Ushbu maqolada marosim folklorida rang simvolikasining o‘rni, uning qadimiy ildizlari va ma’naviy-madaniy mazmuni ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda ranglarning animistik, totemistik va shomonistik qarashlar bilan bog‘liq holda shakllangan ramziy ma’nolari yoritiladi. Ayniqsa, o‘zbek xalqining shomon marosimlari, badik aytimlari, to‘y va motam marosimlari misolida oq, qora, qizil, ko‘k va sariq ranglarning qo‘llanilishi hamda ularning magik va estetik vazifalari tahlil etilgan. Maqolada ranglar orqali inson hayotining muhim bosqichlari – tug‘ilish, nikoh va o‘lim bilan bog‘liq marosimlardagi ramziy ma’nolar ochib berilgan. Shuningdek, xalq qo‘shiqlari va marosim aytimlarida rang obrazlarining poetik va psixologik vazifalari ham ko‘rsatib o‘tilgan. Ranglarning qurbonlik marosimlari, kasalliklarni davolash bilan bog‘liq aytimlar hamda turli marosim buyumlarida qo‘llanilishi orqali ularning magik ta’sir kuchiga bo‘lgan ishonch ilmiy jihatdan asoslangan. Tadqiqot natijalari rang simvolikasining xalq dunyoqarashi, mifologik tasavvurlari va ijtimoiy tajribasi bilan chambarchas bog‘liqligini ko‘rsatadi. Maqola marosim folkloridagi rang ramzlarining genezisi va funksional xususiyatlarini o‘rganishda muhim manba hisoblanadi.
| Mualliflar | Mohichehra Ro‘ziyeva |
|---|---|
| Jurnal | Adabiy meros |
| Nashr sanasi | 2026-03-26 |
| Son | 2 |
| Betlar | 92-101 |
| DOI | 10.67822/kh8r2f93 |
DOI: 10.67822/kh8r2f93 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
O'zbek tilshunosligi taraqqiyotiga salmoqli hissa qo'shgan taniqli olim, filologiya fanlari doktori, professor Nizomiddin Mahmudov 75 yoshga to 'ldi.1951-yil 9-yanvarda Namangan viloyatining Pop tumanidagi G'urumsaroy…
“Yaldo kechasi” romani o‘zbek adabiyotidagi yangilanishlar jarayonining ibtidosidir. Bu muallifning o‘tmishga, voqelikka o‘zgacha munosabatigina emas, balki XXI asr ostonasidagi milliy ruh tovlanishlari, xalqimiz…
Mazkur maqolada Mulla Nasriddin obrazi trikster (kulgili-ayyor qahramon) paradigmasi doirasida tahlil etilib, uning folklor matnlarida donolikning parodik in’ikosi, madaniy qahramon modeli va xulq-atvor shakllari…
Ushbu maqolada o‘zbek manbashunoslik va matnshunoslik ilmining yirik namoyandalaridan biri bo‘lgan Muhammadjon Hakimovning ilmiy faoliyati, uning qo‘lyozma manbalarni o‘rganishdagi xizmatlari hamda Alisher Navoiy…
Mazkur maqola Alisher Navoiy she’riyatida aks etgan dunyo bilan bog‘liq ramzlarning tasavvufiy mohiyati va ularning asarda bajaruvchi badiiy vazifasi tadqiqiga bag‘ishlangan. Tadqiqotda “Vaqfiya” asaridan o‘rin olgan…
Mazkur maqolada turkiy yozma manbalarda uchraydigan oziq-ovqat nomlarining tarixiy rivojlanish jarayoni tahlil qilinadi. Tadqiqotda Mahmud Koshg‘ariy asarlarida qayd etilgan leksik birliklardan boshlab, Alisher Navoiy…
ALISHER NAVOIY IJODIGA QIYOSIY MEDIYEVISTIKA KONTEKSTIDA YANGICHA QARASH (A.B.Kudelinning "Alisher Navoiy -o'zbek adabiyotining asoschisi" maqolasi sharhi) T aniqli sharqshunos va adabiyotshunos olim, Rossiya fanlar…
Ushbu maqolada nostandart til hodisasi sifatida milliy til ichida rivojlanayotgan yoshlar slengi o‘zbek va koreys tilidagi namunalardan foydalangan holda tadqiq etilgan. Shuningdek, slengga doir nazariy qarashlar…
XVI-XIX asr adabiyoti turkiy adabiyotning taraqqiyot davri deb hisoblangan XV asr adabiyotidagi janr, tuzilish, obrazlar tizimi an’analarini davom ettirdi. Bu jarayon adabiyotshunoslik tarixida ham ko‘zga tashlanadi…
Ushbu maqolada o‘zbek mumtoz adabiyoti namunalarini matnshunoslik aspektida tadqiq etish va ularni zamonaviy kitobxonga yetkazishning dolzarb nazariy muammolari tahlil qilingan. Tadqiqotda ilmiy-tanqidiy matn…