Nafas olish signallarini intellektual tahlil qilish asosida oʻpka patologiyalarini tashxislashning matematik modellari va resurs-tejamkor algoritmlari: tizimli tahliliy sharh

Abdusamatov, Samandar

FarDU ilmiy xabarlari · 2026-yil

Annotatsiya

Maqolada nafas olish tizimi patologiyalarini — jumladan, koronavirus infeksiyasi (COVID-19), pnevmoniya, oʻtkir respirator distress-sindromi (ARDS) va surunkali obstruktiv oʻpka kasalligi fonida yuzaga keladigan oʻpka toʻqimalari degenerativ oʻzgarishlarini erta va avtomatlashtirilgan tarzda aniqlashga qaratilgan zamonaviy matematik modellar va hisoblash algoritmlari PRISMA metodologiyasi tamoyillari asosida tizimli tahlil qilingan. 05.01.04 ixtisosligi doirasida koʻrib chiqilgan oʻnta ilmiy ish toʻrt bosqichli kontseptual hisoblash konveyeri — signal/tasvirni yigʻish, shovqindan tozalash, matematik dekompozitsiya va chekka qurilmalarda tasniflash — nuqtai nazaridan taksonomiyalashtirildi. Tahlil chuqur oʻrganish arxitekturalari (avtoenkoderlar, konvolyutsion va rekurrent tarmoqlar), metaevristik optimallashtirish usullari, stoxastik aralashma modellari hamda fiziologik-matematik modellashtirish (bioimpedans va kardiopulmonar Windkessel modellari) oʻrtasidagi matematik apparat, hisoblash murakkabligi va amaliy aniqlik koʻrsatkichlari boʻyicha qiyosiy jadval shaklida umumlashtirildi. Natijada akustik va vizual signallarning multimodal integratsiyasi yetishmasligi, yuqori aniqlikdagi modellarni chekka qurilmalarga kvantlash bilan bogʻliq uzilish, maʻlumotlar bazalaridagi sinflar nomutanosibligi hamda fiziologik modellar bilan neyron tarmoqlarni gibridlashtirishning yoʻqligi kabi toʻrtta muhim ilmiy boʻshliq aniqlandi. Ushbu boʻshliqlarni bartaraf etish maqsadida fraksional tartibli differensial modellar, adaptiv variatsion rejim dekompozitsiyasi va toʻliq butun sonli arifmetikada ishlovchi kvantlangan neyrotarmoq topologiyasiga asoslangan resurs-tejamkor gibrid apparat-dasturiy arxitektura taklif etiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAbdusamatov, Samandar
JurnalFarDU ilmiy xabarlari
NashriyotFarg‘ona davlat universiteti
ISSN2010-8419, 2181-1571
Nashr sanasi2026-10-22
Jild7
Son5
Betlar37-52
TilO‘zbek
Indeksga qo‘shilgan2026-10-23

Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

nafas olish signallari; oʻpka patologiyalari; chekka sunʻiy intellekt (Edge AI); chuqur oʻrganish; tizimli sharh., respiratory signals; pulmonary pathologies; Edge AI; TinyML; quantization; deep learning; bioimpedance modeling; systematic review.

Iqtibos keltirish

APAAbdusamatov, Samandar (2026). NAFAS OLISH SIGNALLARINI INTELLEKTUAL TAHLIL QILISH ASOSIDA OʻPKA PATOLOGIYALARINI TASHXISLASHNING MATEMATIK MODELLARI VA RESURS-TEJAMKOR ALGORITMLARI: TIZIMLI TAHLILIY SHARH. FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 37-52. https://journal.fdu.uz/main/article/7550
GOST (OAK)Abdusamatov, Samandar NAFAS OLISH SIGNALLARINI INTELLEKTUAL TAHLIL QILISH ASOSIDA OʻPKA PATOLOGIYALARINI TASHXISLASHNING MATEMATIK MODELLARI VA RESURS-TEJAMKOR ALGORITMLARI: TIZIMLI TAHLILIY SHARH // FarDU ilmiy xabarlari. – 2026. – T. 7, № 5. – B. 37-52.
MLAAbdusamatov, Samandar. “NAFAS OLISH SIGNALLARINI INTELLEKTUAL TAHLIL QILISH ASOSIDA OʻPKA PATOLOGIYALARINI TASHXISLASHNING MATEMATIK MODELLARI VA RESURS-TEJAMKOR ALGORITMLARI: TIZIMLI TAHLILIY SHARH.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 37-52, 2026. https://journal.fdu.uz/main/article/7550
ChicagoAbdusamatov, Samandar. “NAFAS OLISH SIGNALLARINI INTELLEKTUAL TAHLIL QILISH ASOSIDA OʻPKA PATOLOGIYALARINI TASHXISLASHNING MATEMATIK MODELLARI VA RESURS-TEJAMKOR ALGORITMLARI: TIZIMLI TAHLILIY SHARH.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 37-52 (2026). https://journal.fdu.uz/main/article/7550
HarvardAbdusamatov, Samandar (2026) ‘NAFAS OLISH SIGNALLARINI INTELLEKTUAL TAHLIL QILISH ASOSIDA OʻPKA PATOLOGIYALARINI TASHXISLASHNING MATEMATIK MODELLARI VA RESURS-TEJAMKOR ALGORITMLARI: TIZIMLI TAHLILIY SHARH’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(5), 37-52. https://journal.fdu.uz/main/article/7550
BibTeX
@article{abdusamatovsamandar2026,
  title = {NAFAS OLISH SIGNALLARINI INTELLEKTUAL TAHLIL QILISH ASOSIDA OʻPKA PATOLOGIYALARINI TASHXISLASHNING MATEMATIK MODELLARI VA RESURS-TEJAMKOR ALGORITMLARI: TIZIMLI TAHLILIY SHARH},
  author = {Abdusamatov, Samandar},
  journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {5},
  pages = {37-52},
  url = {https://journal.fdu.uz/main/article/7550}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

FarDU ilmiy xabarlari jurnalidan boshqa maqolalar

FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi