Ushbu maqolada oʻzbek tilidan ingliz tiliga oʻsmirlar adabiyotini tarjima qilishda realia va kulturemalarni oʻzlashtirishning samarali usullari tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi – tarjima jarayonida milliy oʻziga xoslikni saqlash va maqsadli auditoriyaga tushunarli matn yaratishning optimal yoʻllarini aniqlash. Tadqiqotda qiyosiy-tipologik, transformatsion va lingvomadaniy tahlil metodlari qoʻllanildi. Asosiy material sifatida Xudoyberdi Toʻxtaboyevning “Oltin boshli, shux boshli…” asari va uning ingliz tilidagi qisman tarjimalari, shuningdek, ingliz yozuvchilarining oʻzbek tiliga tarjimalari tahlil qilindi. Natijada realia va kulturemalarni uzatishning beshta asosiy usuli (transliteratsiya, kalqka, funksional analogiya, tavsifiy tarjima va kombinatsiyalashgan usul) aniqlanib, ularning qoʻllanish chastotasi va samaradorligi baholandi. Xulosada oʻsmirlar adabiyotida kombinatsiyalashgan usul (transliteratsiya + qisqa tavsif) eng maqbul ekanligi asoslangan.
| Mualliflar | Kasimova Yulduz Malikovna, Muhammadjonova Mohigul Ma’murjon qizi |
|---|---|
| Jurnal | Таълим ва тараққиёт |
| Nashriyot | Наманган давлат педагогика институти |
| ISSN | 2022-2026, 2992-9008 |
| Nashr sanasi | 2026-05-14 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Pedagogika |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-10-22 |
| APA | Kasimova Yulduz Malikovna, & Muhammadjonova Mohigul Ma’murjon qizi (2026). OʻSMIRLAR ADABIYOTINI TARJIMA QILISHDA REALIA VA KULTUREMALARNI OʻZLASHTIRISH USULLARI (OʻZBEK-INGLIZ MATERIALLARI ASOSIDA). Таълим ва тараққиёт. https://journal.namspi.uz/articleview/864 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Kasimova Yulduz Malikovna, Muhammadjonova Mohigul Ma’murjon qizi OʻSMIRLAR ADABIYOTINI TARJIMA QILISHDA REALIA VA KULTUREMALARNI OʻZLASHTIRISH USULLARI (OʻZBEK-INGLIZ MATERIALLARI ASOSIDA) // Таълим ва тараққиёт. – 2026. |
| MLA | Kasimova Yulduz Malikovna, and Muhammadjonova Mohigul Ma’murjon qizi. “OʻSMIRLAR ADABIYOTINI TARJIMA QILISHDA REALIA VA KULTUREMALARNI OʻZLASHTIRISH USULLARI (OʻZBEK-INGLIZ MATERIALLARI ASOSIDA).” Таълим ва тараққиёт, 2026. https://journal.namspi.uz/articleview/864 |
| Chicago | Kasimova Yulduz Malikovna, and Muhammadjonova Mohigul Ma’murjon qizi. “OʻSMIRLAR ADABIYOTINI TARJIMA QILISHDA REALIA VA KULTUREMALARNI OʻZLASHTIRISH USULLARI (OʻZBEK-INGLIZ MATERIALLARI ASOSIDA).” Таълим ва тараққиёт (2026). https://journal.namspi.uz/articleview/864 |
| Harvard | Kasimova Yulduz Malikovna, and Muhammadjonova Mohigul Ma’murjon qizi (2026) ‘OʻSMIRLAR ADABIYOTINI TARJIMA QILISHDA REALIA VA KULTUREMALARNI OʻZLASHTIRISH USULLARI (OʻZBEK-INGLIZ MATERIALLARI ASOSIDA)’, Таълим ва тараққиёт. https://journal.namspi.uz/articleview/864 |
| BibTeX | @article{kasimovayulduzmalikovna2026,
title = {OʻSMIRLAR ADABIYOTINI TARJIMA QILISHDA REALIA VA KULTUREMALARNI OʻZLASHTIRISH USULLARI (OʻZBEK-INGLIZ MATERIALLARI ASOSIDA)},
author = {Kasimova Yulduz Malikovna and Muhammadjonova Mohigul Ma’murjon qizi},
journal = {Таълим ва тараққиёт},
year = {2026},
url = {https://journal.namspi.uz/articleview/864}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Mazkur maqolada STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) yo‘nalishidagi maktablarda chet tillarni o‘qitish metodikasining nazariy va amaliy jihatlari kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda zamonaviy pedagogik…
Mazkur tadqiqotda maktab bitiruvchilarining texnik va mexanikaga bo‘lgan qiziqishlari asosida ularning texnologik mashinalar va jihozlar yo‘nalishini tanlashga bo‘lgan kasbiy orientatsiyasi empirik jihatdan tahlil…
Ushbu maqolada STEAM- texnologiyasining paydo bo‘lish tarixi haqida fikr yuritilgan, shuningdek maktabgacha ta’limda STEAM texnologiyalaridan foydalanishning afzalliklari xususida ma’lumotlar keltirilgan hamda STEAM…
Mazkur maqolada chet tillarini o‘qitish jarayonida o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi pedagogik-psixologik muloqotning nazariy asoslari, amaliy ahamiyati va ta’lim samaradorligiga ta’siri kompleks tarzda tahlil etiladi…
Ushbu maqolada sun’iy intellektning ta’limga ta’siri pedagogik, texnologik va axloqiy hodisa sifatida tadqiq etiladi. Asosiy g‘oya shundan iboratki, sun’iy intellekt faqat o‘qitish yoki baholash jarayonini…
Ushbu maqolada Friedrich Froebel tomonidan yaratilgan “Froebel sovg‘alari”ning pedagogik ahamiyati va ularning maktabgacha yoshdagi bolalarning bilish qobiliyatlarini rivojlantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi…
Ushbu maqolada Marhamat tumanidagi ziyoratgoh va qadamjolari bilan bog’liq qarashlar va ularning kelib chiqishi haqida ma`lumotlar keltiriladi. Bu ziyoratgohlar o’zining g’ayritabiiy shifo xususiyatlari, shifobaxsh…
Mazkur ilmiy maqolada 8-sinf o‘quvchilarining qisqa masofaga yugurish texnikasini takomillashtirishning nazariy va amaliy asoslari keng yoritilgan. O‘quvchilarning yosh xususiyatlari, jismoniy sifatlari, zamonaviy…
Mazkur maqollada falsafa ta’limi asosida talabalarda vatanparvarlik fazilatlarini rivojlantirish tajriba-sinov ishlarining nitijasi va ularning samaradorligi haqida so’z boradi.
Maqolada zamonaviy o‘zbek jamiyatida futbolni rivojlantirishning o‘ziga xos xususiyatlari ijtimoiy, madaniy va pedagogik jihatdan tahlil etiladi. Futbolning milliy an’analar bilan uyg‘unligi, aholi salomatligini…
Таълим ва тараққиёт — barcha maqolalar · 2026-yil arxivi
Ushbu maqolada Charlz Dikkens romanlarida o'smirlar obrazini shakllantirishda sinonimlar va antonimlarning lingvopoetik va ijtimoiy funksiyasi qiyosiy tahlil asosida o'rganiladi. Tadqiqot jarayonida o'smir…
Ushbu maqolada ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘rganishda yangi so‘zlarni vizual va verbal usullar orqali o‘zlashtirish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda vizual materiallar (rasmlar, grafik tasvirlar va…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi (MT) vositalarining Toshkent Kimyo xalqaro universitetida tahsil olayotgan o‘zbek-ingliz ikki tilli talabalarning ingliz tilidagi yozma ishlarida uchraydigan xatolarga ta’siri…
Maqolada 1892-yilda “Туркестанские ведомости” gazetasida chop etilgan Sattorxon Abdulg'afforovning “Qo'qon xonligining ruslar tomonidan istilo etilishidan oldingi ichki ahvoli haqida qisqacha ocherk” asarining…
This article examines the linguistic units and metaphorical fields that structure English ecological discourse — the texts that construct public understanding of nature and environmental crisis. Drawing on Conceptual…
Maqolada 1929–1930-yillardan boshlab O‘zbekiston SSRda amalga oshirilgan yalpi kollektivlashtirish, “quloqlarni sinf sifatida tugatish” siyosati va majburiy surgunning mahalliy jamiyat hayotiga ta’siri Farg‘ona vodiysi…
Amudaryo quyi oqimidagi sugʻoriladigan hududlarda qishloq xoʻjaligi qurgʻoqchiligini asosan yogʻin emas, balki daryodan olinadigan suv hajmi belgilaydi. Tadqiqotda Xorazm viloyatida bir yillik (2000, 2008, 2011) va…