Muvaffaqiyatli qarilikning psixologik mezonlari: ekzistensial yondashuv

KURBANIYOZOVA, RA'NO

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Bugungi kunda dunyo aholisining yosh tarkibida keksalar ulushining ortib borishi qarilik davrini psixologik jihatdan chuqur o‘rganish zaruratini kuchaytirmoqda. Qarilik inson hayotining tabiiy va muqarrar bosqichi bo‘lib, unda jismoniy imkoniyatlarning o‘zgarishi bilan bir qatorda shaxsning ijtimoiy mavqei, hayotiy maqsadlari, qadriyatlari, o‘z-o‘ziga munosabati va kelajak haqidagi tasavvurlarida ham muayyan o‘zgarishlar yuz beradi. Shu sababli zamonaviy psixologiyada qarilikni faqat biologik qarish jarayoni sifatida emas, balki shaxsning hayot yo‘lini qayta baholashi va mavjudligining mazmunini anglash davri sifatida tadqiq etish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Muvaffaqiyatli qarilik konsepsiyasi aynan shu nuqtayi nazardan alohida ilmiy qiziqish uyg‘otadi. Xususan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 15- martdagi “Nuroniylarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlash, ularning turmush darajasini oshirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarorida keksalarni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlashni kuchaytirish, ularning turmush darajasi va ijtimoiy faolligini oshirishga qaratilgan tizimli chora-tadbirlar belgilangan. Mazkur hujjatda yolg‘iz va o‘zgalar parvarishiga muhtoj keksalarni sog‘lomlashtirish, ularni jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlariga jalb etish, madaniy-ma’rifiy faoliyatini qo‘llab-quvvatlash, shuningdek, keksa avlod vakillarining hayotiy tajribasidan jamiyat rivojida foydalanish kabi yo‘nalishlarga e’tibor qaratilgan[1]. Mavzuning dolzarbligi. An’anaviy yondashuvlarda muvaffaqiyatli qarilik ko‘proq kasalliklarning mavjud emasligi, yuqori jismoniy va kognitiv faoliyat hamda ijtimoiy faollik bilan izohlangan bo‘lsa, zamonaviy psixologik yondashuvlar ushbu tushunchaning mazmunini yanada kengaytiradi. Jumladan, keksalik davrida insonning hayotidan qoniqishi, o‘z hayot yo‘lini qabul qilishi, …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarKURBANIYOZOVA, RA'NO
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-09-20
Son8
Betlar133-138
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPsixologiya
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.424
Indeksga qo‘shilgan2026-09-23

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.424 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

successful aging, old age, existential approach, meaning of life, life satisfaction, psychological well-being, existential anxiety, acceptance of life, understanding of the life course, independence, responsibility, loneliness, awareness of death, personal development, psychological adaptation, personal integrity, social relationships, успешное старение, старость, экзистенциальный подход, смысл жизни, удовлетворённость жизнью, психологическое благополучие, экзистенциальная тревога, принятие жизни, осмысление жизненного пути, независимость, ответственность, одиночество, осознание смерти, личностное развитие, психологическая адаптация, личностная целостность, социальные отношения. PSYCHOLOGICAL CRITERIA OF SUCCESSFUL AGING: AN EXISTENTIAL APPROACH

Ilmiy soha

Psixologiya

Iqtibos keltirish

APAKURBANIYOZOVA, RA'NO (2026). MUVAFFAQIYATLI QARILIKNING PSIXOLOGIK MEZONLARI: EKZISTENSIAL YONDASHUV. Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 133-138. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.424
GOST (OAK)KURBANIYOZOVA, RA'NO MUVAFFAQIYATLI QARILIKNING PSIXOLOGIK MEZONLARI: EKZISTENSIAL YONDASHUV // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 8. – B. 133-138. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.424.
MLAKURBANIYOZOVA, RA'NO. “MUVAFFAQIYATLI QARILIKNING PSIXOLOGIK MEZONLARI: EKZISTENSIAL YONDASHUV.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 133-138, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.424
ChicagoKURBANIYOZOVA, RA'NO. “MUVAFFAQIYATLI QARILIKNING PSIXOLOGIK MEZONLARI: EKZISTENSIAL YONDASHUV.” Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 133-138 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.424
HarvardKURBANIYOZOVA, RA'NO (2026) ‘MUVAFFAQIYATLI QARILIKNING PSIXOLOGIK MEZONLARI: EKZISTENSIAL YONDASHUV’, Таълимда истиқболли изланишлар, (8), 133-138. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.424
BibTeX
@article{kurbaniyozovarano2026,
  title = {MUVAFFAQIYATLI QARILIKNING PSIXOLOGIK MEZONLARI: EKZISTENSIAL YONDASHUV},
  author = {KURBANIYOZOVA, RA'NO},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {8},
  pages = {133-138},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.424},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.424}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

KURBANIYOZOVA, RA'NO — boshqa maqolalari

Psixologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Psixologiya sohasidagi OAK jurnallari