uning…
Maqolada nafas olish tizimi patologiyalarini — jumladan, koronavirus infeksiyasi (COVID-19), pnevmoniya, oʻtkir respirator distress-sindromi (ARDS) va surunkali obstruktiv oʻpka kasalligi fonida yuzaga keladigan oʻpka…
Annotatsiya. Maqolada inson va sun’iy intellekt (SI) o‘rtasidagi muloqot diskursining lingvistik o‘ziga xosligi tahlil qilinadi. Diskurs nazariyasining tizimshakllantiruvchi parametrlari – ishtirokchilar, xronotop…