Matematika ta’limida ocr texnologiyalarini qo‘llash: pedagogika va informatika integratsiyasi

Xushnudbek, Yuldashev, Madolimov, Faxriddin

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар · 2026-yil

Annotatsiya

Zamonaviy ta’lim tizimida raqamli texnologiyalarni joriy etish pedagogika va informatika fanlarining integratsiyasini talab etmoqda. Ayniqsa, matematika ta’limida ko‘plab ma’lumotlar tasvirlar, skanerlangan hujjatlar, qo‘lyozmalar va bosma materiallar ko‘rinishida uchraydi. Ushbu ma’lumotlarni avtomatik qayta ishlash va tahlil qilish esa muhim ilmiy-amaliy muammo hisoblanadi. Mazkur ishda optik belgilarni aniqlash (OCR – Optical Character Recognition) texnologiyasidan foydalangan holda matematika faniga oid tasvirlardan harf va raqamlarni aniqlash masalasi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda OpenCV va Tesseract OCR kutubxonalariga asoslangan dasturiy yechim ishlab chiqilgan. Tasvirlar avvalo kulrang rangga o‘tkazilib, threshold (oq-qora) usuli yordamida aniqligi oshiriladi. Shundan so‘ng OCR algoritmlari orqali tasvirdagi harflar va raqamlar avtomatik aniqlanib, matn ko‘rinishiga keltiriladi. Dastur konfiguratsiyasida faqat lotin alifbosi harflari va raqamlarni aniqlash cheklovi qo‘llanilib, natijalarning aniqligi oshirilgan. Ushbu yondashuv pedagogik jarayonda bir qator afzalliklarni ta’minlaydi. Jumladan, matematika fanidan testlar, topshiriqlar va yozma ishlardan ma’lumotlarni tezkor raqamlashtirish, o‘quvchilar bilimini baholash jarayonini avtomatlashtirish hamda ta’lim resurslarini elektron shaklga o‘tkazish imkonini beradi. Informatika fanida esa mazkur loyiha sun’iy intellekt, kompyuter ko‘rish va ma’lumotlarni qayta ishlash mavzularini amaliy misollar asosida o‘rganishga xizmat qiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, OCR texnologiyalarini matematika ta’limida qo‘llash ta’lim sifati va samaradorligini oshiradi hamda raqamli ta’lim muhitini rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu ish kelgusida aqlli ta’lim tizimlarini yaratish uchun mustahkam asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin

Maqola ma’lumotlari
MualliflarXushnudbek, Yuldashev, Madolimov, Faxriddin
JurnalҚўқон ДПИ. Илмий хабарлар
NashriyotҚўқон давлат педагогика институти
ISSN3030-3958
Nashr sanasi2026-02-16
Jild8
Son01
Betlar447-454
TilO‘zbek
Ilmiy sohaPedagogika
DOI10.70728/qdpi.v08.i01.059
Indeksga qo‘shilgan2026-08-27

DOI: 10.70728/qdpi.v08.i01.059 · Maqolaning asl sahifasi

Kalit so‘zlar

pedagogika, informatika, ta’lim texnologiyalari, matematika ta’limi, optik belgilarni aniqlash, OCR, kompyuter ko‘rish, raqamli ta’lim, tasvirdan matn aniqlash, sun’iy intellekt, OpenCV, Tesseract OCR, avtomatik matn tanish, ta’limda axborot texnologiyalari

Ilmiy soha

Pedagogika

Iqtibos keltirish

APAXushnudbek, Yuldashev, & Madolimov, Faxriddin (2026). MATEMATIKA TA’LIMIDA OCR TEXNOLOGIYALARINI QO‘LLASH: PEDAGOGIKA VA INFORMATIKA INTEGRATSIYASI. Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(01), 447-454. https://doi.org/10.70728/qdpi.v08.i01.059
GOST (OAK)Xushnudbek, Yuldashev, Madolimov, Faxriddin MATEMATIKA TA’LIMIDA OCR TEXNOLOGIYALARINI QO‘LLASH: PEDAGOGIKA VA INFORMATIKA INTEGRATSIYASI // Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар. – 2026. – T. 8, № 01. – B. 447-454. – DOI: 10.70728/qdpi.v08.i01.059.
MLAXushnudbek, Yuldashev, and Madolimov, Faxriddin. “MATEMATIKA TA’LIMIDA OCR TEXNOLOGIYALARINI QO‘LLASH: PEDAGOGIKA VA INFORMATIKA INTEGRATSIYASI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(01), 447-454, 2026. https://doi.org/10.70728/qdpi.v08.i01.059
ChicagoXushnudbek, Yuldashev, and Madolimov, Faxriddin. “MATEMATIKA TA’LIMIDA OCR TEXNOLOGIYALARINI QO‘LLASH: PEDAGOGIKA VA INFORMATIKA INTEGRATSIYASI.” Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(01), 447-454 (2026). https://doi.org/10.70728/qdpi.v08.i01.059
HarvardXushnudbek, Yuldashev, and Madolimov, Faxriddin (2026) ‘MATEMATIKA TA’LIMIDA OCR TEXNOLOGIYALARINI QO‘LLASH: PEDAGOGIKA VA INFORMATIKA INTEGRATSIYASI’, Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар, 8(01), 447-454. https://doi.org/10.70728/qdpi.v08.i01.059
BibTeX
@article{xushnudbekyuldashev2026,
  title = {MATEMATIKA TA’LIMIDA OCR TEXNOLOGIYALARINI QO‘LLASH: PEDAGOGIKA VA INFORMATIKA INTEGRATSIYASI},
  author = {Xushnudbek, Yuldashev and Madolimov, Faxriddin},
  journal = {Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар},
  year = {2026},
  volume = {8},
  number = {01},
  pages = {447-454},
  doi = {10.70728/qdpi.v08.i01.059},
  url = {https://doi.org/10.70728/qdpi.v08.i01.059}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар jurnalidan boshqa maqolalar

Қўқон ДПИ. Илмий хабарлар — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Pedagogika sohasidagi boshqa maqolalar

Pedagogika sohasidagi OAK jurnallari