Мақола Али Қушчининг «Шарҳ Тажрид ал-калом» асарининг манбавий асосларини, унинг илмий аҳамиятини ва тарихий контекстини ўрганишга бағишланган. Асар, у яратган замон ва макон доирасида муҳим аҳамиятга эга бўлиб, калом илмини чуқур таҳлил қилиш орқали ўзининг илмий қийматини очиб берган. Қушчи ўз асарида фойдаланган муҳим манбалар, жумладан, Носириддин Тусий, Фахриддин Розий, Саъдиддин Тафтазоний ва бошқа олимларнинг асарлари, унинг илмий меросига қандай таъсир қилганини кўрсатади. Али Қушчи Тусий ва Розий каби ўрта аср ислом олимларининг нуқтаи назарларини ўзлаштириб, ўзига хос илмий ва тафаккурий позиция шакллантирди. Али Қушчининг «Шарҳ Тажрид ал-калом» асарини тадқиқ қилиш орқали, нафақат унинг ўзига хос илмий меросини, балки унинг кейинги давр илмий мактаблари ва уларнинг ривожланишига таъсирини ҳам ўрганиш мумкин. Мақола, асар ҳақида олдин тақдим этилган илмий изланишлар, шарҳлар, муаллифнинг ўзига хос услуби ва методологиясини ҳам ёритади.Шунингдек, мақола, Али Қушчининг асари ёрдамида у ўрганган илмий мероснинг қийматини ва унинг ақида ва калом илми соҳасидаги ўрнини ҳам ёритиб беради. Асар, нафақат илмийлик жиҳатидан, балки тарихий, маданий ва диний контекстда ҳам муҳим аҳамиятга эга бўлиб, у орқали ўрта асрларнинг исломий тафаккури ҳақида чуқурроқ тасаввур ҳосил қилиш мумкин. Қушчининг методологияси ва улкан илмий салоҳияти унинг асарларининг тафсилий шарҳларига бўлган талабни оширган ва бу шарҳлар асарнинг келажакдаги илмий ривожига бевосита таъсир кўрсатган.
| Mualliflar | Tohirov, Jahongir |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashriyot | Ўзбекистон Халқаро ислом академияси |
| ISSN | 2181-1881, 2181-189X |
| Nashr sanasi | 2026-01-26 |
| Jild | 5 |
| Son | 1 |
| Betlar | 11-20 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Islomshunoslik |
| DOI | 10.47980/psthfk37 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.47980/psthfk37 · Maqolaning asl sahifasi
Шарҳ Тажрид ал-калом, Қозихон Самарқандий, калом, ақида, мотуридийлик, ашъарийлик, мантиқ, методология
| APA | Tohirov, Jahongir (2026). АҚИДАВИЙ АСАРЛАР ОРАСИДА «ШАРҲ ТАЖРИДАЛ-калом»НИНГ ЎРНИ ВА УСЛУБИ. Мотуридийлик, 5(1), 11-20. https://doi.org/10.47980/psthfk37 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Tohirov, Jahongir АҚИДАВИЙ АСАРЛАР ОРАСИДА «ШАРҲ ТАЖРИДАЛ-калом»НИНГ ЎРНИ ВА УСЛУБИ // Мотуридийлик. – 2026. – T. 5, № 1. – B. 11-20. – DOI: 10.47980/psthfk37. |
| MLA | Tohirov, Jahongir. “АҚИДАВИЙ АСАРЛАР ОРАСИДА «ШАРҲ ТАЖРИДАЛ-калом»НИНГ ЎРНИ ВА УСЛУБИ.” Мотуридийлик, 5(1), 11-20, 2026. https://doi.org/10.47980/psthfk37 |
| Chicago | Tohirov, Jahongir. “АҚИДАВИЙ АСАРЛАР ОРАСИДА «ШАРҲ ТАЖРИДАЛ-калом»НИНГ ЎРНИ ВА УСЛУБИ.” Мотуридийлик, 5(1), 11-20 (2026). https://doi.org/10.47980/psthfk37 |
| Harvard | Tohirov, Jahongir (2026) ‘АҚИДАВИЙ АСАРЛАР ОРАСИДА «ШАРҲ ТАЖРИДАЛ-калом»НИНГ ЎРНИ ВА УСЛУБИ’, Мотуридийлик, 5(1), 11-20. https://doi.org/10.47980/psthfk37 |
| BibTeX | @article{tohirovjahongir2026,
title = {АҚИДАВИЙ АСАРЛАР ОРАСИДА «ШАРҲ ТАЖРИДАЛ-калом»НИНГ ЎРНИ ВА УСЛУБИ},
author = {Tohirov, Jahongir},
journal = {Мотуридийлик},
year = {2026},
volume = {5},
number = {1},
pages = {11-20},
doi = {10.47980/psthfk37},
url = {https://doi.org/10.47980/psthfk37}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
В статье раскрываются опыт и результаты реформ в религиозной сфере Узбекистана, в частности, в области религиозного образования и просвещения. Подробно описана система религиозного образования, которую можно разделить…
Алихонтўра Соғунийнинг (1885–1976) илмий мероси ўзи ёзган асарлар ҳамда у томонидан таржима қилинган китоблардан иборат. Мазкур мақолада олим қаламига мансуб “Шифо ал-илал”, “Туркистон қайғуси”, “Тарихи Муҳаммадий”…
Жануби-шарқий Осиё ва араб халқлари ўртасида ўзаро савдо муносабатларининг қадим даврларданоқ йўлга қўйилганлиги ҳижрий биринчи асрда архипелагга савдогарлар орқали ислом динининг кириб келишига сабаб бўлган. Шундай…
Абул Қосим Замахшарийнинг (1075–1144) “ал-Муфассал фи санъат ал-иъроб” грамматик рисоласи классик араб тилида ёзилган филологик асарлардан ҳисобланади. Ушбу мақола асарнинг ёзилиш тарихи, маданий ва филологик асослари…
Ўзбекистон ҳудуди тарихан турли динларга эътиқод қилувчи халқлар ва этник гуруҳлар учун муқим маскан бўлиб келган. Минтақанинг ижтимоий-маданий тузилишида динлар ва элатлар ўртасидаги ўзаро мулоқот, бағрикенглик ва…
Ушбу мақолада буюк мутасаввиф, тасаввуф таълимотининг намоёндаси, Мовароуннаҳр тасаввуф мактабининг йирик вакили Саййид Бурҳониддин Муҳаққиқ Термизийнинг ҳаёти, илмий-маънавий фаолияти ва ирфоний мероси атрофлича таҳлил…
Мазкур мақолада қадимги Уструшана аҳолиси эътиқод қилган диний-маънавий қадриятларнинг хилма-хиллиги таҳлил этилади. Муаллиф ушбу ҳудудда ибтидоий эътиқод шаклларидан бошлаб, тотемизм, шомонизм, монийлик, зардуштийлик…
Мазкур мақолада Япония давлатчилиги тарихида турли динларнинг тарқалиш жараёни, ушбу жараёнга империя сиёсатининг таъсири ҳамда маҳаллий эътиқод – синтоизмнинг давлат ислоҳотларидаги ўрни ва вазифаси атрофлича таҳлил…
This article analyzes the theological and socio-cultural discourse surrounding epidemics in Christianity and Islam, exploring how religious sources and traditions have influenced public health policies during global…
Бугунги кунда диний ксенофобия ва исломофобия феноменларини тадқиқ этиш, унинг глобаллашув давридаги таъсири ва олдини олиш йўлларини ўрганиш муҳим аҳамият касб этади. Мақолада келтирилган маълумотлар ушбу…
Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Али Қушчининг ҳаёти ва фаолияти, унинг таълим олиш даври ва устозлари ҳақида, айрим истисноларни ҳисобга олмаганда, тўлиқ маълумот сақланмаган. Бутун ҳаёт йўли, оиласи, аждод ва авлодлари, фарзанд ва набиралари, устоз…
Ушбу мақолада Аллоҳнинг сифатлари уларнинг турлари, хусусан Аллоҳнинг муташобеҳ кайфиятсиз сифатлари ва уларнинг таснифланиши борасида “мутақаддим" ва “мутааххир" уламоларнинг фикрлари ҳамда мотуридийя ва ашъарийя…
Мақолада Тажрид ва унинг шарҳлари, ҳошиялари, таълиқот (қўшимча, илова) лари, хусусан, Али Қушчининг «Шарҳ Тажрид ал-ақоид» асари қўлёзма нусхалари ҳамда нашрлари ва уларнинг ўзига хос хусусиятлари ҳақида маълумот…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…
This article observational data on the species composition, distribution, population, density, and seasonal damage caused causedby herbivorus bugs. Observationes were carried out in April and September 2021. When…
In the article, the research fields of some species belonging to Paeonia, their significance in human life, adaptation features tovarious ecological conditions are highlighted, and the ecologist groups and other…
This article studies the number of species, population density of terrestrial mollusks of the Topalangdarya basin, located in theSurkhandarya region of Uzbekistan, in various altitudinal regions and biotopes and…
This article sheds light on changes in biomass formation and antimicrobial activity against test pathogenic strains under theinfluence of epigenetic modifiers and elicitors of the endophytic fungus Penicillium…
Shahimardonsoy covered issues such as the soil in the river basin and measures to increase its condition, salinity and fertility, theflora and fauna present in the basin landscape and their conservation.