Мазкур мақолада қадимги Уструшана аҳолиси эътиқод қилган диний-маънавий қадриятларнинг хилма-хиллиги таҳлил этилади. Муаллиф ушбу ҳудудда ибтидоий эътиқод шаклларидан бошлаб, тотемизм, шомонизм, монийлик, зардуштийлик, буддавийлик ва насронийлик каби диний қарашларнинг тарихий шаклланишини изоҳлайди. Хусусан, ҳайвонларга сиғиниш ва уларни тотемик тимсол сифатида қабул қилиш ҳолатлари кенг ёритилган.Ит, бўри, айиқ, қуш, илон, қоплон, тоғ эчкиси, от, ҳўкиз ва бақа сингари ҳайвонлар тасвири диний эътиқодлар ва урф-одатларда қандай ифода топгани тарихий ва этнографик далиллар асосида кўрсатиб берилади. Ит ва бўри тотемларининг ҳимоя функцияси, инсон руҳи билан боғлиқлиги, ҳўкиз ва отнинг эса фаровонлик ва ҳокимият рамзи сифатидаги ўрни алоҳида таъкидланади. Айниқса, ит тотемининг «ит кўйлак», «ит кўрпа» каби иборалар орқали болалар ва ёш оилаларга оид урф-одатлардаги роли кўрсатиб ўтилади. Бўри тотеми эса туркий халқларнинг генеологиясида муҳим ўрин эгаллаган бўлиб, қадимги турк давлатлари ва Уструшана афшинлари маданиятида чуқур акс этгани қайд этилади.Шунингдек, мақолада ҳўкиз тотемининг Маҳабҳарата эпоси ва Гопадшоҳ тимсоли билан алоқадорлиги, отларнинг ижтимоий ва диний мавқеи, тоғ эчкиси, бақа ва бошқа тотемларнинг деҳқончилик, ҳосилдорлик ва ёвуз руҳлардан ҳимоя каби диний функциялари таҳлил этилади.
| Mualliflar | Atayev, Muslim |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashr sanasi | 2026-01-26 |
| Jild | 5 |
| Son | 1 |
| Betlar | 28-36 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.47980/z1wgtb52 |
DOI: 10.47980/z1wgtb52 · Maqolaning asl sahifasi
Ўрта асрлар, Уструшана, Зомин, буддавийлик, Фарн, тотем, ҳайвон, бўри, зиёратгоҳ, динлар, шаман, эътиқод, удумлар
Мазкур мақолада Япония давлатчилиги тарихида турли динларнинг тарқалиш жараёни, ушбу жараёнга империя сиёсатининг таъсири ҳамда маҳаллий эътиқод – синтоизмнинг давлат ислоҳотларидаги ўрни ва вазифаси атрофлича таҳлил…
Ушбу мақолада буюк мутасаввиф, тасаввуф таълимотининг намоёндаси, Мовароуннаҳр тасаввуф мактабининг йирик вакили Саййид Бурҳониддин Муҳаққиқ Термизийнинг ҳаёти, илмий-маънавий фаолияти ва ирфоний мероси атрофлича таҳлил…
This article analyzes the theological and socio-cultural discourse surrounding epidemics in Christianity and Islam, exploring how religious sources and traditions have influenced public health policies during global…
Мақола Али Қушчининг «Шарҳ Тажрид ал-калом» асарининг манбавий асосларини, унинг илмий аҳамиятини ва тарихий контекстини ўрганишга бағишланган. Асар, у яратган замон ва макон доирасида муҳим аҳамиятга эга бўлиб, калом…
Бугунги кунда диний ксенофобия ва исломофобия феноменларини тадқиқ этиш, унинг глобаллашув давридаги таъсири ва олдини олиш йўлларини ўрганиш муҳим аҳамият касб этади. Мақолада келтирилган маълумотлар ушбу…
Ўзбекистон ҳудуди тарихан турли динларга эътиқод қилувчи халқлар ва этник гуруҳлар учун муқим маскан бўлиб келган. Минтақанинг ижтимоий-маданий тузилишида динлар ва элатлар ўртасидаги ўзаро мулоқот, бағрикенглик ва…
Беруний бир неча динлар тарихи ва таълимотини ўрганган бўлиб, бизга олим фаннинг турли соҳалари қаторида диншуносликка ҳам салмоқли ҳисса қўшганини, таъбир жоиз бўлса, ушбу фаннинг шаклланишида катта роль ўйнаганини…
Абул Қосим Замахшарийнинг (1075–1144) “ал-Муфассал фи санъат ал-иъроб” грамматик рисоласи классик араб тилида ёзилган филологик асарлардан ҳисобланади. Ушбу мақола асарнинг ёзилиш тарихи, маданий ва филологик асослари…
Ушбу мақолада буюк олим ва давлат арбоби Султон Улуғбекнинг ҳаёти, илмий мероси ва Самарқандда барпо этган таълим масканлари хусусида сўз юритилади. Хусусан, Самарқандда 1417–1420 йилларда қурилган Улуғбек мадрасаси…
Жануби-шарқий Осиё ва араб халқлари ўртасида ўзаро савдо муносабатларининг қадим даврларданоқ йўлга қўйилганлиги ҳижрий биринчи асрда архипелагга савдогарлар орқали ислом динининг кириб келишига сабаб бўлган. Шундай…