Boshlangʻich sinflarda ona tili va oʻqish savodxonligi darslariga kreativ fikrlash asosida tayyorlash

Botirova , Jumagul, Bazarov , Sobirjon

Мактабгача ва мактаб таълими · 2026-yil

Annotatsiya

Boshlang‘ich ta’limda ona tili va o‘qish savodxonligi fanlari o‘quvchining nutqiy rivoji, matnni anglash,fikrni yozma va og‘zaki ifodalash, muloqot madaniyati hamda intellektual faoliyatining tayanch poydevorini belgilaydi.Zamonaviy ta’lim siyosati kompetensiyaviy yondashuvni kuchaytirar ekan, boshlang‘ich sinflarda kreativ fikrlashni darsgatayyorlash (rejalashtirish) jarayonini markaziy didaktik shart sifatida ko‘rish zarurati ortib bormoqda. Xususan, xalqarobaholashlar o‘qish savodxonligini tizimli takomillashtirishni talab etadi: masalan, PIRLS 2021 natijalariga ko‘ra O‘zbekistono‘quvchilarining o‘qish bo‘yicha o‘rtacha ko‘rsatkichi 437 ball atrofida qayd etilgan bo‘lib, bu dars jarayonida matnbilan ishlash strategiyalarini chuqurlashtirish zarurligini ko‘rsatadi. Shu asosda maqolada kreativ fikrlashni ona tili vao‘qish savodxonligi darslariga tayyorlashning nazariy-me’yoriy asoslari, “kreativ topshiriq–matn–muloqot–refleksiya” zanjirigatayangan didaktik modeli hamda baholash mezonlari ishlab chiqiladi. Tadqiqot metodlari sifatida ilmiy adabiyotlartahlili, normativ-huquqiy hujjatlarning kontent tahlili, metodik modellashtirish, dars dizaynini konstruksiyalash hamdadiagnostik rubrika loyihalashdan foydalanildi. Natijada kreativ fikrlashni darsga tayyorlashning to‘rt blokli modeli (motivatsionmuammo, divergent ishlab chiqish, matnni kreativ qayta ishlash, metakognitiv refleksiya) hamda uch darajalitopshiriqlar tizimi (reproduktiv–produktiv–kreativ) taklif etildi. Xulosa sifatida kreativ fikrlashga yo‘naltirilgan tayyorgarliko‘qish savodxonligi va nutqiy kompetensiyani bir vaqtda rivojlantirishi, dars samaradorligini oshirishi hamda kompetensiyaviytalablar bilan metodik moslikni ta’minlashi asoslandi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarBotirova , Jumagul, Bazarov , Sobirjon
JurnalМактабгача ва мактаб таълими
NashriyotТошкент давлат педагогика университети
ISSN3060-4613, 3060-4613
Nashr sanasi2026-02-02
Jild4
Son2
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.5281/zenodo.18524349
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.5281/zenodo.18524349 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

boshlang‘ich ta’lim, ona tili va o‘qish savodxonligi, kreativ fikrlash, dars dizayni, divergent fikrlash, matnni anglash, ijodiy yozuv, metakognisiya, baholash rubrikasi, kompetensiyaviy yondashuv

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APABotirova , Jumagul, & Bazarov , Sobirjon (2026). Boshlangʻich sinflarda ona tili va oʻqish savodxonligi darslariga kreativ fikrlash asosida tayyorlash. Мактабгача ва мактаб таълими, 4(2). https://doi.org/10.5281/zenodo.18524349
GOST (OAK)Botirova , Jumagul, Bazarov , Sobirjon Boshlangʻich sinflarda ona tili va oʻqish savodxonligi darslariga kreativ fikrlash asosida tayyorlash // Мактабгача ва мактаб таълими. – 2026. – T. 4, № 2. – DOI: 10.5281/zenodo.18524349.
MLABotirova , Jumagul, and Bazarov , Sobirjon. “Boshlangʻich sinflarda ona tili va oʻqish savodxonligi darslariga kreativ fikrlash asosida tayyorlash.” Мактабгача ва мактаб таълими, 4(2), 2026. https://doi.org/10.5281/zenodo.18524349
ChicagoBotirova , Jumagul, and Bazarov , Sobirjon. “Boshlangʻich sinflarda ona tili va oʻqish savodxonligi darslariga kreativ fikrlash asosida tayyorlash.” Мактабгача ва мактаб таълими, 4(2) (2026). https://doi.org/10.5281/zenodo.18524349
HarvardBotirova , Jumagul, and Bazarov , Sobirjon (2026) ‘Boshlangʻich sinflarda ona tili va oʻqish savodxonligi darslariga kreativ fikrlash asosida tayyorlash’, Мактабгача ва мактаб таълими, 4(2). https://doi.org/10.5281/zenodo.18524349
BibTeX
@article{botirovajumagul2026,
  title = {Boshlangʻich sinflarda ona tili va oʻqish savodxonligi darslariga kreativ fikrlash asosida tayyorlash},
  author = {Botirova , Jumagul and Bazarov , Sobirjon},
  journal = {Мактабгача ва мактаб таълими},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {2},
  doi = {10.5281/zenodo.18524349},
  url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.18524349}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Мактабгача ва мактаб таълими jurnalidan boshqa maqolalar

Мактабгача ва мактаб таълими — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari