BINO VA INSHOOTLARNI BARPO ETISHDA AQLLI QURILISH TEXNOLOGIYALARINING INTEGRATSIYALASHGAN MODELI

Solijonov, Javoxirmirzo Obidjon o'g'li

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

ushbu maqolada bino va inshootlarni barpo etish jarayonida “aqlli qurilish” konsepsiyasini alohida raqamli vositalar yig‘indisi sifatida emas, balki loyiha, vaqt, xarajat, sifat, mehnat muhofazasi, energiya samaradorligi va ekspluatatsiya ma’lumotlarini yagona axborot muhitida birlashtiruvchi integratsiyalashgan boshqaruv modeli sifatida talqin qilish taklif etiladi. Tadqiqotning maqsadi qurilishning an’anaviy bosqichlari bilan BIM, IoT, raqamli egizak, kompyuter ko‘rishi, sensor monitoringi va sun’iy intellekt asosidagi tahlil vositalarini uzviy bog‘lovchi metodologik karkasni ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotda tizimli tahlil, qiyosiy-adabiy sharh, jarayonlarni dekompozitsiyalash, funksional-integratsion modellashtirish va ko‘rsatkichlar asosida stsenariy baholash usullaridan foydalanildi. Natijada aqlli qurilishning olti qatlamli arxitekturasi, qurilish obyektining butun hayotiy sikli bo‘yicha axborot oqimlari modeli, aqlli yetuklik darajalari va loyiha samaradorligini baholovchi indikatorlar tizimi ishlab chiqildi. Maqolada aqlli qurilish texnologiyalarini joriy etish faqat avtomatlashtirish masalasi emasligi, balki boshqaruv madaniyati, ma’lumotlar sifati, standartlashuv, kadrlar tayyorgarligi va normativ moslashuv bilan chambarchas bog‘liq ekani ilmiy asoslandi. Taklif etilgan yondashuv O‘zbekiston sharoitida, xususan, bino- inshootlarni barpo etish fanlari hamda qurilishning raqamli transformatsiyasi bilan shug‘ullanuvchi oliy ta’lim va amaliyot subyektlari uchun nazariy hamda amaliy ahamiyatga ega.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSolijonov, Javoxirmirzo Obidjon o'g'li
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
Nashr sanasi2026-06-15
Jild8
Son4
Betlar1479-1502
TilIngliz
DOI10.70728/c.series.v08.i04.228

Kalit so‘zlar

aqlli qurilish, bino va inshootlar, BIM, IoT, sun’iy intellekt, raqamli egizak, qurilish xavfsizligi, 4D/5D modellashtirish, ma’lumotlar integratsiyasi, barqaror qurilish, qurilish boshqaruvi, raqamli transformatsiya.

Ilmiy soha

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar