Maqolada o‘rta asrlarda yashagan yetuk olim Abu Hafs Umar Najmuddin Nasafiyning hayoti va ijodi aks ettirilgan. Abu Hafs Nasafiyning ilmiy ijodiga bevosita ta’sir qilgan Nasaf vohasi haqida qisqacha ma’lumotlar keltirilgan. O‘rta asrlarda Samarqand va Buxoro ilmiy muhiti haqida hamda olimning bu shaharlarda ilm egallagani, Nasafiyning islom ilmlarining fiqh sohasiga oid asarlari haqida to‘xtalib o‘tilgan. Jumladan Nasafiyning «Matla‘ an-nujum va majma‘ al-‘ulum» («Yulduzlarning chiqish joyi va ilmlar majmuasi») asariga kiritilgan fiqhiy asarlari va bu to‘plamdan joy olmagan boshqa fiqhiy kitoblari tahlil qilingan. Olim tomonidan fiqhning «usul al-fiqh» va «furu al-fiqh» tarmoqlarida yozgan kitoblari alohida ko‘rsatib o‘tilgan. Ushbu asarlarning hanafiy mazhabi shakllanishidagi o‘rni, shuningdek hanafiy mazhabining Movarounnahr diyorida chuqur ildiz otishi hamda o‘lkada islom huquqshunosligining rivojlanishidagi ahamiyati bayon qilingan. Nasafiyning fiqhiy asarlari orasida «Tilba at-talaba» asarini alohida ta’kidlash lozim. Zero, bu asar fiqh sohasida yozilgan juda ko‘p kitoblarga asos bo‘lib xizmat qilgan.
| Mualliflar | HAFIZOV, Najmiddin |
|---|---|
| Jurnal | Мотуридийлик |
| Nashr sanasi | 2024-08-16 |
| Jild | 4 |
| Son | 2 |
| Betlar | 61-69 |
| Til | Ingliz |
| DOI | 10.47980/moturidiy/2024-2/8 |
DOI: 10.47980/moturidiy/2024-2/8 · Maqolaning asl sahifasi
Nasaf, fiqh, faqih, Movarounnahr, Matla‘ an-nujum va majma‘ al-‘ulum, Tilba at-talaba, Usululfiqh, Furu al-fiqh, fiqhiy lug‘at, qozi kalon.
XX asr boshida xalqaro munosabatlarda dinning o‘rni iqtisod va siyosatdek muhim hisoblanmagan bo‘lsa-da, dunyoda yuzaga kelayotgan nizo va kelishmovchiliklar jahon hamjamiyatiga diniy omilning muhim ekani, bu omil…
Mazkur maqolada jahonda, xususan mamlakatimizda bugungi kunda dolzarb bo‘lib borayotgan oila va jamiyatdagi xotin-qizlar va bolalarga qarshi qaratilgan turli shakldagi zo‘ravonliklar va tazyiqlarning milliy…
Ислом тарихнавислигининг таниқли намояндаларидан Муҳаммад ибн Саъднинг (ваф. 230/845) «ат-Табақот ал-кубро» асари ислом тарихига оид биографик туркумдаги энг муҳим манбалардан бири саналади. Асарда аёллар таржимаи…
Ushbu maqolada islom huquqida yoritib berilgan inson huquqlari va undagi institutsional sohalar haqida so‘z boradi. Inson huquqini amalda ta’minlashni xalqaro institutlar va asosiy xalqaro hujjatlarsiz tasavvur etib…
Mazkur maqolada arab tilining balog‘at fani, uning tarkibidagi bayon, maoniy va badi’ ilmlari, ushbu ilmlarning yuzaga kelish tarixi, hamda, ularning ajdodlardan qolgan og‘zaki va yozma ma’naviy merosni o‘rganishdagi…
XI–XII асрларда Мовароуннаҳрда фиқҳ илми ривожининг олтин даври ҳисобланади. Ҳанафий фиқҳи илмининг иккинчи йирик соҳаси «фуруъ ал-фиқҳ» илми бўлиб, у «усул ал-фиқҳ» илмида белгилаб берилган қоидалар асосида ишлаб…
Мазкур мақолада Имом Абулқосим ибн Фирруҳ Шотибий (538-590 ҳ./1144-1194 м.) қаламига мансуб «Ҳирз ал-амоний ва важҳ ат-таҳоний» номли асарга битилган шарҳлар ва таржималар тўғрисида сўз юритилади. Имом Шотибийнинг бир…
Мовароуннаҳр, Хуросон диёрларида VII/XIII асрда яшаб ижод қилган, ўз даврининг кўзга кўринган етук алломаси ҳисобланган Рукниддин Убайдуллоҳ ибн Муҳаммад Самарқандий усул ал-фиқҳ ва бошқа илмларда улкан мерос қолдирган…
Ushbu maqola Mahmud Zamaxshariy o’zining «Navabig‘u-l-kalim» asarida badiiy san’atlarni qo‘llaganda fonetik vositalardan qay tarzda foydalanganini tahlil qilish maqsad qilib olingan. Bunda ba’zi badiiy san’atlar faolroq…
Мақолада XII–XIII асрларда ёзилган «ал-Кашшоф», «Мадорик ат-танзил», «Анвор ат-танзил» каби машҳур тафсирларга шарҳ ва ҳошиялар ёзиш, тўлиқ тафсирлардан кўра маълум суралар тафсирига бағишланган асарлар ёзиш Темурийлар…