| Nashriyot | Ўзбекистон халқаро ислом академияси |
|---|---|
| Shahar | Toshkent |
| ISSN | 2181-9572 |
| Tashkil etilgan | 2018 |
| Nashr tillari | Ingliz |
| Nashr davriyligi | Yiliga 4 marta (choraklik) |
| Ilmiy sohalari | Islomshunoslik |
| OAK ixtisoslik kodi | 24.00.00 (Исломшунослик фанлари) |
| Jurnal turi | Миллий |
| OAK holati | Ro‘yxatda |
| Maqolalar indeksda | 1353 (2026) |
Telegram orqali maqola yuborish
Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought – — rasmiy sayti
Мақолада XIX асрда Қўқон хонлигининг Худоёрхон (1845–1875) ҳукмронлиги давридаги маданий ҳаёт, хусусан, меъморчилик, тарихнавислик, адабиёт ва санъат соҳаларидаги ютуқлар кенг ёритилган. Худоёрхон ўрдасининг қурилиши…
Мақолада Афғонистон Ислом Республикасида аёлларнинг мулкий ҳуқуқлари, хусусан, никоҳ маҳри ва мерос ҳуқуқи қонунчилик, шариат нормалари ва урф-одатлар нуқтаи назаридан таҳлил қилинган. Афғонистоннинг ҳуқуқий тизими…
Мақолада ҳанафий олим Акмалиддин Бобартий (714/1314–786/1384)нинг яшаб ижод қилган даври — Миср мамлуклар султонлигининг Баҳрий мамлуклар давридаги ижтимоий-маданий вазият батафсил ёритилган. Бобартий Бағдод яқинида…
Мақолада ҳанафий-мотуридий таълимотининг Марказий Осиёда ислом маданияти тараққиётидаги муҳим роли, унинг мўътадиллиги, инсонпарварлиги ва бағрикенглиги ҳақида сўз боради. «Ислом» сўзининг луғавий маъноси — тинчлик ва…
Мақолада Ўзбекистон Республикасида диний ташкилотларнинг ҳуқуқий мақоми, уларни ташкил этиш ва давлат рўйхатидан ўтказиш тартиби ҳақида батафсил маълумот берилган. «Виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисида»ги…
Мақолада Қашқадарё вилоятининг Деҳқонобод, Нишон, Миришкор ва Муборак туманларида жойлашган зиёратгоҳлар ҳақида этнографик ва тарихий маълумотлар келтирилган. Деҳқонободдаги Хўжаипок ота зиёратгоҳи, Нишондаги Жунайд…
Мақолада ислом ҳуқуқида фатво тушунчаси, унинг луғавий ва истилоҳий маънолари, фатво билан қазо (суд ҳукми) ўртасидаги фарқлар батафсил ёритилган. Фатво берувчи (муфтий)га қўйиладиган шартлар — балоғат, ақл, илм…
Мақолада Қуръони каримдаги кўриш (басар) ва тинглаш (самъ) масалалари психологик ва илмий жиҳатдан таҳлил қилинган. Муаллиф сезги аъзолари ичида эшитиш ва кўришнинг аҳамиятини, уларнинг Қуръонда кўп ҳолларда бирга зикр…
Мақолада халифа Усмон (р.а.) даврида ёзилган Қуръони карим мусҳафларининг тарихи, уларнинг тузилиши, ёзув хусусиятлари ва бугунги кундаги тақдири ҳақида кенг кўламли маълумот берилган. Мусҳафларнинг сони тўртдан…
Мақолада қироат илмининг атақли имоми ва ровийси Ҳафс ибн Сулаймон ал-Куфийнинг (709–796) ҳаёти, илмий мероси ва қироатдаги ўрни батафсил ёритилган. Ҳафс Осим ибн Абу ан-Нажуднинг ўгай ўғли ва энг машҳур шогирди бўлиб…
Мақолада ҳадисларни тўғри тушуниш ва улардан тўғри хулоса чиқариш учун зарур бўлган саккизта асосий омил батафсил ёритилган. Муаллиф ҳадисларни Қуръонга мувофиқ талқин қилиш, бир мавзудаги ҳадисларни жамлаб ўрганиш…
Мақолада ҳанафий мазҳаби олими Тақиюддин ибн Абдулқодир Тамимий Ғаззий Ҳанафийнинг (1543–1601) «Табақот ас-саниййа фий тарожим ал-ҳанафиййа» номли биобиблиографик асари тадқиқ қилинган. Ушбу асар ҳанафий олимларининг…
Мақолада XIX аср татар маърифатпарвари Шaҳобиддин Маржонийнинг (1818–1889) «Ал-ҳикма ал-балиға» номли асарида мотуридийлик ақидавий таълимотини ёритишга доир қарашлари кенг таҳлил қилинган. Маржоний Бухоро ва Самарқанд…
Мақолада XIII асрда яшаган сирийлик тарихчи, энциклопедист олим Абу-л-Фарадж Бар Эбрей (Бар Гебрей, 1226–1286)нинг «Тарих мухтасар ад-дувал» («Давлатларнинг қисқача тарихи») асари ва унинг мусулмон манбалари чуқур…
Мақолада буюк аллома Маҳмуд Замахшарийнинг (1075–1144) илгари номаълум бўлган ва олимлар томонидан йўқолган деб ҳисобланган «Кўзи ожизга тасалли» рисоласининг топилиши ва илмий таҳлили ёритилган. Теҳрондаги Малик миллий…
Мақолада соғлом эътиқоднинг шахс, айниқса ёшлар тафаккури шаклланишидаги психологик аҳамияти, диний ва дунёвий эътиқоднинг фарқи, ўзбекистондаги виждон эркинлиги ва диний бағрикенглик ҳақидаги қонун ҳужжатлари таҳлил…
Мақолада муомала маданиятининг таркибий қисмлари (салом-алик, хушмуомалалик, суҳбат юритиш қоидалари, эмпатия, тана забони, шахсий макон, субординация) психологик ва педагогик жиҳатдан ёритилган. Муаллиф самарали…
Мақолада фақиҳ, муҳаддис ва мутакаллим олим Сирожиддин Ўший (Али ибн Усмон, 1096–1179)нинг ҳаёти, илмий мероси ва, айниқса, унинг насафлик устозлари — Абу Собит Ҳасан ибн Али Паздавий (ваф. 557/1161) ва Абул Қосим…
Ушбу кенг мақолада Бобораҳим Машрабнинг ислом дини, ақида, тариқат, шариат, мазҳаб ва тасаввуфга оид қарашлари чуқур таҳлил қилинган. Машрабнинг ҳанафий мазҳабига мансублиги, унинг Абу Бакр, Умар, Усмон, Али, Ҳасан…
Мақолада ислом ҳуқуқидаги “ория” (текин фойдаланишга бериш) тушунчаси, унинг Қуръон (Моъун сураси), ҳадис (Имом Бухорий ривояти) ва фақиҳлар – Бурҳониддин Марғиноний, Абу Лайс Самарқандий, Абул Баракот Насафий…
Мақолада етти мутавотир қироат имомларидан бири – Осим ибн ан-Нажуд ал-Куфийнинг ҳаёти, илмий салоҳияти, устозлари (Абу Абдураҳмон ас-Суламий, Зирр ибн Ҳубайш, Саъд ибн Иёс) ва шогирдлари (Ҳафс ибн Сулаймон, Абу Бакр…
Мақолада Имом Бухорийнинг “ат-Тарих ал-кабир” асарида “лайса бил-қавий” (кучли эмас) деб баҳоланган 8 нафар ровий таҳлил қилинган. Муаллиф ушбу атаманинг жарҳ ва таъдил илмидаги даражаси, Абу Ҳотим, Аҳмад ибн Ҳанбал…
Мақолада буюк олим Саъдуддин Тафтазонийнинг (1322–1390) балоғат илми (маоний, баён, бадиъ) ривожига қўшган ҳиссаси, унинг “Мутаввал”, “Мухтасар ал-маъон” каби асарлари таҳлил қилинган. Унинг ҳаёти, таҳсил олган…
Мақолада Қуръони карим ва ҳадиси шарифларда оила, никоҳ, ҳомиладорлик, эр-хотин муносабатлари ва фарзанд тарбиясига оид кўрсатмалар таҳлил қилинган. Муаллиф соғлом авлод шаклланишида онанинг жисмоний ва руҳий…
Мақолада Қўқон хонлиги вакили Ҳакимхон тўранинг 1823–1828 йиллардаги ҳаж сафари тасвирланган. У Муҳаммадалихон томонидан рақобатчи сифатида хонликдан четлаштирилиб, Россия, Туркия, Сурия, Миср, Арабистон, Эрон ва…
Бу изланиш Мовароуннаҳр, хусусан, Самарқанд фиқҳ мактаби вакилларидан бўлган кам ўрганилган фақиҳ олимнинг ҳаётига бағишланган. Унинг ислом ҳуқуқшунослиги (фиқҳ) соҳасида ёзган асарлари ва фатволари тарихий манбалар…
Мақолада «Раҳбари нажот» асарининг мазмун-моҳияти ҳамда унда илм ва маърифатнинг инсон ҳаётидаги ўрнига оид қарашлар таҳлил қилинади. Инсонни икки дунё саодатига етакловчи асосий омил илм эканлиги ҳақидаги муаллиф…
Ушбу мақола тафсир илмига оид «Ат-Тайсир фи илмит тафсир» асарида оила, никоҳ, фарзанд тарбияси ва оила аъзоларининг мажбуриятлари масалаларига бағишланган. Асарда оилавий муносабатларни тартибга солувчи Қуръон…
Мақолада ислом оламида машҳур ақида олимларидан бири Имом Абу Жаъфар ат-Таҳовийнинг ҳаёти ва бой илмий мероси тадқиқ etiladi. Олимнинг айниқса ҳанафийлик мазҳаби ривожи ва ислом ақидаси қоидаларини тизимлаштиришдаги…
Мақола Заҳириддин Муҳаммад Бобурнинг дунёга машҳур «Бобурнома» асарида Қуръони карим оятларидан фойдаланиш маҳоратига бағишланган. Матнда учройдиган оят ва иқтибосларнинг бадиий, услубий ҳамда мазмуний вазифалари…
Бу тадқиқотда форс ва туркий адабиётшунослик тарихида балоғат (риторика) ва фасоҳат илмига оид яратилган рисолалар қиёсий ўрганилади. Шарқ шеъриятшунослиги қоидалари, бадиий санъатлар ва нутқ маданияти асослари…
Мақолада Ўзбекистонда виждон эркинлигини таъминлаш борасида яратилган қонунчилик тизими ва ҳуқуқий кафолатлар кўриб чиқилади. Мамлакатда турли дин ва миллат вакиллари ўртасидаги бағрикенглик ҳамда динлараро мулоқотни…
Ушбу мақола Мисрда мамлуклар ҳукмронлиги даврида араб тилли адабиётда тасаввуф ғояларининг акс etishi масалаларига бағишланган. Давр шеърияти ва насрида сўфийлик мотивлари, илоҳий ишқ ва зуҳд мавзуларининг ривожланиши…
Тадқиқотда Тошкент воҳасида жойлежан машҳур Занги ота тарихий-меъморий мажмуасининг яратилиш тарихи ва меъморчилик хусусиятлари ўрганилади. Мажмуа таркибидаги обидаларнинг ислом маданияти ва санъатида тутган ноёб ўрни…
Мақолада глобаллашув даврида миллий ва маънавий қадриятларни турли ташқи таҳдидлардан ҳимоя қилиш масалалари таҳлил қилинади. Маънавий хавфсизликни таъминлашда қўлланиладиган замонавий сиёсий ва мафкуравий технологиялар…
This article examines the centuries-old cultural cooperation and diplomacy between the Uzbek and Afghan peoples. The historical, religious, and literary roots connecting the two nations are thoroughly covered in the…
Мақолада ислом ҳуқуқшунослиги ривожига улкан ҳисса қўшган буюк фақиҳ Шамсулаимма ас-Сарахсийнинг мероси ўрганилади. Олимнинг иқтисодий тизим, мулкий ҳуқуқлар ва савдо муносабатларига оид фиқҳий қарашлари таҳлил…
Статья посвящена жизни и борьбе лидера национально-освободительного движения ливийского народа, известного шейха Омара Мухтара. Автор делит жизнь Омара Мухтара на два основных периода, раскрывая его деятельность как…
Ушбу мақолада Кордова халифалиги қулагандан кейинги даврда Андалузиянинг Шарқ давлатлари билан бўлган маданий ва илмий алоқалари кўриб чиқилади. Араб Испаниясида давлат бошқаруви ва сарой тизимида мумтоз араб тилини…
Мақолада замонавий Саудия Арабистони давлати шароитида диний фатволарнинг ижтимоий ва сиёсий ҳаётга таъсири тадқиқ этилади. Консерватив уламолар ва мўътадил қарашдаги дин хизматчилари ўртасидаги мафкуравий курашлар…
Мазкур мақолада машҳур аллома Маҳмуд Замахшарийнинг «Муқаддамату-л-адаб» асари ва унинг дунё фондларида сақланаётган қўлёзмалари таҳлил қилинади. Хусусан, Туркия кутубхоналарида сақланаётган 20 дан ортиқ ноёб…
Ислом таълимотидаги "Пайғамбар" ва "Валий" тушунчаларининг фалсафий-диний моҳияти. Муаллиф ушбу икки феноменнинг ислом ақидасидаги ўрни, уларнинг инсон маънавияти ва комилликка эришиш йўлидаги ибратли сифатларини таҳлил…
Мазкур асарнинг ҳанафий мазҳаби усули фиқҳидаги аҳамияти ва унга ёзилган қўлёзма нусхалари тавсифи. Муаллиф асарнинг ўқувчилар учун тушунарлилиги, унинг турли қўлёзма хазиналаридаги сақланиш ҳолати ва илмий-танқидий…
Диний-бадиий адабиётнинг ўзига хос жанрлари, мавзулари ва уларнинг ислом маданиятидаги ўрни ҳақида. Муаллиф бадиий ижодда диний ғояларни ифодалаш, пайғамбарлар қиссалари ва орифона шеъриятнинг тарбиявий аҳамияти ҳақида…
Мақола "Саҳиҳ ал-Бухорий" китобининг уламолар орасидаги илмий саннади (ижозаси) тарихига бағишланган. Муаллиф Саъдуддин Тафтазоний каби йирик олимлар орқали келган ҳадис ривоятларининг занжири ва унинг илмий-тарихий…
Имом Бухорийнинг "Саҳиҳ ал-Бухорий" асарида ҳадисларни боблаш ва уларни оятлар билан шарҳлаш услуби илмий таҳлил этилади. Муаллиф ҳадислардаги мураккаб сўзларнинг маъносини очишда Қуръон оятларидан иқтибос келтириш…
Истанбулдаги ўзбек такяларининг ижтимоий, маданий ва дипломатик аҳамияти ҳақида. Муаллиф Туркистондан ҳажга борувчи зиёратчилар учун қўналға бўлган бу масканларнинг фақат диний эмас, балки хонликлар билан Усмонийлар…
Мовароуннаҳр ислом илми ривожида муҳим ўрин тутган Имом Абул Юср Паздавийнинг ҳаёти ва ақидавий қарашлари таҳлил этилади. Муаллиф олимнинг "Усул ад-дин" асарида тасаввуф ниқоби остида ислом ақидасига зид йўл тутган…
Мақола араб балоғат илми тарихида алоҳида ўрин тутган Абу Бакр Абдулқоҳир Журжоний ҳаёти ва ижодига бағишланган. Муаллиф олимнинг тил, адабиёт ва балоғат илмидаги янгиликлари, унинг маоний ва баён илмларини…
The article talks about the work “al-Mustasfa” by the famous representative of the Hanafi school, famous commentator, jurist, imam Hafiziddin Abul Barakat Nasafi. Information is given about the history of writing the…