XI–XII асрларда Мовароуннаҳрда фиқҳ илми ривожининг олтин даври ҳисобланади. Ҳанафий фиқҳи илмининг иккинчи йирик соҳаси «фуруъ ал-фиқҳ» илми бўлиб, у «усул ал-фиқҳ» илмида белгилаб берилган қоидалар асосида ишлаб чиқилган амалий ҳукмлар мажмуи ҳисобланади. Унда мужтаҳидларнинг шаръий далиллари, улар асосида чиқарилган ҳукмлар ва фатволар жамланган. Ўрганувчиларга осон бўлиши учун ҳукмлар мавзулар асосидаги матнлар шаклида тартибланган. Мазкур даврда ўлкада ҳанафий фиқҳ илмининг усул ва фуру йўналиши ҳамда уларнинг матн, жадал, хилоф, аҳком, фароиз, шурут, адаб ал-қози, ҳиял, сияр, ихтисоб, фиқҳий қоидалар илми ҳамда фатво жанрларида 50га яқин машҳур асарлар таълиф этилган. XI–XII асрларда ёзилган фиқҳий манбалар методологияси кейинги даврдаги асарлар ёзилишига асос бўлиб хизмат қилди. Ушбу мақолада Мовароуннаҳрда ёзилган ҳанафий фиқҳига оид асарлар, уларнинг жанри, услублари, муаллифларнинг ўзига хос ёндашувлари ҳамда ҳанафий фиқҳ илми ривожидаги ўрни тадқиқ этилган.
| Mualliflar | MUKHTAROV, Bekzodbek |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashriyot | Ўзбекистон Халқаро ислом академияси |
| ISSN | 2181-1881, 2181-189X |
| Nashr sanasi | 2024-08-16 |
| Jild | 4 |
| Son | 2 |
| Betlar | 38-45 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Islomshunoslik |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2024-2/5 |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-27 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2024-2/5 · Maqolaning asl sahifasi
XI-XII асрлар, Мовароуннаҳр, фиқҳ, ҳанафий фиқҳи, манба, асар, услуб, фатво, матн
| APA | MUKHTAROV, Bekzodbek (2024). XI-XII АСРЛАР МОВАРОУННАҲР ҲАНАФИЙ ФИҚҲИГА ОИД АСАРЛАР ТАҲЛИЛИ. Мотуридийлик, 4(2), 38-45. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-2/5 |
|---|---|
| GOST (OAK) | MUKHTAROV, Bekzodbek XI-XII АСРЛАР МОВАРОУННАҲР ҲАНАФИЙ ФИҚҲИГА ОИД АСАРЛАР ТАҲЛИЛИ // Мотуридийлик. – 2024. – T. 4, № 2. – B. 38-45. – DOI: 10.47980/moturidiy/2024-2/5. |
| MLA | MUKHTAROV, Bekzodbek. “XI-XII АСРЛАР МОВАРОУННАҲР ҲАНАФИЙ ФИҚҲИГА ОИД АСАРЛАР ТАҲЛИЛИ.” Мотуридийлик, 4(2), 38-45, 2024. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-2/5 |
| Chicago | MUKHTAROV, Bekzodbek. “XI-XII АСРЛАР МОВАРОУННАҲР ҲАНАФИЙ ФИҚҲИГА ОИД АСАРЛАР ТАҲЛИЛИ.” Мотуридийлик, 4(2), 38-45 (2024). https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-2/5 |
| Harvard | MUKHTAROV, Bekzodbek (2024) ‘XI-XII АСРЛАР МОВАРОУННАҲР ҲАНАФИЙ ФИҚҲИГА ОИД АСАРЛАР ТАҲЛИЛИ’, Мотуридийлик, 4(2), 38-45. https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-2/5 |
| BibTeX | @article{mukhtarovbekzodbek2024,
title = {XI-XII АСРЛАР МОВАРОУННАҲР ҲАНАФИЙ ФИҚҲИГА ОИД АСАРЛАР ТАҲЛИЛИ},
author = {MUKHTAROV, Bekzodbek},
journal = {Мотуридийлик},
year = {2024},
volume = {4},
number = {2},
pages = {38-45},
doi = {10.47980/moturidiy/2024-2/5},
url = {https://doi.org/10.47980/moturidiy/2024-2/5}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
XII асрда Мовароуннаҳрда фаолият юритган ҳанафий мазҳаби намоёндаларидан бири Сирожиддин Ўший калом, фиқҳ ва ҳадис соҳаларида салмоқли илмий мерос қолдирган. Олимнинг ақида илмига бағишланган «Бад ал-амолий» асари…
Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази 2020 йил 11 августда Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг ПҚ-4802-сонли Қарори асосида ташкил этилган. Марказ олдига Имом Мотуридий ва унинг издошлари…
Мовароуннаҳр уламолари фиқҳда ҳам, ақидада ҳам Имом Абу Ҳанифанинг мазҳабига эргашиб, турли оқим ва фирқа вакиллари билан баҳс-мунозара қилиш орқали мазкур мазҳабни ўлкада ривожланиши ва кенг ёйилишига ҳисса қўшганлар…
Мақолада XII–XIII асрларда ёзилган «ал-Кашшоф», «Мадорик ат-танзил», «Анвор ат-танзил» каби машҳур тафсирларга шарҳ ва ҳошиялар ёзиш, тўлиқ тафсирлардан кўра маълум суралар тафсирига бағишланган асарлар ёзиш Темурийлар…
Мовароуннаҳр, Хуросон диёрларида VII/XIII асрда яшаб ижод қилган, ўз даврининг кўзга кўринган етук алломаси ҳисобланган Рукниддин Убайдуллоҳ ибн Муҳаммад Самарқандий усул ал-фиқҳ ва бошқа илмларда улкан мерос қолдирган…
Ushbu maqolada islom huquqida yoritib berilgan inson huquqlari va undagi institutsional sohalar haqida so‘z boradi. Inson huquqini amalda ta’minlashni xalqaro institutlar va asosiy xalqaro hujjatlarsiz tasavvur etib…
Mazkur maqolada jahonda, xususan mamlakatimizda bugungi kunda dolzarb bo‘lib borayotgan oila va jamiyatdagi xotin-qizlar va bolalarga qarshi qaratilgan turli shakldagi zo‘ravonliklar va tazyiqlarning milliy…
Maqolada o‘rta asrlarda yashagan yetuk olim Abu Hafs Umar Najmuddin Nasafiyning hayoti va ijodi aks ettirilgan. Abu Hafs Nasafiyning ilmiy ijodiga bevosita ta’sir qilgan Nasaf vohasi haqida qisqacha ma’lumotlar…
XX asr boshida xalqaro munosabatlarda dinning o‘rni iqtisod va siyosatdek muhim hisoblanmagan bo‘lsa-da, dunyoda yuzaga kelayotgan nizo va kelishmovchiliklar jahon hamjamiyatiga diniy omilning muhim ekani, bu omil…
Ислом тарихнавислигининг таниқли намояндаларидан Муҳаммад ибн Саъднинг (ваф. 230/845) «ат-Табақот ал-кубро» асари ислом тарихига оид биографик туркумдаги энг муҳим манбалардан бири саналади. Асарда аёллар таржимаи…
Мотуридийлик — barcha maqolalar · 2024-yil arxivi
Мовароуннаҳр фиқҳ тарихининг классик даври ҳисобланган XI–XII асрларда ҳанафий фиқҳининг усул ва фуру илмига оид 50 га яқин машҳур асарлар яратилган. Ушбу асарлар 10 дан ортиқ жанр ва услубларда ёзилган бўлиб, унинг…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…
This article observational data on the species composition, distribution, population, density, and seasonal damage caused causedby herbivorus bugs. Observationes were carried out in April and September 2021. When…
In the article, the research fields of some species belonging to Paeonia, their significance in human life, adaptation features tovarious ecological conditions are highlighted, and the ecologist groups and other…
This article studies the number of species, population density of terrestrial mollusks of the Topalangdarya basin, located in theSurkhandarya region of Uzbekistan, in various altitudinal regions and biotopes and…
This article sheds light on changes in biomass formation and antimicrobial activity against test pathogenic strains under theinfluence of epigenetic modifiers and elicitors of the endophytic fungus Penicillium…
Shahimardonsoy covered issues such as the soil in the river basin and measures to increase its condition, salinity and fertility, theflora and fauna present in the basin landscape and their conservation.