Мақолада буюк аллома Маҳмуд Замахшарийнинг (1075–1144) илгари номаълум бўлган ва олимлар томонидан йўқолган деб ҳисобланган «Кўзи ожизга тасалли» рисоласининг топилиши ва илмий таҳлили ёритилган. Теҳрондаги Малик миллий кутубхонасида сақланаётган қўлёзмадан топилган ушбу рисола 589-ҳижрий (1193) йилда кўчирилган бўлиб, унда Замахшарий кўзи ожиз кишиларга сабр-тоқат, иймон-эътиқод масалалари бўйича панд-насиҳатлар беради, уларни ҳаётий синовларга чидамли бўлишга, қалб кўзи билан ҳақиқатни кўришга даъват этади. Рисолада Урва ибн Зубайр, Абул Айно Мутаваккил каби тарихий шахсларнинг кўрлигига қарамай юксак маънавият ва фазилат эгаси бўлганликлари ҳақидаги ривоятлар, шунингдек, Ибн Аббоснинг байти ва Қуръони карим оятларидан иқтибослар келтирилиб, кўзи ожиз инсоннинг диққати, хотираси, заковати, нутқи ва ақли каби фазилатлари таърифланади. Олим рисоланинг иккинчи қисмида кўзи ожиз кишиларни дунёвий ва маънавий жиҳатдан қўллаб-қувватлаш, уларнинг қалбини Аллоҳга итоат ва тавҳидга машғул этиш лозимлигини уқтиради.
| Mualliflar | Исломов, Зоҳиджон |
|---|---|
| Jurnal | Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought – |
| Nashriyot | Ўзбекистон халқаро ислом академияси |
| ISSN | 2181-9572 |
| Nashr sanasi | 2026-07-23 |
| Jild | 3 |
| Son | 1 |
| Betlar | 2-3 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Islomshunoslik |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-16 |
| APA | Исломов, Зоҳиджон (2026). Маҳмуд Замахшарийнинг «Кўзи ожизга тасалли» рисоласи: янги топилма. Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought –, 3(1), 2-3. https://journals.iiau.uz/index.php/isltho/article/view/840 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Исломов, Зоҳиджон Маҳмуд Замахшарийнинг «Кўзи ожизга тасалли» рисоласи: янги топилма // Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought –. – 2026. – T. 3, № 1. – B. 2-3. |
| MLA | Исломов, Зоҳиджон. “Маҳмуд Замахшарийнинг «Кўзи ожизга тасалли» рисоласи: янги топилма.” Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought –, 3(1), 2-3, 2026. https://journals.iiau.uz/index.php/isltho/article/view/840 |
| Chicago | Исломов, Зоҳиджон. “Маҳмуд Замахшарийнинг «Кўзи ожизга тасалли» рисоласи: янги топилма.” Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought –, 3(1), 2-3 (2026). https://journals.iiau.uz/index.php/isltho/article/view/840 |
| Harvard | Исломов, Зоҳиджон (2026) ‘Маҳмуд Замахшарийнинг «Кўзи ожизга тасалли» рисоласи: янги топилма’, Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought –, 3(1), 2-3. https://journals.iiau.uz/index.php/isltho/article/view/840 |
| BibTeX | @article{article2026,
title = {Маҳмуд Замахшарийнинг «Кўзи ожизга тасалли» рисоласи: янги топилма},
author = {Исломов, Зоҳиджон},
journal = {Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought –},
year = {2026},
volume = {3},
number = {1},
pages = {2-3},
url = {https://journals.iiau.uz/index.php/isltho/article/view/840}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Мақолада ислом ҳуқуқидаги “ория” (текин фойдаланишга бериш) тушунчаси, унинг Қуръон (Моъун сураси), ҳадис (Имом Бухорий ривояти) ва фақиҳлар – Бурҳониддин Марғиноний, Абу Лайс Самарқандий, Абул Баракот Насафий…
Ушбу кенг мақолада Бобораҳим Машрабнинг ислом дини, ақида, тариқат, шариат, мазҳаб ва тасаввуфга оид қарашлари чуқур таҳлил қилинган. Машрабнинг ҳанафий мазҳабига мансублиги, унинг Абу Бакр, Умар, Усмон, Али, Ҳасан…
Мақолада фақиҳ, муҳаддис ва мутакаллим олим Сирожиддин Ўший (Али ибн Усмон, 1096–1179)нинг ҳаёти, илмий мероси ва, айниқса, унинг насафлик устозлари — Абу Собит Ҳасан ибн Али Паздавий (ваф. 557/1161) ва Абул Қосим…
Мақолада муомала маданиятининг таркибий қисмлари (салом-алик, хушмуомалалик, суҳбат юритиш қоидалари, эмпатия, тана забони, шахсий макон, субординация) психологик ва педагогик жиҳатдан ёритилган. Муаллиф самарали…
Мақолада соғлом эътиқоднинг шахс, айниқса ёшлар тафаккури шаклланишидаги психологик аҳамияти, диний ва дунёвий эътиқоднинг фарқи, ўзбекистондаги виждон эркинлиги ва диний бағрикенглик ҳақидаги қонун ҳужжатлари таҳлил…
Мақолада XIII асрда яшаган сирийлик тарихчи, энциклопедист олим Абу-л-Фарадж Бар Эбрей (Бар Гебрей, 1226–1286)нинг «Тарих мухтасар ад-дувал» («Давлатларнинг қисқача тарихи») асари ва унинг мусулмон манбалари чуқур…
Мақолада XIX аср татар маърифатпарвари Шaҳобиддин Маржонийнинг (1818–1889) «Ал-ҳикма ал-балиға» номли асарида мотуридийлик ақидавий таълимотини ёритишга доир қарашлари кенг таҳлил қилинган. Маржоний Бухоро ва Самарқанд…
Мақолада ҳанафий мазҳаби олими Тақиюддин ибн Абдулқодир Тамимий Ғаззий Ҳанафийнинг (1543–1601) «Табақот ас-саниййа фий тарожим ал-ҳанафиййа» номли биобиблиографик асари тадқиқ қилинган. Ушбу асар ҳанафий олимларининг…
Мақолада ҳадисларни тўғри тушуниш ва улардан тўғри хулоса чиқариш учун зарур бўлган саккизта асосий омил батафсил ёритилган. Муаллиф ҳадисларни Қуръонга мувофиқ талқин қилиш, бир мавзудаги ҳадисларни жамлаб ўрганиш…
Мақолада қироат илмининг атақли имоми ва ровийси Ҳафс ибн Сулаймон ал-Куфийнинг (709–796) ҳаёти, илмий мероси ва қироатдаги ўрни батафсил ёритилган. Ҳафс Осим ибн Абу ан-Нажуднинг ўгай ўғли ва энг машҳур шогирди бўлиб…
Ислом тафаккури – Исламская мысль – Islamic thought – — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Мақолада жадидчилик ҳаракатининг намояндаси Маҳмудхўжа Беҳбудийнинг ҳаёти, илмий мероси, таълим ва маорифни ислоҳ қилишдаги хизматлари ҳамда миллий мустақиллик ғоялари ёритилган.
Uzbekistan, as one of the cultural centers of the world, is abundant in manuscripts. There are more than 100 000 ancient books in the funds of the country. These books were written by our scholars on the different…
Independence provided opportunities for growth in the fields of religious education and Islamic Studies. Sufism, a central branch of Islamic Studies, has been the subject of extensive research. Numerous studies have…
Muhammad ibn Ismail Bukhari’s “al-Jami’ as-Sahih” is the first book of the authentic hadith collections. As the second source of Islamic teaching, this book has been copied several times and its manuscripts are kept in…
Мақолада буюк тилшунос ва луғатшунос Абулқосим Маҳмуд Замахшарийнинг “Муқаддамату-л-адаб” асари таркибидаги арабий сўзлик матнининг Тошкент қўлёзма фондларида сақланаётган XIII–XV асрларга оид нусхалари қиёсий таҳлил…
Мақолада буюк аллома Маҳмуд Замахшарийнинг филология фани тарихида муҳим ўрин тутувчи қомусий асари — "Муқаддамату-л-адаб"даги грамматик рисолалар таҳлил қилинади. Муаллиф асарнинг ҳарфлар, исмлар ва феълларнинг…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…
This article observational data on the species composition, distribution, population, density, and seasonal damage caused causedby herbivorus bugs. Observationes were carried out in April and September 2021. When…
In the article, the research fields of some species belonging to Paeonia, their significance in human life, adaptation features tovarious ecological conditions are highlighted, and the ecologist groups and other…
This article studies the number of species, population density of terrestrial mollusks of the Topalangdarya basin, located in theSurkhandarya region of Uzbekistan, in various altitudinal regions and biotopes and…
This article sheds light on changes in biomass formation and antimicrobial activity against test pathogenic strains under theinfluence of epigenetic modifiers and elicitors of the endophytic fungus Penicillium…
Shahimardonsoy covered issues such as the soil in the river basin and measures to increase its condition, salinity and fertility, theflora and fauna present in the basin landscape and their conservation.