В статье представлены результаты комплексных исследований, направленных на оценку напряжённо-деформированного состояния массива горных пород в условиях рудника «Кызыл-Алма» при ведении очистныхработ на горизонте +985 м центрального участка месторождения. Актуальность исследования обусловленанеобходимостью обеспечения устойчивости горных выработок и повышения безопасности ведения подземныхгорных работ в условиях изменяющегося напряжённого состояния массива после извлечения рудных тел. Наоснове методов численного геомеханического моделирования изучены закономерности перераспределенияприродных и техногенных напряжений в породном массиве после отработки рудных тел небольших размеров.Выполнен анализ влияния образующихся выработанных пространств на изменение полей напряжений,формирование зон их концентрации и областей разгрузки (релаксации) в прилегающих породах. Установленыхарактерные участки максимального проявления сжимающих и растягивающих напряжений, которые могутоказывать существенное влияние на устойчивость горных выработок. Полученные результаты могут бытьиспользованы при прогнозировании геомеханического состояния массива, выборе рациональных параметровсистемы разработки, а также при разработке мероприятий по управлению горным давлением и обеспечениюбезопасной эксплуатации подземного рудника
| Mualliflar | Салямова , Клара, Меликулов , Абдусаттар, Уралбаев , Абдукахар, Бакиров , Гайрат, Зухритдинов , Давронбек |
|---|---|
| Jurnal | Муҳандислик ва Иқтисодиёт |
| Nashr sanasi | 2026-07-01 |
| Jild | 4 |
| Son | 7 |
| Til | Rus |
горные выработки, геомеханика, перераспределение напряжений, численное моделирование, концентрация напряжений, напряжённое состояние, горным давления, тектонических нарушений, опорное давление, релаксационные зоны
Mazkur maqolada xususiy ta’lim sohasida malakali pedagog va IT mutaxassislari yetishmasligi, kadrlarnomutanosibligi hamda ishsizlikning ta’lim sifati va barqarorligiga ta’siri tahlil qilinadi. Xorijiy tajribalar asosida…
Ushbu tadqiqot ishida Physalis alkekengi o‘simligidan biologik faol moddalar, ya’ni flavonoidlarni ajratibolishning samarali biotexnologik usullari o‘rganilgan. Amalga oshirilgan tajribalarda o‘simlikni ekstraksiya…
Surface erosion of wind turbine blades, particularly leading-edge erosion, is a complex multiphysical processstrongly influenced by random environmental factors such as rainfall conditions, sand particle impacts, and…
Mazkur maqolada bank va kredit muassasalari rivojlanish tendensiyalarini ekonometrik trend modellari yordamidatahlil qilish hamda prognozlashning nazariy va amaliy jihatlari yoritilgan. Tadqiqotda bank-kredit tizimi…
Maqolada ipakchilik klasterlari uchun investitsion boshqaruv modelini shakllantirish va ilmiy asoslash masalalariyoritilgan. Tut yetishtirish, urug‘chilik, pilla yetishtirish, qayta ishlash, tayyor ipak mahsulotlari…
Yashil iqtisodiyotga oʻtish katta hajmdagi investitsiyalarni talab qiladi, biroq ekologik degradatsiyaga uchraganchekka mintaqalarda kapitalni jalb qilish eng qiyin vazifalardan biri boʻlib qolmoqda. Ushbu maqolada…
Mazkur tadqiqotda kichik va o‘rta biznes subyektlari samaradorligini ekonometrik usullar asosida baholashningnazariy va uslubiy jihatlari tadqiq etilgan. Tadqiqotda kichik va o‘rta biznes samaradorligini ifodalovchi…
Atmosfera havosining ifloslanishi inson salomatligi, ekologik xavfsizlik va barqaror rivojlanishga salbiy ta’sirko‘rsatuvchi asosiy omillardan biri hisoblanadi. So‘nggi yillarda havo sifati monitoringida IoT…
Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalari boshqaruv faoliyatini raqamlashtirishning ahamiyati va uningta’lim tizimi samaradorligini oshirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Raqamli boshqaruv tizimlari orqali ma’muriy…
Mazkur maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida korxonalar iqtisodiy samaradorligini oshirishda divergentmexanizmlarning nazariy asoslari kompleks tarzda yoritilgan. Tadqiqotda divergent fikrlash, innovatsion…