Til ilmi va ta’limi fidoyisi

Abduvahob Madvaliyev, Yorqinjon Odilov

Adabiy meros · 2026-yil

Annotatsiya

O'zbek tilshunosligi taraqqiyotiga salmoqli hissa qo'shgan taniqli olim, filologiya fanlari doktori, professor Nizomiddin Mahmudov 75 yoshga to 'ldi.1951-yil 9-yanvarda Namangan viloyatining Pop tumanidagi G'urumsaroy qishlog'ida tug'ilgan Nizomiddin Mahmudov 1968-yilda Farg'ona viloyati Buvayda tumani Yangiqo'rg'on qishlog'idagi o'rta maktabni a'lo baholar bilan tamomladi.Ona tili va adabiyot fanlariga bo'lgan qiziqish uni Toshkent davlat universiteti (hozirgi O'zbekiston Milliy universiteti)ga yetaklaydi va 1974-yilda universitetning o'zbek filologiyasi fakultetini imtiyozli diplom bilan tugatadi.O'sha yilning o'zida Toshkent davlat madaniyat institutining o'zbek tili kafedrasi o'qituvchisi sifatida ish boshladi.1981-yildan boshlab Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika instituti (hozirgi Oʻzbekiston milliy pedagogika universiteti)ning umumiy tilshunoslik kafedrasida katta o'qituvchi, rus guruhlarida o'zbek tili kafedrasi mudiri, 1989 -1996-yillarda o'zbek va qozoq filologiyasi fakultetining dekani lavozimida ishladi.1996 -2000-yillarda esa O'zbekiston Respublikasi Prezidenti devonida yetakchi, so'ngra bosh konsultant lavozimida faoliyat ko'rsatdi.2000 -2005-yillar davomida O'zbekiston teleradiokompaniyasi raisining 1-o'rinbosari, 2005 -2010-yillarda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti o'zbek tilshunosligi kafedrasi mudiri bo'lib ishladi.2010-yil mart oyidan O'zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti (hozirgi O'zbek tili, adabiyoti va folklori instituti) direktori lavozimida faoliyat ko'rsatmoqda.Zakiy va zukko olimning o'zbek tili leksikologiyasi, leksikografiyasi, morfologiyasi, sintaksisi, lingvopoetikasi, nutq madaniyati, limgvomadaniyatshunoslik, sotsiolingvistika va yana bir qancha sohalarga doir qator asarlarining har biri alohida ilmiy-nazariy ahamiyatga ega.U o'z ilmiy faoliyati davomida nafaqat nazariy tilshunoslik masalalari, tilning ijtimoiy mohiyati va vazifalari, shu bilan birga, tilshunoslikning amaliy masalalarini ham sinchkovlik bilan tadqiq qilib kelmoqda.N.Mahmudovning ilk tadqiqoti o'zbek tilida shakliy tejash mahsuli bo'lgan ellipsis hodisasini yoritishga bag'ishlandi.Olim 1978-yilda "O'zbek tilida ellipsis" mavzusidagi nomzodlik dissertatsiyasini yoqladi.Tilshunoslik nazariyasining eng markaziy muammolaridan biri bo'lgan lisoniy birliklarning shakl va mazmuni o'rtasidagi munosabat masalasi zukko tadqiqotchini o'ziga jalb qilgan edi.Bu boradagi tinimsiz izlanishlar o'z samarasini berdi.1984-yilda "O'zbek tilidagi sodda gaplarda semantik-sintaktik asimmetriya" mavzusidagi doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.Mazkur dissertatsiya turkiyshunoslikda sintaktik semantika yo'nalishida amalga oshirilgan birinchi tadqiqot edi.Olimning A.Nurmonov, A.Ahmedov, S.Solixo'jayeva bilan hamkorlikda yaratgan "O'zbek tilining mazmuniy sintaksisi" (1992) kitobida eng muhim sintaktik birliklar -sodda gap hamda qo'shma gaplarning mazmuniy tuzilishi, mazkur birliklarning shakliy-grammatik tuzilishga munosabati, ulardagi muvofiqlik va nomuvofiqlik holatlari tahlil etilgan.Ushbu tadqiqot keng ilmiy jamoatchilik tomonidan iliq kutib olindi.Muallifning "Til va madaniyat" (1992), "O'zbek

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAbduvahob Madvaliyev, Yorqinjon Odilov
JurnalAdabiy meros
NashriyotAlisher Navoiy nomidagi Davlat adabiyot muzeyi
ISSN2181-1320, 3093-916X
Nashr sanasi2026-03-26
Son2
Betlar176-182
TilO‘zbek
Ilmiy sohaFilologiya
DOI10.67822/v3drq341
Indeksga qo‘shilgan2026-09-02

DOI: 10.67822/v3drq341 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Ilmiy soha

Filologiya

Iqtibos keltirish

APAAbduvahob Madvaliyev, & Yorqinjon Odilov (2026). TIL ILMI VA TA’LIMI FIDOYISI. Adabiy meros, (2), 176-182. https://doi.org/10.67822/v3drq341
GOST (OAK)Abduvahob Madvaliyev, Yorqinjon Odilov TIL ILMI VA TA’LIMI FIDOYISI // Adabiy meros. – 2026. – № 2. – B. 176-182. – DOI: 10.67822/v3drq341.
MLAAbduvahob Madvaliyev, and Yorqinjon Odilov. “TIL ILMI VA TA’LIMI FIDOYISI.” Adabiy meros, (2), 176-182, 2026. https://doi.org/10.67822/v3drq341
ChicagoAbduvahob Madvaliyev, and Yorqinjon Odilov. “TIL ILMI VA TA’LIMI FIDOYISI.” Adabiy meros, (2), 176-182 (2026). https://doi.org/10.67822/v3drq341
HarvardAbduvahob Madvaliyev, and Yorqinjon Odilov (2026) ‘TIL ILMI VA TA’LIMI FIDOYISI’, Adabiy meros, (2), 176-182. https://doi.org/10.67822/v3drq341
BibTeX
@article{abduvahobmadvaliyev2026,
  title = {TIL ILMI VA TA’LIMI FIDOYISI},
  author = {Abduvahob Madvaliyev and Yorqinjon Odilov},
  journal = {Adabiy meros},
  year = {2026},
  number = {2},
  pages = {176-182},
  doi = {10.67822/v3drq341},
  url = {https://doi.org/10.67822/v3drq341}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Adabiy meros jurnalidan boshqa maqolalar

Adabiy meros — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Filologiya sohasidagi boshqa maqolalar

Filologiya sohasidagi OAK jurnallari