Boshlang‘ich sinf o‘quvchilari bilan jestlar orqali muloqot qilishning semantik xususiyatlari

АBDUVАLIYEVА, NОDIRА

Таълимда истиқболли изланишлар · 2026-yil

Annotatsiya

Kirish. Boshlang‘ich ta’lim davri bolaning nutqiy, ijtimoiy va emotsional tajribasi jadal shakllanadigan bosqich hisoblanadi. Bu davrda o‘quvchi faqat so‘z orqali emas, balki o‘qituvchining yuz ifodasi, qo‘l harakati, gavda holati, ko‘z qarashi va ovoz ohangi orqali ham ta’limiy vaziyatni anglaydi. Shu sababli “…pedagogik muloqotda jestlar mazmunni yetkazish, tartibni saqlash, o‘quvchini ruhlantirish va o‘zaro ishonch muhitini barpo etishda muhim semantik vazifani bajaradi”[5]. Jestning semantik xususiyati deganda uning muayyan vaziyatda qanday ma’no anglatishi, bu ma’no o‘quvchi ongida qanday talqin qilinishi va og‘zaki nutq bilan qanday uyg‘unlashishi tushuniladi. Masalan, o‘qituvchining barmog‘i bilan doskadagi so‘zni ko‘rsatishi oddiy harakat emas; u o‘quvchini belgilangan obyektga qaratish, fikrni aniqlash va bilimni qabul qilish jarayonini boshqarish ma’nosini beradi. Shu ma’noda jest pedagogik muloqotda “ko‘rinuvchi ma’no” sifatida namoyon bo‘ladi. Mavzuning dolzarbligi shundaki, zamonaviy boshlang‘ich ta’limda o‘quvchi shaxsini faollashtirish, muloqot madaniyatini shakllantirish va o‘qitish jarayonini emotsional jihatdan qulay tashkil etish ustuvor vazifaga aylanmoqda. Ayniqsa, “kichik yoshdagi bolalar abstrakt tushunchalarni obraz, harakat va ko‘rsatma orqali tezroq qabul qiladilar”[2]. Demak, bo‘lajak va amaldagi boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining noverbal xatti-harakati ta’lim sifati, sinfdagi psixologik muhit va o‘quvchi faolligiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Maqolaning maqsadi boshlang‘ich sinf o‘quvchilari bilan jestlar orqali muloqot qilishning semantik xususiyatlarini ochib berish, jestlarning ma’no guruhlarini tasniflash va ularning pedagogik samaradorlikka ta’sirini ilmiy-metodik …

Maqola ma’lumotlari
MualliflarАBDUVАLIYEVА, NОDIRА
JurnalТаълимда истиқболли изланишлар
NashriyotБухоро давлат университети
ISSN3060-527X, 3030-380X
Nashr sanasi2026-07-23
Son7
Betlar456-460
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.67547/fanistiqbollari.2026.171
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.171 · Maqolaning asl sahifasi · PDF

Kalit so‘zlar

gesture, semantics, primary school, pedagogical communication, nonverbal means, communicative sign, pupil perception, didactic influence, жест, семантика, начальный класс, педагогическое общение, невербальное средство, коммуникативный знак, восприятие учащегося, дидактическое воздействие

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAАBDUVАLIYEVА, NОDIRА (2026). BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARI BILAN JESTLAR ORQALI MULOQOT QILISHNING SEMANTIK XUSUSIYATLARI. Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 456-460. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.171
GOST (OAK)АBDUVАLIYEVА, NОDIRА BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARI BILAN JESTLAR ORQALI MULOQOT QILISHNING SEMANTIK XUSUSIYATLARI // Таълимда истиқболли изланишлар. – 2026. – № 7. – B. 456-460. – DOI: 10.67547/fanistiqbollari.2026.171.
MLAАBDUVАLIYEVА, NОDIRА. “BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARI BILAN JESTLAR ORQALI MULOQOT QILISHNING SEMANTIK XUSUSIYATLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 456-460, 2026. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.171
ChicagoАBDUVАLIYEVА, NОDIRА. “BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARI BILAN JESTLAR ORQALI MULOQOT QILISHNING SEMANTIK XUSUSIYATLARI.” Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 456-460 (2026). https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.171
HarvardАBDUVАLIYEVА, NОDIRА (2026) ‘BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARI BILAN JESTLAR ORQALI MULOQOT QILISHNING SEMANTIK XUSUSIYATLARI’, Таълимда истиқболли изланишлар, (7), 456-460. https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.171
BibTeX
@article{bduvliyevndir2026,
  title = {BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARI BILAN JESTLAR ORQALI MULOQOT QILISHNING SEMANTIK XUSUSIYATLARI},
  author = {АBDUVАLIYEVА, NОDIRА},
  journal = {Таълимда истиқболли изланишлар},
  year = {2026},
  number = {7},
  pages = {456-460},
  doi = {10.67547/fanistiqbollari.2026.171},
  url = {https://doi.org/10.67547/fanistiqbollari.2026.171}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Таълимда истиқболли изланишлар jurnalidan boshqa maqolalar

Таълимда истиқболли изланишлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

АBDUVАLIYEVА, NОDIRА — boshqa maqolalari

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari