İslâm düşünce tarihinde imanın mahiyetine dair tartışmalar yapılmıştır. Fırkaların iman anlayışındaki farklılıklar temelde iki noktada toplanmaktadır. Bunlar, amelin imanın rüknü olup olmadığı ve dil ile ikrarın imanın rüknü veya şartı olduğu meselesidir. Ebû Hanife’nin görüşlerinin ve kısmen yaşadıkları coğrafyaların ön kabullerinin Tahâvî ve Mâtüridî’nin görüşlerinde etkili olduğu görülmektedir. Mâtüridî ve Tahâvî’nin görüşlerini temellendirme yöntemi, Arap dilinin; lüğavî, şer‘î ve örfî anlamlarına âyet ve hadisleri şahid getirmek buna ilaveten nazari çıkarımlar yapmaktır. Mâtüridî, imanın kalbin tasdiki olduğu için onun kul ile Allah arasında müdahale edilemeyecek bir alan olduğunu söylemiş, Tahâvî ise kalbin tasdiki yanında dilin ikrarını da şart koşmuştur. Mâtüridî, imanın vasıfları ve gerekleri olan ilkelere uymakla kulun imanda “el-ikân” seviyesine ulaşacağı kanaatindedir. Bu sebeple insanların hidâyetini; iman ve el-ikân şeklinde iki kısımda derecelendirmektedir. İnsanlarda kalbi tasdik yanında amelle imanın kemale erişeceğini söylemekte ve al-ikân boyutunu peygamberlerin imanı olarak nitelemektedir. Mâturîdî’ye göre iman ve İslâm tek şey olup amel imandan bir cüz değildir aksine amelin makbul olması için şarttır. Tahâvî’ye göre icmalen iman, inanç esaslarını kalben tasdik, tafsili iman da amellerin tasdikidir. Her iki âlim, ameli imandan cüz saymasa da amelle imanın faziletinin artacağı görüşündedir. İmanın mahiyeti konusunda Tahâvî’nin dilin ikrarını şart koşmakla Mâtüridî’den farklılaştığı görülmektedir.
| Mualliflar | TUZCU, Recep |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashr sanasi | 2025-03-05 |
| Jild | 2 |
| Son | 4 |
| Betlar | 12-23 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2022/4/2 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2022/4/2 · Maqolaning asl sahifasi
Mâtüridî, Tahâvî, İmân, Tasdik, İkan, Amel
В данной статье на основе источников изучена история и культура Ташкентского оазиса. Известно что, бассейн реки Чирчик является колыбелью одной из древнейших земледельческих и городских цивилизаций Центральной Азии. В…
Хоразм қадимдан илм-фан тараққий этган минтақалардан саналган. Бу ҳудудда аниқ, табиий, ижтимоий-гуманитар фанлар, шунингдек, диний илмлар юксак тараққий этган. Турли фанларнинг ривожланиши натижасида Хоразм илмий…
Islam has been fundamental to the life of Central Asia for more than a millennium. The Central Asian region has, in its turn, played an invaluable role in Islamic history. Many Muslim scholars, spiritual leaders, and…
Диний-дидактик асарларга ислом таълимотини ўрганишда назария ва амалиётга киришишнинг бирламчи босқичи сифатида қаралган. Шу сабабли улар енгил ва содда тилда, тушунарли, аниқ воқеа-ҳодисаларга асосланиб, мураккаб…
Мақолада “мақосид аш-шариа” – шариат мақсадлари илмининг шаклланиш ва ривожланиш босқичлари муҳокама қилинади. Шунингдек, мовароуннаҳрлик машҳур суфий Ҳаким Термизийнинг шариат мақсадлари илмининг асосларини…
Аллоҳ таоло калом сифати билан сифатланган. Бироқ Аллоҳ таолонинг ушбу сифати, махлуқотларнинг сифатларига ўхшаш бўлмайди ва инсоннинг ўй-хаёлига келганидек ҳам эмас. Шунингдек, Аллоҳ таолонинг каломи саноқли ҳам эмас…
This research compares the influence of the two imperialist powers on the zakat systems of Muslim countries of Uzbekistan and Malaya during the Imperial powers’ reign. This work also attempts to identify reasons as to…
This article is devoted to an important issue related to the cultural life of Muslims in the era of irrational intolerance, and an attempt was made to provide examples of the logical arguments of our scholars in…
Мақолада ҳадис тушунчаси, ҳадис илми ва унинг турлари, ҳадис илми бўйича ёзилган асарлар ҳақида атрофлича таҳлил қилинган. Жумладан, ҳадис илми “ривоят илми”, яъни ҳадисни ривоят нуқтаи назаридан билиш ва “дироят илми”…
XIV–XV асрларда Индонезия архипелагида ислом дини тарқалишида самарқандлик олимлар муҳим ўрин тутган. Шундай олимлардан бири Малик Иброҳим Самарқандий (ваф. 1419)дир. Манбаларда унинг асли самарқандлик бўлиб, Индонезия…