OROL BOʻYI MINTAQASIDA QISHLOQ XOʻJALIGI VA TURIZMNI YASHIL MOLIYALASHTIRISH VA INVESTITSIYA MEXANIZMLARI: BARQAROR RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI

Akramova , Feruza

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Yashil iqtisodiyotga oʻtish katta hajmdagi investitsiyalarni talab qiladi, biroq ekologik degradatsiyaga uchraganchekka mintaqalarda kapitalni jalb qilish eng qiyin vazifalardan biri boʻlib qolmoqda. Ushbu maqolada Orolboʻyimintaqasida — xususan, Qoraqalpogʻiston Respublikasida — qishloq xoʻjaligi va turizmni yashil moliyalashtirish hamdainvestitsiya mexanizmlari tahlil qilinadi. Orol dengizining qurishi va Aralkum choʻlining paydo boʻlishi natijasida yuzagakelgan ekologik halokat mintaqaning iqtisodiy negizini zaiflashtirdi, shu sababli bu yerda har qanday rivojlanish modeli,jumladan, turizm ham anʼanaviy bozor mexanizmlari yetib bormaydigan moliyaviy boʻshliqni toʻldirishi lozim. Jahon turizmtashkiloti (UN Tourism), Jahon iqtisodiy forumi, Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OECD) hamda BMT Taraqqiyotdasturi hisobotlari, sharhlangan ilmiy adabiyotlar hamda siyosat hujjatlariga tayanib, sifat tahliliga asoslangan keys-stadiyondashuvi qoʻllanilgan. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, Oʻzbekiston soʻnggi yillarda yashil moliyaning muhim vositalarini— 2021-yilda mintaqada birinchi boʻlgan SDG obligatsiyasini va 2023-yilda birinchi suveren yashil yevroobligatsiyani— joriy etib, kuchli poydevor yaratdi. Biroq bu salohiyatni Orolboʻyida qishloq xoʻjaligi, turizm va tiklash loyihalariga aylantirisharalash moliya, davlat-xususiy sheriklik, mikrokredit, kafolat fondlari hamda shaffof monitoring kabi muvofiqlashtirilganmexanizmlarni talab qiladi. Maqolada ushbu mexanizmlarni manbalardan natijalargacha bogʻlovchi koʻp bosqichlimodel taklif etiladi va asosiy xavflar — yashil yuvish, daromadning chiqib ketishi, qarz yuki hamda loyiha tayyorgarliginingyetishmasligi — muhokama qilinadi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarAkramova , Feruza
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
Nashr sanasi2026-07-01
Jild4
Son7
Betlar40-51
TilO‘zbek

Kalit so‘zlar

yashil moliya; investitsiya; barqaror turizm; yashil obligatsiyalar; aralash moliya; Orol dengizi; Qoraqalpog ʻiston; davlat-xususiy sheriklik.

Ilmiy soha

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar