Atmosfera havosi monitoringida IoT sensorlari o‘lchash natijalarining metrologik ishonchliligini baholash va oshirish metodologiyasini takomillashtirish

Sobirov , Anvarjon, Melibayev , Maxmudjan

Муҳандислик ва Иқтисодиёт · 2026-yil

Annotatsiya

Atmosfera havosining ifloslanishi inson salomatligi, ekologik xavfsizlik va barqaror rivojlanishga salbiy ta’sirko‘rsatuvchi asosiy omillardan biri hisoblanadi. So‘nggi yillarda havo sifati monitoringida IoT texnologiyalariga asoslanganraqamli sensor tizimlaridan keng foydalanilmoqda. Biroq bunday sensorlarning o‘lchash aniqligi, kalibrlash sifati, tashqimuhit omillariga sezgirligi hamda uzoq muddatli barqarorligi bilan bog‘liq muammolar monitoring natijalarining metrologikishonchliligini pasaytirmoqda. Ushbu maqolada atmosfera havosi monitoringida qo‘llaniladigan IoT sensorlari o‘lchashnatijalarining metrologik ishonchliligini baholash va oshirish masalalari tadqiq etilgan. Tadqiqotda sensor ma’lumotlarininganiqligiga ta’sir etuvchi omillar tahlil qilinib, o‘lchash noaniqligini baholash, adaptiv kalibrlash va ma’lumotlarni qayta ishlashusullariga asoslangan takomillashtirilgan metodologik yondashuv ishlab chiqilgan. Taklif etilgan metodologiya sensorma’lumotlarining aniqligi va takrorlanuvchanligini oshirish, monitoring natijalarining ishonchliligini ta’minlash hamdaatmosfera havosi sifatini baholash va boshqarish samaradorligini yaxshilash imkonini beradi. Tadqiqot natijalari raqamlimonitoring tizimlarining metrologik ta’minotini rivojlantirish va ekologik monitoring amaliyotini takomillashtirishga xizmatqiladi.

Maqola ma’lumotlari
MualliflarSobirov , Anvarjon, Melibayev , Maxmudjan
JurnalМуҳандислик ва Иқтисодиёт
NashriyotПлеханов номидаги Россия иқтисодиёти университетининг Тошкент шаҳридаги филиали
ISSN3060-463X, 3060-463X
Nashr sanasi2026-07-01
Jild4
Son7
Betlar52-58
TilO‘zbek
Ilmiy sohaTexnika
Indeksga qo‘shilgan2026-08-26

Kalit so‘zlar

atmosfera havosi sifati, IoT sensorlari, raqamli monitoring, metrologik ishonchlilik, o‘lchash noaniqligi, kalibrlash, adaptiv kalibrlash, havo ifloslanishi, PM2.5, PM10, sensor drifti, ma’lumotlarni qayta ishlash, ekologik monitoring, metrologik ta’minot, standartlashtirish.

Ilmiy soha

Iqtibos keltirish

APASobirov , Anvarjon, & Melibayev , Maxmudjan (2026). ATMOSFERA HAVOSI MONITORINGIDA IOT SENSORLARI O‘LCHASH NATIJALARINING METROLOGIK ISHONCHLILIGINI BAHOLASH VA OSHIRISH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH. Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(7), 52-58. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3623
GOST (OAK)Sobirov , Anvarjon, Melibayev , Maxmudjan ATMOSFERA HAVOSI MONITORINGIDA IOT SENSORLARI O‘LCHASH NATIJALARINING METROLOGIK ISHONCHLILIGINI BAHOLASH VA OSHIRISH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH // Муҳандислик ва Иқтисодиёт. – 2026. – T. 4, № 7. – B. 52-58.
MLASobirov , Anvarjon, and Melibayev , Maxmudjan. “ATMOSFERA HAVOSI MONITORINGIDA IOT SENSORLARI O‘LCHASH NATIJALARINING METROLOGIK ISHONCHLILIGINI BAHOLASH VA OSHIRISH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(7), 52-58, 2026. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3623
ChicagoSobirov , Anvarjon, and Melibayev , Maxmudjan. “ATMOSFERA HAVOSI MONITORINGIDA IOT SENSORLARI O‘LCHASH NATIJALARINING METROLOGIK ISHONCHLILIGINI BAHOLASH VA OSHIRISH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH.” Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(7), 52-58 (2026). https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3623
HarvardSobirov , Anvarjon, and Melibayev , Maxmudjan (2026) ‘ATMOSFERA HAVOSI MONITORINGIDA IOT SENSORLARI O‘LCHASH NATIJALARINING METROLOGIK ISHONCHLILIGINI BAHOLASH VA OSHIRISH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH’, Муҳандислик ва Иқтисодиёт, 4(7), 52-58. https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3623
BibTeX
@article{sobirovanvarjon2026,
  title = {ATMOSFERA HAVOSI MONITORINGIDA IOT SENSORLARI O‘LCHASH NATIJALARINING METROLOGIK ISHONCHLILIGINI BAHOLASH VA OSHIRISH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH},
  author = {Sobirov , Anvarjon and Melibayev , Maxmudjan},
  journal = {Муҳандислик ва Иқтисодиёт},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {7},
  pages = {52-58},
  url = {https://muhandislik-iqtisodiyot.uz/index.php/journal/article/view/3623}
}

Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash

Муҳандислик ва Иқтисодиёт jurnalidan boshqa maqolalar

Муҳандислик ва Иқтисодиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi

Sobirov , Anvarjon — boshqa maqolalari

Texnika sohasidagi boshqa maqolalar

Texnika sohasidagi OAK jurnallari