TEZKOR QIDIRUV XODIMLARI FAOLIYATIDAGI SO‘ROQ JARAYONIDA MANIPULYATIV TA’SIR MEXANIZMLARINING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI

MAMAYUNUSOV, ZUXRIDDIN

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Bugungi kunda raqamli texnologiyalar, sun’iy mpulsive, ijtimoiy tarmoqlar va tezkor axborot almashinuvi vositalarining kengayishi huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatiga ham bevosita ta’sir ko‘rsatmoqda. Axborot oqimining kuchayishi, dezinformatsiya, psixologik bosim va manipulyativ kommunikatsiya shakllarining ortishi tezkor qidiruv xodimlari faoliyatida so‘roq jarayonini yanada murakkab psixologik jarayonga aylantirmoqda. Shu sababli so‘roq jarayonida manipulyativ ta’sir mexanizmlarini aniqlash, ularni tahlil qilish va ularga qarshi psixologik barqarorlikni shakllantirish bugungi kunning dolzarb vazifalaridan biri hisoblanadi [1, 5-modda]. O‘zbekiston Respublikasining “Tezkor-qidiruv faoliyati to‘g‘risida”gi Qonunida tezkor- qidiruv faoliyatining asosiy prinsiplari sifatida qonuniylik, inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari ustuvorligi, oshkora va nooshkora usullar uyg‘unligi belgilangan [1, 5- modda]. Bu talablar so‘roq jarayonida psixologik ta’sir vositalaridan foydalanishda ham qonuniylik, etik me’yorlar va inson sha’nini hurmat qilish mezonlari ustuvor bo‘lishi zarurligini ko‘rsatadi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 10-apreldagi PF–5005-son Farmonida ichki ishlar organlari faoliyati samaradorligini oshirish, fuqarolarning huquq va qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilish, jinoyatlarni tez va to‘liq aniqlash hamda qidiruv ishlarini samarali tashkil etish vazifalari belgilangan [2, 2-band]. Mazkur hujjat tezkor qidiruv xodimlaridan nafaqat huquqiy bilim, balki yuqori darajadagi psixologik tayyorgarlik, kommunikativ madaniyat va murakkab vaziyatlarda to‘g‘ri qaror qabul qilish ko‘nikmalarini talab etadi. So‘roq jarayoni tezkor qidiruv faoliyatida axborot olish, shaxsning pozitsiyasini aniqlash, yashirin motivlarini tushunish va vaziyatga psixologik baho …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarMAMAYUNUSOV, ZUXRIDDIN
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
Nashr sanasi2026-07-23
Son7
Betlar424-431
TilO‘zbek
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.164

Kalit so‘zlar

operational search activity, interrogation process, manipulative influence, psychological pressure, communicative influence, suggestibility, cognitive control, emotional stability, forensic psychology, digital communication, disinformation, psychological resistance, information security, body language, social influence, оперативно-розыскная деятельность, процесс допроса, манипулятивное воздействие, психологическое давление, коммуникативное воздействие, суггестивность, когнитивный контроль, эмоциональная устойчивость, судебная психология, цифровая коммуникация, дезинформация, психологическая резистентность, информационная безопасность, язык тела, социальное влияние

Ilmiy soha

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar