| Nashriyot | Ўзбекистон халқаро ислом академияси |
|---|---|
| Shahar | Toshkent |
| ISSN | 2181-9572 |
| Tashkil etilgan | 2018 |
| Nashr tillari | Ingliz |
| Nashr davriyligi | Yiliga 4 marta (choraklik) |
| Ilmiy sohalari | Islomshunoslik |
| OAK ixtisoslik kodi | 24.00.00 (Исломшунослик фанлари) |
| Jurnal turi | Миллий |
| OAK holati | Ro‘yxatda |
| Maqolalar indeksda | 1353 (2026) |
Telegram orqali maqola yuborish
Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought – — rasmiy sayti
Maqolada kalom ilmining Movarounnahrga kirib kelishi, uning shakllanishi va rivojlanishiga sabab bo'lgan omillar tahlil qilingan. Ilk islom davrida Qur'on ilmlari alohida fan sifatida shakllanmaganligi, sahobalar…
Мақолада Иёдийлар оиласи вакиллари – Абу Наср ал-Иёдий, Абу Аҳмад ал-Иёдий ва Абу Бакр ал-Иёдийларнинг ҳаёти, илмий фаолияти ва халқ орасидаги мавқеи ёритилган. Абу Наср ал-Иёдий Абу Мансур ал-Мотуридийнинг устози…
Мақолада калом илмининг пайдо бўлиши, шаклланиш босқичлари ва тарихий ривожи ёритилган. Калом илми VIII асрда араб халифалигида турли ақидавий фирқалар (хорижийлар, қадарийлар, жабарийлар, муржиийлар) ўртасидаги баҳслар…
Мақолада Мисрда мамлуклар ҳукмронлиги даврида (1291–1517 йй.) Аббосий халифаларининг бошқарувдаги ўрни ва уларнинг султонлар билан муносабатлари таҳлил қилинган. 1258 йилда мўғуллар Бағдодни забт этгач, охирги халифа…
Мақолада Убайдуллоҳ ибн Масъуд ал-Бухорийнинг ҳаёти, илмий фаолияти, устозлари ва шогирдлари ҳамда ҳанафий мазҳаби тараққиётидаги ўрни ёритилган. У кишининг «Содруш шариъа» унвони билан танилгани, Бухорода таваллуд…
Мақолада ҳанафий мазҳаби манбаларида Абу Мансур Мотуридийнинг фиқҳий фатволари, уларнинг сақланиши ва илмий аҳамияти ёритилган. Мотуридийнинг ҳаёти, устозлари ва шогирдлари, унга берилган унвонлар ҳақида қисқача…
Мақолада Абу Мансур Мотуридийнинг тафсир, усулул фиқҳ ва ақоид соҳаларидаги асарлари, уларнинг мазмун-моҳияти ва илмий аҳамияти ҳақида сўз юритилади. Мотуридийнинг «Таъвилоту аҳл ас-сунна» тафсири, «Маъхозуш шароиъ» ва…
Мақолада Имом Мотуридийнинг «Таъвилот аҳл ас-сунна» тафсирининг ўзига хос жиҳатлари, унинг услуби, ривоятларга муносабати ва ақидавий масалаларни ёритиш усули баён қилинган. Ушбу тафсирнинг бошқа тафсирлардан фарқли…
Мақолада Абу Мансур Мотуридийнинг фалсафий қарашлари, унинг ақл ва нақлга муносабати, иймон масаласидаги ўзига хос ёндашувлари таҳлил қилинган. Мотуридийнинг мотуридия мактаби асосчиси сифатидаги ўрни, унинг асарларида…
Мақолада Абу Мансур Мотуридийнинг ҳанафийлик таълимотини талқин қилишдаги ўрни, унинг ақидавий масалаларга ёндашуви ва Имом Аъзам қарашлари билан қиёсий таҳлил қилинган. Мотуридийнинг имон моҳияти, Аллоҳнинг зоти ва…
Мақолада мотуридия таълимотида имон масаласи, қалб билан тасдиқ ва тил билан иқрорнинг уйғунлиги, имоннинг зиёда ва ноқис бўлмаслиги ҳақидаги қарашлар ёритилган. Имом Мотуридий ва Абу Ҳанифанинг имон таърифлари…
Мақолада Абу Жаъфар Таҳовийнинг ҳаёти, Мисрдаги илмий муҳит ва ҳанафий мазҳабининг тарқалишидаги роли таҳлил қилинган. Таҳовий яшаган даврда (III-IV ҳижрий асрлар) Мисрнинг йирик илмий марказга айланиши, унга бошқа…
Мақолада силаи раҳмнинг луғавий ва истилоҳий маъноси, унинг ризқ ва умрга таъсири, қариндошлик алоқаларини мустаҳкамлашнинг аҳамияти ҳақида баҳс юритилган. Қуръон оятлари ва ҳадиси шарифларга таянган ҳолда, силаи…
Мақолада Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диния назоратининг 1945 йилдаги биринчи пленуми протоколи асосида унинг фаолияти, молиявий ишлари ва қабул қилинган қарорлар ёритилган. Мақолада пленумда кўтарилган асосий…
Мақолада Маҳмуд Замахшарийнинг «Кашшоф» тафсирига ёзилган шарҳ, ҳошия ва мухтасар асарлар, уларнинг муаллифлари, илмий аҳамияти ва қўлёзмалари таҳлил қилинган. «Кашшоф»нинг ислом оламидаги ўрни ва унинг филологик…
Статья рассматривает эволюцию ислама в Узбекистане, его адаптацию к местным условиям, роль суфизма, влияние доисламских верований, а также колониальной и советской политики, и возрождение исламских ценностей в период…
Мақолада ислом молиясида кафолат (кафала) хизмати учун ҳақ олиш масаласи, унинг фиқҳий асослари ва замонавий банк амалиётидаги татбиқи таҳлил қилинади. Мумтоз фиқҳда кафолат ихтиёрий амал бўлиб, унинг эвазига ҳақ олиш…
Maqolada milliy iqtisodiyotni yangilash va modernizatsiya qilishda investitsiyalarning o‘rni, ularning o‘sish dinamikasi va tarkibiy tuzilishi tahlil qilinadi. 2018-yilda asosiy kapitalga 107,3 trln. so‘m (13,3 mlrd…
Мақолада Марказий Осиёда экологик йўналтирилган барқарор ривожланишнинг минтақавий жиҳатлари, иқлим ўзгаришининг оқибатлари ва «яшил» иқтисодиётга ўтиш истиқболлари таҳлил қилинади. Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон…
Мақолада мутаассибликнинг жамият ҳаётига таҳдиди, унинг келиб чиқиш сабаблари ва экстремизмга қарши курашда реабилитация усуллари таҳлил қилинади. Инсон туғма характери (темперамент) ўзгармаслиги, аммо тарбия орқали…
Мақолада спорт фаолиятида хавотирлик ҳолатининг намоён бўлиши, унинг психологик жиҳатлари ва спортчилар фаолиятига таъсири таҳлил қилинади. Хавотирликнинг икки тури – вазиятли (реактив) ва шахсий (стабил) хавотирлик…
Мақолада «Ироқ ва Шом ислом давлати» (ИШИД) террорчи ташкилотининг медиа тарғиботи мазмуни, усуллари ва аудиторияси таҳлил қилинади. Ташкилотнинг дастлабки даврида ўзини давлат сифатида кўрсатиш, сўнгра ислом…
Мақолада Имом Абу Ҳанифанинг ҳадис илмидаги ўрни, унинг муҳаддислик фаолияти ва бу борада унга қилинган танқидлар таҳлил қилинади. Абу Ҳанифа нафақат фиқҳ, балки ҳадис илмида ҳам етук олим бўлган. У Куфада Ҳаммод ибн…
Мақолада Қуръони Каримда келган «йаффаъъалу» вазнидаги феълларнинг грамматик хусусиятлари таҳлил қилинади. «Йузаккару» (Бақара, 269) ва «ла йассаммаъуна» (Соффот, 8) каби феъл шакллари ҳозирги замонавий араб…
Мақолада Қуръони Каримнинг араб халқ оғзаки ижоди, хусусан мақол ва маталларнинг шаклланиши ва ривожланишидаги ўрни таҳлил қилинади. Қуръон оятлари асосида кўплаб машҳур араб мақоллари вужудга келган. Жумъа, Қасас…
Мақолада IX асрда ҳадис илмининг олтин даврида ёзилган «Сулосийёт» (уч ровийли иснодли ҳадис тўпламлари) ҳақида сўз юритилади. Бу тўпламларда Расулуллоҳ (с.а.в.) билан тўпловчи муҳаддис ўртасидаги ровийлар сони уч…
Мақолада илк христианлик аскетик қарашларининг шаклланиш жараёнлари, аскетизмнинг моҳияти ва ривожланиш босқичлари таҳлил қилинади. Аскетизм I–IV асрларда нафснинг аскетик таҳлили, насроний мукаммаллик назарияси ва…
Мақолада Ўзбекистонда зиёрат туризмининг ривожланиш имкониятлари, мавжуд муаммолар ва истиқболли йўналишлар таҳлил қилинган. Ўзбекистон 7,4 мингдан ортиқ маданий мерос объектларига эга бўлиб, 209 таси ЮНЕСКО рўйхатига…
Мақолада Маккаи мукарраманинг фатҳ этилиш тарихи, Ҳудайбия сулҳининг бузилиши, мусулмонларнинг Маккага юриши ва шаҳарнинг қон тўкмасдан қўлга олиниши ёритилган. 8-ҳижрий йилда бану Бакр ва хузоа қабилалари ўртасидаги…
Maqolada tillarning o‘zaro ta’siri masalasi, so‘z o‘zlashtirish hodisasi va uning lingvistik jihatlari yoritilgan. Til leksikasining o‘zgarishida ichki va tashqi omillarning ta’siri muhim o‘rin tutadi. O‘zlashma so‘zlar…
Мақолада Ҳаким ат-Термизийнинг «Таҳсил назоири-л-Қуръон» асари, унинг араб олимлари томонидан ўрганилиши ва илмий аҳамияти таҳлил қилинади. Асар Қуръондаги «назоир» (пурмаъно сўзлар)ни тадқиқ қилишга бағишланган бўлиб…
Мақолада араб луғатшунослигидаги «мусаллас» («учлик») услубида луғат тузиш анъанаси тарихий жиҳатдан ўрганилган. Бу усул шаклдош-талаффуздош сўзларни ўрганишга қаратилган бўлиб, Қутруб (ваф. 206/821) бу соҳадаги илк…
Мақолада Низомий Ганжавийнинг «Махзани асрор» («Сирлар хазинаси») достонидаги ҳамд (Аллоҳга мадҳ) ва наът (Пайғамбарга салавот)ларнинг бадиий-фалсафий талқини таҳлил қилинади. Шоир достонни анъанага кўра Аллоҳ ҳамди…
Мақолада Ибн Ҳожиб номи билан машҳур бўлган Абу Умар Усмон ибн Умар ал-Курдийнинг «Ал-Кофия» асари ҳақида сўз юритилади. Бу асар саккиз асрдан буён араб наҳв илмида энг асосий қўлланмалардан бири бўлиб келмоқда. Китоб…
Мақолада Шамсу-л-аимма Сарахсийнинг «Мабсут» асарининг 12-жилдида келтирилган салам савдосига оид ҳукмлар таҳлил қилинади. Салам луғатда «таслим қилиш», «бериш» деган маънони, шариатда эса зиммадаги васф қилинган…
Мақолада араб тилидаги замон ва маконни ифодаловчи зарфлар (равишдошлар)нинг грамматик хусусиятлари ўрганилган. XX аср араб наҳвшуносларидан Мустафо Ғалайийнийнинг «Жомиъ ад-дурус ал-арабия» асари асосида турланмайдиган…
Мақолада ўрта аср араб адабиётидаги мақома жанри, унинг пайдо бўлиши, ривожланиши ва асосий хусусиятлари таҳлил қилинади. Мақомалар наср ва назмнинг, нафис безатилган бадиий ва жонли нутқнинг хусусиятларини ўзида…
Мақолада профессор Аҳаджон Ҳасановнинг «Илк ислом тарихидан маърузалар» тўплами таҳлил қилинади. Китоб Арабистоннинг қадимги тарихи ва илк ислом даврини комплекс тарзда ўрганган ноёб тадқиқотдир. 20 та маъруза…
Мақолада буюк аллома Маҳмуд Замахшарийнинг морфологияга оид янги топилган асари «Муфид фи-т-тасриф» ҳақида сўз юритилади. Замахшарий араб тилшунослиги, морфология ва синтаксис соҳасида 30 га яқин асар яратган. «Муфид…
Мақола Ўзбекистонда волонтёрликнинг тарихий илдизлари, ҳозирги ҳолати, қонуний асоси ва ривожланиш истиқболларига бағишланган. Волонтёрлик фаолиятининг шакллари, йўналишлари, халқаро тажриба ва пандемия шароитида…
Мақола маънавият ва маданиятнинг жамият ҳаётидаги ўрни, уларни асраш ва ривожлантиришнинг аҳамиятини фалсафий-сиёсий жиҳатдан таҳлил қилади. Маънавиятнинг тарихий ўзгарувчанлиги, сиёсат билан боғлиқлиги, техника…
Мақола исломий суғурта (такофул) тизими, унинг анъанавий суғуртадан фарқи, тарихи ва жаҳондаги ривожланиши ҳақида. Такофулнинг асосий принциплари, жаҳон бўйича такофул бозори кўрсаткичлари ва Ўзбекистондаги ўзаро…
Мақола ислом иқтисодиётида акциялар савдосининг шаръий ҳукмлари, унинг мумкинлиги ва шариат талабларига мослиги ҳақида. Оддий ва имтиёзли акциялар таҳлили, акция савдосига оид уламоларнинг фатволари, ҳаром фаолият билан…
Мақола инсон эмоцияларининг табиати, биологик асослари ва психологик жиҳатларини ўрганади. Эмоцияларнинг инсон ҳаётидаги роли, уларнинг мослашув ва баҳолаш функцияси, ислом психологиясидаги инсон табиатига оид қарашлар…
Мақола ислом динида бола тарбиясига оид қадриятлар, уларнинг педагогик аҳамияти ва оилавий тарбиядаги ўрнини ёритади. Болага Аллоҳнинг омонати сифатида муносабат, исломда бола ҳуқуқлари, пайғамбарнинг болаларга…
Мақола эътиқоднинг психологик, фалсафий ва ижтимоий жиҳатлари, унинг шахс дунёқарашидаги ролини назарий таҳлил қилади. Эътиқод ва ишонч, диний эътиқоднинг психологик асослари, исломий эътиқод таркиби ва тасаввуфий…
Мақола Япониянинг Токио шаҳридаги мусулмон мактабининг ташкил этилиш тарихи, унинг асосчилари, мактабнинг ўқув дастури, диний ва дунявий фанлар таркиби, дарсликларнинг яратилиши, матбаа фаолияти ва бу мактабнинг Узоқ…
Мақола маргинал диний оқимлар ва экстремистик ташкилотларнинг диний рамзлар, белгилар ва тимсоллардан ўз мақсадларида фойдаланиш усулларини таҳлил қилади. Турли ташкилотларнинг рамзлари, уларнинг мазмуни ва таъсир…
Мақола интернет орқали ёшлар онгига салбий таъсир кўрсатувчи омиллар, уларнинг оқибатлари ва ёшларни мафкуравий таҳдидлардан ҳимоя қилиш чоралари ҳақида. Китобхонликни ривожлантириш, ҳуқуқий онгни ошириш, интернетдан…
Мақола "ИШИД" террорчи ташкилотининг медиа тарғибот стратегияси, ижтимоий тармоқлар ва бошқа платформалардан фойдаланиш усуллари ҳақида. Ташкилотнинг медиа девони, асосий медиа бўлинмалари, онлайн муҳитда тарғибот олиб…