Bo‘lajak tarix o‘qituvchilarini muzey pedagogikasi vositasi orqali tarixiy tafakkurini rivojlantirishning modeli

Niyozov , Javlonbek

Мактабгача ва мактаб таълими · 2025-yil

Annotatsiya

Maqolada bo‘lajak tarix o‘qituvchilarida tarixiy tafakkurni rivojlantirish jarayonida muzey pedagogikasiningo‘rni, uning nazariy-metodik asoslari va ta’lim jarayonidagi ahamiyati ilmiy asosda yoritiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadimuzey eksponatlari, real tarixiy obyektlar hamda virtual–multimedia resurslaridan foydalanish orqali talabalar ongidatarixiy fikrlash, sabab–oqibat bog‘liqliklarini anglash va vaqt–makon tushunchalarini chuqur idrok etish ko‘nikmalarinishakllantirishdan iboratdir. Maqolada muzey pedagogikasiga konstruktivistik yondashuv asosida qaralib, bilimning tayyorshaklda emas, balki kuzatish, tahlil, solishtirish va talqin qilish orqali shakllanishi ta’kidlanadi. Tadqiqotda taklif etilganpedagogik modelning motivatsion, mazmuniy, kompetensiyaviy va refleksiv–baholash komponentlari batafsil izohlanib,ularning bo‘lajak tarix o‘qituvchilari kompetensiyalarini rivojlantirishdagi o‘zaro bog‘liqligi ochib beriladi. Natijalar shuniko‘rsatadiki, ekskursiyalar, muzey mashg‘ulotlari, virtual rekonstruksiyalar va interaktiv topshiriqlar talabalarda tarixiyempatiya, madaniy identifikatsiya va mustaqil fikrlashni sezilarli darajada rivojlantiradi. Ilmiy yangilik sifatida muzey pedagogikasiasosida tarixiy tafakkurni shakllantirishning bosqichma–bosqich modeli ishlab chiqilgan hamda uni real ta’limjarayoniga moslashtiruvchi integrativ mexanizm taklif qilingan. Xulosa qilib aytganda, muzey muhiti an’anaviy ta’limganisbatan o‘quvchini faollashtiradigan, dalilga asoslangan fikrlashni kuchaytiradigan va tarixiy ongni chuqurlashtiradigansamarali pedagogik vosita sifatida namoyon bo‘ladi. Metodik modelning amaliy ahamiyati esa tarix ta’limi sifatini oshirish,bo‘lajak pedagoglarda innovatsion, mantiqiy va tanqidiy fikrlashni shakllantirishda ko‘rinadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarNiyozov , Javlonbek
JurnalМактабгача ва мактаб таълими
NashriyotТошкент давлат педагогика университети
ISSN3060-4613, 3060-4613
Nashr sanasi2025-11-04
Jild3
Son11
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.5281/zenodo.17770477
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.5281/zenodo.17770477 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

muzey pedagogikasi, tarixiy tafakkur, bo‘lajak tarix o‘qituvchisi, tarixiy empatiya, madaniy meros, eksponatlar bilan ishlash, sabab–oqibat bog‘liqligi, vaqt–makon tushunchasi, konstruktivistik yondashuv, didaktik model, motivatsion komponent, kompetensiyaviy rivojlanish, virtual muzey texnologiyalari, interaktiv ta’lim metodlari, integrativ pedagogika.

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APANiyozov , Javlonbek (2025). Bo‘lajak tarix o‘qituvchilarini muzey pedagogikasi vositasi orqali tarixiy tafakkurini rivojlantirishning modeli. Мактабгача ва мактаб таълими, 3(11). https://doi.org/10.5281/zenodo.17770477
GOST (OAK)Niyozov , Javlonbek Bo‘lajak tarix o‘qituvchilarini muzey pedagogikasi vositasi orqali tarixiy tafakkurini rivojlantirishning modeli // Мактабгача ва мактаб таълими. – 2025. – T. 3, № 11. – DOI: 10.5281/zenodo.17770477.
MLANiyozov , Javlonbek. “Bo‘lajak tarix o‘qituvchilarini muzey pedagogikasi vositasi orqali tarixiy tafakkurini rivojlantirishning modeli.” Мактабгача ва мактаб таълими, 3(11), 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.17770477
ChicagoNiyozov , Javlonbek. “Bo‘lajak tarix o‘qituvchilarini muzey pedagogikasi vositasi orqali tarixiy tafakkurini rivojlantirishning modeli.” Мактабгача ва мактаб таълими, 3(11) (2025). https://doi.org/10.5281/zenodo.17770477
HarvardNiyozov , Javlonbek (2025) ‘Bo‘lajak tarix o‘qituvchilarini muzey pedagogikasi vositasi orqali tarixiy tafakkurini rivojlantirishning modeli’, Мактабгача ва мактаб таълими, 3(11). https://doi.org/10.5281/zenodo.17770477
BibTeX
@article{niyozovjavlonbek2025,
  title = {Bo‘lajak tarix o‘qituvchilarini muzey pedagogikasi vositasi orqali tarixiy tafakkurini rivojlantirishning modeli},
  author = {Niyozov , Javlonbek},
  journal = {Мактабгача ва мактаб таълими},
  year = {2025},
  volume = {3},
  number = {11},
  doi = {10.5281/zenodo.17770477},
  url = {https://doi.org/10.5281/zenodo.17770477}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Мактабгача ва мактаб таълими jurnalidan boshqa maqolalar

Мактабгача ва мактаб таълими — barcha maqolalar · 2025-yil arxivi

Niyozov , Javlonbek — boshqa maqolalari

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari