Kirish. Plastmassalar zamonaviy sanoat, qishloq xo‘jaligi, oziq-ovqat qadoqlash, tibbiyot, qurilish, elektronika va kundalik turmushning ajralmas materiallariga aylangan. Ularning yengilligi, mexanik mustahkamligi, kimyoviy barqarorligi, namlikka chidamliligi va ishlab chiqarish tannarxining nisbatan pastligi keng qo‘llanishiga sabab bo‘lmoqda. Biroq aynan yuqori kimyoviy barqarorlik xususiyati an’anaviy plastmassalarning foydalanishdan keyingi ekologik muammosini yuzaga keltiradi. Polietilen, polipropilen, polistirol va boshqa ko‘plab neft asosidagi polimerlar tabiiy muhitda uzoq saqlanib qolishi, asta-sekin mayda fragmentlarga ajralishi va plastik chiqindilar to‘planishiga sabab bo‘lishi mumkin. O‘zbekistonda chiqindilar bilan bog‘liq munosabatlarning huquqiy asoslari O‘zbekiston Respublikasining 2002-yil 5-apreldagi 362-II-son “Chiqindilar to‘g‘risida”gi Qonuni bilan belgilangan [1]. Bundan tashqari, 2030-yilgacha atrof-muhitni muhofaza qilish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlari O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 30- oktabrdagi PF-5863-son Farmoni bilan tasdiqlangan konsepsiyada belgilangan [2]. Plastik chiqindilar bilan bog‘liq ekologik yukni kamaytirish usullaridan biri biologik parchalanadigan polimerlar va ular asosidagi plastmassalarni ishlab chiqish hisoblanadi. Bunday materiallarning molekulyar zanjirlari ma’lum biologik va fizik-kimyoviy sharoitlarda gidroliz, fermentativ ta’sir va mikroorganizmlar faoliyati natijasida kichik molekulalarga, keyinchalik esa suv, karbonat angidrid, biomassa va tegishli sharoitlarda boshqa oddiy mahsulotlarga aylanishi mumkin. Biroq “biologik parchalanadigan”, “bioasosli” va “kompostlanadigan” tushunchalarini bir xil ma’noda qo‘llash ilmiy jihatdan to‘g‘ri emas. Bioasosli material uning xomashyosi qayta tiklanadigan biologik manbadan olinganini bildiradi, lekin bu material har qanday muhitda biologik parchalanadi degani …
| Mualliflar | TOSHBOYEVA, HUSNIYA |
|---|---|
| Jurnal | Таълимда истиқболли изланишлар |
| Nashr sanasi | 2026-08-10 |
| Son | 7 |
| Betlar | 402-409 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.67547/fanistiqbollari.2026.341 |
DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.341 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
biodegradable polymer, bioplastic, polylactic acid, PLA, PHA, PBAT, PBS, PCL, biodegradation, composting, plastic waste, environmental safety, биоразлагаемый полимер, биопластмасса, полилактид, PLA, PHA, PBAT, PBS, PCL, биоразложение, компостирование, пластиковые отходы, экологическая безопасность
Kirish. Zamonaviy oliy ta’limda mutaxassis tayyorlash jarayoni talabaning faqat nazariy bilimlarni o‘zlashtirishi va mavjud kasbiy harakatlarni takrorlay olishi bilan chegaralanmaydi. Bo‘lajak mutaxassisdan muammoli…
Kirish. Bugungi oliy ta’lim tizimida jismoniy tarbiya mashg‘ulotlarining vazifasi talabalarga muayyan jismoniy mashqlarni bajartirish yoki belgilangan me’yorlarni topshirishga tayyorlash bilan chegaralanmaydi. Jismoniy…
Kirish. O‘smirlik inson rivojlanishining shaxsiy o‘zlik, mustaqillik, ijtimoiy mavqe va shaxslararo munosabatlarga doir tasavvurlar sezilarli ravishda qayta tashkil topadigan davrlaridan biridir. Ushbu davrda o‘smir…
Kirish. Zamonaviy til ta’limining ustuvor vazifalaridan biri o‘quvchining xorijiy tilda faqat grammatik qoidalarni bilishini emas, balki turli kommunikativ vaziyatlarda mustaqil fikr bildira olishi, suhbatdosh fikrini…
Kirish. Bugungi kunda ta’lim tizimining raqamlashtirilishi va sun’iy intellekt texnologiyalarining jadal rivojlanishi xorijiy tillarni o‘qitish metodikasiga ham sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Sun’iy intellektga…
Kirish. Bugungi kunda xorijiy tilni egallashning samaradorligi o‘quvchining grammatik qoidalarni qay darajada bilishi bilangina emas, balki o‘z fikrini aniq va vaziyatga muvofiq ifodalash uchun yetarli leksik boylikka…
Kirish. Bugungi kunda raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektning jadal rivojlanishi ta’lim mazmuni, o‘qitish metodlari va o‘quv faoliyatining shakllarini sezilarli darajada o‘zgartirmoqda. Ayniqsa, xorijiy tillarni…
Kirish. Zamonaviy ta’limda o‘quvchining muvaffaqiyati faqat uning intellektual qobiliyatlari, bilim hajmi yoki akademik ko‘rsatkichlari bilan belgilanmaydi. Bolaning o‘z hissiyotlarini anglay olishi, emotsional holatini…
Ta’limda istiqbolli izlanishlar - xalqaro ilmiy-metodik jurnal № 7/2026 ISSN: 3060-527X Xoliqulova Sarvinoz Ilyos qizi Termiz davlat pedagogika institute Musiqiy ta’lim yo‘nalishi 3-kurs talabasi E-mail…
Kirish. Zamonaviy globallashuv va jadal ijtimoiy-demografik o‘zgarishlar davrida shaxsning kamol topishi hamda uning jamiyatga integratsiyalashuvi nihoyatda murakkab ijtimoiy- psixologik jarayonlar bag‘rida kechmoqda…