Mazkur maqolada turkiy yozma manbalarda uchraydigan oziq-ovqat nomlarining tarixiy rivojlanish jarayoni tahlil qilinadi. Tadqiqotda Mahmud Koshg‘ariy asarlarida qayd etilgan leksik birliklardan boshlab, Alisher Navoiy davri adabiy tilida qo‘llangan oziq-ovqat nomlarigacha bo‘lgan davr qamrab olinadi. Oziq-ovqatga oid leksikaning shakllanishi va semantik o‘zgarishlari til taraqqiyoti bilan bir qatorda xalqning turmush tarzi, madaniyati va xo‘jalik faoliyati bilan uzviy bog‘liqligi asoslab beriladi. Tadqiqot davomida qadimgi turkiy manbalardagi oziq-ovqat nomlari semantik, etimologik va lingvokulturologik jihatdan tahlil qilinib, ularning keyingi davr adabiy tilidagi qo‘llanishi bilan qiyosiy o‘rganildi. Natijada ayrim leksik birliklarning shakl va ma’no jihatidan barqaror saqlanib qolganligi, ayrimlarining esa fonetik, semantik yoki funksional o‘zgarishlarga uchraganligi aniqlandi. Maqolada oziq-ovqat nomlari til tarixining muhim qatlamlaridan biri sifatida baholanib, ular orqali turkiy xalqlarning madaniy-maishiy hayoti va til taraqqiyotining ayrim jihatlarini yoritish mumkinligi ko‘rsatib beriladi.
| Mualliflar | Shirinoy Muhsinjonova |
|---|---|
| Jurnal | Adabiy meros |
| Nashriyot | Alisher Navoiy nomidagi Davlat adabiyot muzeyi |
| ISSN | 2181-1320, 3093-916X |
| Nashr sanasi | 2026-03-26 |
| Son | 1 |
| Betlar | 119-123 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| DOI | 10.67822/8srqyp43 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-02 |
DOI: 10.67822/8srqyp43 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
| APA | Shirinoy Muhsinjonova (2026). OZIQ-OVQAT NOMLARINING QIYOSIY TAHLILI. Adabiy meros, (1), 119-123. https://doi.org/10.67822/8srqyp43 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Shirinoy Muhsinjonova OZIQ-OVQAT NOMLARINING QIYOSIY TAHLILI // Adabiy meros. – 2026. – № 1. – B. 119-123. – DOI: 10.67822/8srqyp43. |
| MLA | Shirinoy Muhsinjonova. “OZIQ-OVQAT NOMLARINING QIYOSIY TAHLILI.” Adabiy meros, (1), 119-123, 2026. https://doi.org/10.67822/8srqyp43 |
| Chicago | Shirinoy Muhsinjonova. “OZIQ-OVQAT NOMLARINING QIYOSIY TAHLILI.” Adabiy meros, (1), 119-123 (2026). https://doi.org/10.67822/8srqyp43 |
| Harvard | Shirinoy Muhsinjonova (2026) ‘OZIQ-OVQAT NOMLARINING QIYOSIY TAHLILI’, Adabiy meros, (1), 119-123. https://doi.org/10.67822/8srqyp43 |
| BibTeX | @article{shirinoymuhsinjonova2026,
title = {OZIQ-OVQAT NOMLARINING QIYOSIY TAHLILI},
author = {Shirinoy Muhsinjonova},
journal = {Adabiy meros},
year = {2026},
number = {1},
pages = {119-123},
doi = {10.67822/8srqyp43},
url = {https://doi.org/10.67822/8srqyp43}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
HASSOS FOLKLORSHUNOS O'zbek xalq lirikasining tarixiy asoslari bo'yicha yirik tadqiqot yaratgan folklorshunos olim Abiyr (Asqar) Musaqulov 1967Musaqulov -1973-yillarda -yillarda Toshkent davlat universiteti (hozirgi…
Navoiyning “Majolis un-nafois” tazkirasi turkiy tilda yaratilgan ilk tazkira bo‘lib, unda muallifning mutafakkirlik dahosi, adabiyotshunos sifatidagi yuksak didi namoyon bo‘ladi. Navoiy bu asarida o‘z zamonasiining…
Bokuda boʻlib oʻtgan birinchi Turkologiya qurultoyining bu yil yuz yilligi nishonlanmoqda. Bu qurultoy turkologiya tarixida oʻziga xos iz qoldirdi. Qurultoyda faqatgina til, yagona alifboga oʻtish masalasi kun tartibiga…
Ushbu maqolada o‘zbek mumtoz adabiyoti namunalarini matnshunoslik aspektida tadqiq etish va ularni zamonaviy kitobxonga yetkazishning dolzarb nazariy muammolari tahlil qilingan. Tadqiqotda ilmiy-tanqidiy matn…
Ushbu maqolada nostandart til hodisasi sifatida milliy til ichida rivojlanayotgan yoshlar slengi o‘zbek va koreys tilidagi namunalardan foydalangan holda tadqiq etilgan. Shuningdek, slengga doir nazariy qarashlar…
Ushbu maqolada o‘zbek manbashunoslik va matnshunoslik ilmining yirik namoyandalaridan biri bo‘lgan Muhammadjon Hakimovning ilmiy faoliyati, uning qo‘lyozma manbalarni o‘rganishdagi xizmatlari hamda Alisher Navoiy…
“Yaldo kechasi” romani o‘zbek adabiyotidagi yangilanishlar jarayonining ibtidosidir. Bu muallifning o‘tmishga, voqelikka o‘zgacha munosabatigina emas, balki XXI asr ostonasidagi milliy ruh tovlanishlari, xalqimiz…
Ushbu maqolada marosim folklorida rang simvolikasining o‘rni, uning qadimiy ildizlari va ma’naviy-madaniy mazmuni ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda ranglarning animistik, totemistik va shomonistik qarashlar…
O'zbek tilshunosligi taraqqiyotiga salmoqli hissa qo'shgan taniqli olim, filologiya fanlari doktori, professor Nizomiddin Mahmudov 75 yoshga to 'ldi.1951-yil 9-yanvarda Namangan viloyatining Pop tumanidagi G'urumsaroy…
Mazkur maqolada Mulla Nasriddin obrazi trikster (kulgili-ayyor qahramon) paradigmasi doirasida tahlil etilib, uning folklor matnlarida donolikning parodik in’ikosi, madaniy qahramon modeli va xulq-atvor shakllari…
Adabiy meros — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Abstract: This thesis discusses the work “Devonu lug‘otit-turk” and analyzes the specific features of scientific research conducted on the work. It should be noted that Mahmud Kashgari’s “Devon” not only serves as a…
The article provides a comparative-historical analysis of the etymology and semantic features of food names found in Mahmud al-Kashgari’s “Dīwān Lughāt al-Turk”, highlighting their common and distinctive characteristics…
This thesis studies the comparative and historical characteristics of the units related to thenames of food used in Mahmud Kashgari’s work “Devonu lug’otit-turk” from a linguistic point of view. A scientific assessment…
In this article, the units related to the names of food used in Mahmud Kashgari’s work «Devonu lugʻotit-turk» are analyzed, and their comparative analysis with the lexemes representing the names of food in other works…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…