O‘SMIRLIK DAVRIDA O‘ZINI O‘ZI BAHOLASHNING SHAKLLANISHIGA TA’SIR ETUVCHI PSIXOLOGIK OMILLAR

ABDIMURODOVA, SABRINA

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. O‘smirlik inson rivojlanishining shaxsiy o‘zlik, mustaqillik, ijtimoiy mavqe va shaxslararo munosabatlarga doir tasavvurlar sezilarli ravishda qayta tashkil topadigan davrlaridan biridir. Ushbu davrda o‘smir “Men kimman?”, “Boshqalardan nimam bilan farq qilaman?”, “Atrofdagilar meni qanday baholaydi?”, “Men nimalarga qodirman?” kabi savollarga javob izlay boshlaydi. Natijada o‘zlik haqidagi alohida tasavvurlar asta-sekin umumlashib, shaxsning o‘z qadr-qimmatiga nisbatan munosabatini shakllantiradi. Psixologik adabiyotlarda self-esteem shaxsning o‘z qadrini umumlashtirilgan ijobiy yoki salbiy baholashi sifatida talqin qilinadi. M. Rosenberg tomonidan ishlab chiqilgan klassik konsepsiyada global o‘zini baholash insonning o‘ziga nisbatan umumiy munosabatini ifodalaydi. Rosenberg Self-Esteem Scale dastlab yuqori sinf o‘quvchilarining self-esteem darajasini baholash uchun ishlab chiqilgan [3]. O‘zbekistonda o‘smirlarning shaxsiy rivojlanishini ta’minlash ta’lim va bola huquqlariga oid normativ asoslar bilan bog‘liq. O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrdagi O‘RQ-637-son “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni ta’lim sohasidagi munosabatlarning asosiy huquqiy asosini belgilaydi [1]. “Bola huquqlarining kafolatlari to‘g‘risida”gi Qonunda esa har bir bolaning sha’ni va qadr-qimmatiga qilingan tajovuzlardan himoyalanish huquqi kafolatlangan [2]. Mazkur talablar o‘quvchi shaxsini kamsitmaydigan va psixologik xavfsizlikni ta’minlaydigan ta’lim muhitining huquqiy ahamiyatini ko‘rsatadi. O‘smirning o‘zini o‘zi baholashi uning faqat ichki fikrlari bilan belgilanadigan hodisa emas. Mazkur jarayon ota-onaning munosabati, tengdoshlar tomonidan qabul qilinish, akademik muvaffaqiyat va muvaffaqiyatsizliklar, o‘qituvchilarning baholashi, tashqi ko‘rinishga munosabat, shaxsiy avtonomiya, ijtimoiy taqqoslash va zamonaviy raqamli muhit bilan …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarABDIMURODOVA, SABRINA
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
Nashr sanasi2026-08-16
Son7
Betlar478-485
TilO‘zbek
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.343

Kalit so‘zlar

adolescence, self-esteem, self-concept, parent–adolescent relationships, peers, social comparison, school environment, physical appearance, social media, personal autonomy, psychological factors, подростковый возраст, самооценка, Я-концепция, отношения с родителями, сверстники, социальное сравнение, школьная среда, внешность, социальные сети, личностная автономия, психологические факторы

Ilmiy soha

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar