Kirish. Boshlang‘ich ta’lim davri bolaning nutqiy, ijtimoiy va emotsional tajribasi jadal shakllanadigan bosqich hisoblanadi. Bu davrda o‘quvchi faqat so‘z orqali emas, balki o‘qituvchining yuz ifodasi, qo‘l harakati, gavda holati, ko‘z qarashi va ovoz ohangi orqali ham ta’limiy vaziyatni anglaydi. Shu sababli “…pedagogik muloqotda jestlar mazmunni yetkazish, tartibni saqlash, o‘quvchini ruhlantirish va o‘zaro ishonch muhitini barpo etishda muhim semantik vazifani bajaradi”[5]. Jestning semantik xususiyati deganda uning muayyan vaziyatda qanday ma’no anglatishi, bu ma’no o‘quvchi ongida qanday talqin qilinishi va og‘zaki nutq bilan qanday uyg‘unlashishi tushuniladi. Masalan, o‘qituvchining barmog‘i bilan doskadagi so‘zni ko‘rsatishi oddiy harakat emas; u o‘quvchini belgilangan obyektga qaratish, fikrni aniqlash va bilimni qabul qilish jarayonini boshqarish ma’nosini beradi. Shu ma’noda jest pedagogik muloqotda “ko‘rinuvchi ma’no” sifatida namoyon bo‘ladi. Mavzuning dolzarbligi shundaki, zamonaviy boshlang‘ich ta’limda o‘quvchi shaxsini faollashtirish, muloqot madaniyatini shakllantirish va o‘qitish jarayonini emotsional jihatdan qulay tashkil etish ustuvor vazifaga aylanmoqda. Ayniqsa, “kichik yoshdagi bolalar abstrakt tushunchalarni obraz, harakat va ko‘rsatma orqali tezroq qabul qiladilar”[2]. Demak, bo‘lajak va amaldagi boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining noverbal xatti-harakati ta’lim sifati, sinfdagi psixologik muhit va o‘quvchi faolligiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Maqolaning maqsadi boshlang‘ich sinf o‘quvchilari bilan jestlar orqali muloqot qilishning semantik xususiyatlarini ochib berish, jestlarning ma’no guruhlarini tasniflash va ularning pedagogik samaradorlikka ta’sirini ilmiy-metodik …
| Mualliflar | АBDUVАLIYEVА, NОDIRА |
|---|---|
| Jurnal | Таълимда истиқболли изланишлар |
| Nashr sanasi | 2026-07-23 |
| Son | 7 |
| Betlar | 456-460 |
| Til | O‘zbek |
| DOI | 10.67547/fanistiqbollari.2026.171 |
DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.171 · Maqolaning asl sahifasi · PDF
gesture, semantics, primary school, pedagogical communication, nonverbal means, communicative sign, pupil perception, didactic influence, жест, семантика, начальный класс, педагогическое общение, невербальное средство, коммуникативный знак, восприятие учащегося, дидактическое воздействие
Введение. Современный рынок труда переживает существенные структурные изменения, связанные с ускоренной цифровизацией экономики, распространением Ta’limda istiqbolli izlanishlar - xalqaro ilmiy-metodik jurnal № 7/2026…
Kirish. Bugungi kunda tabiiy ofatlar, texnogen avariyalar, yirik yong‘inlar, transport hodisalari, sanoat xavflari va boshqa favqulodda vaziyatlarning soni hamda oqibatlari ortib borayotgani xizmat xodimlarining kasbiy…
Kirish. Bugungi kunda talaba-yoshlarning har tomonlama barkamol shaxs sifatida shakllanishi nafaqat ularning intellektual salohiyati, balki jismoniy va psixologik salomatligi bilan ham bevosita bog‘liqdir. Oliy ta’lim…
Kirish. Zamonaviy pedagogika o‘spirinlarda kasbiy ustanovkalarni shakllantirishda raqamli transformatsiya dinamikasini e’tiborga olishga chorlaydi. Maktab va kollej bosqichida talabalarga yo‘l-yo‘riq ko‘rsatish uchun…
Kirish. Zamonaviy futbol dunyoda eng ommabop va jadal rivojlanayotgan sport turlaridan biri bo‘lib, uning ommaviyligi yil sayin ortib bormoqda. Futbolning yuqori natijalarga yo‘naltirilgan sport turi sifatida…
Kirish. So‘nggi yillardagi texnologik taraqqiyot inson va jamiyat hayotining ko‘plab jabhalarini tubdan o‘zgartirmoqda. Ayniqsa, sun’iy intellekt va mashina tarjima tizimi faoliyatining jadal sur’atlar bilan…
Kirish. O‘spirinlarda kasbiy yo‘naltirish tizimini takomillashtirish zamonaviy pedagogikaning muhim yo‘nalishlaridan biri sifatida shaxsning kelajakdagi ijtimoiy faolligi, mehnatga munosabati va hayotiy o‘zini anglash…
Kirish. Qishloq xo‘jaligi yo‘nalishi talabalariga ingliz tilini o‘qitish masalasi bugungi oliy ta’lim sharoitida faqat grammatik qoidalarni o‘zlashtirish yoki kundalik mavzularda sodda suhbat qurish bilan…
Kirish. Globallashuv, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishining texnologik yangilanishi va xalqaro ilmiy-amaliy axborot almashinuvi agrar ta’limda ingliz tilini oʻqitishga qoʻyiladigan talablarni oʻzgartirmoqda. Ingliz…
Kirish. Bugungi kunda raqamli texnologiyalar, sun’iy mpulsive, ijtimoiy tarmoqlar va tezkor axborot almashinuvi vositalarining kengayishi huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatiga ham bevosita ta’sir ko‘rsatmoqda…