Maqolada metaforaning tilshunoslikda faqat badiiy vosita sifatida emas, balki kognitiv tafakkurni bildiruvchi, turli diskurslarda turlicha ma’nolarda qo‘llanilishi va kommunikativ jarayonlarda ma’no hosil qilish kabi xususiyatlari yoritib berilgan. Turli tillardagi ilmiy, badiiy, publitsistik diskurslarida qo‘llangan metaforik modellar, ularning kognitiv va semantik xususiyatlari aniqlanadi. Bundan tashqari, metaforaning dinamik xususiyati, ya’ni texnologik rivojlanishning, yangi ijtimoiy hodisalarning ta’siri orqali semantik jihati kengayib borishi tahlil qilinadi. Maqolada qiyosiy-diskursiv, semantik va kognitiv yondashuvlar uzviy bog‘langan holda tasvirlanadi. Olingan ilmiy natijalar zamonaviy metafora dinamikasining o‘zbek va ingliz tillaridagi umumiy va farqli jihatlarini yoritib beradi. Bu esa kognitiv tilshunoslik, diskurs tahlili va qiyosiy tilshunoslik sohalarida amaliy ahamiyatga ega.
| Mualliflar | Sotvoldiyeva, Muattarxon |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2020-01-01 |
| Jild | 7 |
| Son | 1 |
| Betlar | 73-75 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
В статье метафора рассматривается не только как художественное средство языка, но и как важный механизм когнитивного мышления, проявляющийся в различных типах дискурса и участвующий в процессах смыслообразования в коммуникации. Анализируются метафорические модели, функционирующие в научном, художественном и публицистическом дискурсах b разных языках, а также выявляются их когнитивные и семантические особенности. Особое внимание уделяется динамическому характеру метафоры, выражающемуся в расширении её семантического потенциала под влиянием технологического развития и новых социальных реалий. В исследовании используются сравнительно-дискурсивный, семантический и когнитивный подходы, что позволяет комплексно осветить проблему динамики современной метафоры. Полученные результаты выявляют общие и отличительные черты метафорических процессов в узбекском и английском языках и имеют практическую значимость для когнитивной лингвистики, дискурс-анализа и сравнительного языкознания., discourse, contemporary metaphor, metaphor dynamics, cognitive linguistics, comparative analysis, semantic model.
| APA | Sotvoldiyeva, Muattarxon (2020). O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDAGI TURLI DISKURSLARDAGI METAFORALAR TADQIQI. FarDU ilmiy xabarlari, 7(1), 73-75. https://journal.fdu.uz/main/article/6710 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Sotvoldiyeva, Muattarxon O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDAGI TURLI DISKURSLARDAGI METAFORALAR TADQIQI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2020. – T. 7, № 1. – B. 73-75. |
| MLA | Sotvoldiyeva, Muattarxon. “O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDAGI TURLI DISKURSLARDAGI METAFORALAR TADQIQI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(1), 73-75, 2020. https://journal.fdu.uz/main/article/6710 |
| Chicago | Sotvoldiyeva, Muattarxon. “O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDAGI TURLI DISKURSLARDAGI METAFORALAR TADQIQI.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(1), 73-75 (2020). https://journal.fdu.uz/main/article/6710 |
| Harvard | Sotvoldiyeva, Muattarxon (2020) ‘O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDAGI TURLI DISKURSLARDAGI METAFORALAR TADQIQI’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(1), 73-75. https://journal.fdu.uz/main/article/6710 |
| BibTeX | @article{sotvoldiyevamuattarxon2020,
title = {O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDAGI TURLI DISKURSLARDAGI METAFORALAR TADQIQI},
author = {Sotvoldiyeva, Muattarxon},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2020},
volume = {7},
number = {1},
pages = {73-75},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/6710}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu tadqiqotda Glycyrrhiza glabra L. (shirinmiya), Salvia officinalis L. (shalfey) va Inula helenium L. (omanqora) o‘simliklaridan turli nisbatlarda suvli va etanolli ekstraktlar tayyorlanib, ularning antioksidant…
Ushbu maqolada etilen oksidi (EO), propilen oksidi (PO) va polidimetilsiloksan (PDMS) asosidagi blok sopolimerining tabiiy gazni tozalash jarayonlarida ishlatiladigan aminli absorbentlar uchun yangi avlod…
Mazkur maqolada globallashuv va jadallashgan axborot oqimlari davrida madaniy identiklik va ma’naviy qadriyatlarni qanday o‘zgartirishi tahlil qilinadi. Axborot asrida madaniy chegaralar tobora ochiq tus olmoqda…
Maqolada marketing diskursida iste’molchilar ishonchini shakllantirishda qo‘llaniladigan lingvistik mexanizmlar tahlil qilinadi. Tadqiqotda reklama va raqamli marketing matnlarida ishlatiladigan baholovchi leksika…
Ushbu maqolada ingliz tilidagi malaforalarning kognitiv tabiati chuqur tahlil qilinadi. Malaforalar ikki yoki undan ortiq idioma va klişelarning qo‘shilishi natijasida yuzaga keladigan birliklar bo‘lib, ular ko‘pincha…
Ushbu maqolada mashina tarjimasi texnologiyalarining shakllanishi va rivojlanish jarayoni hamda ularning zamonaviy tilshunoslik va filologiyaga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda tarjima tizimlarining dastlabki…
Ushbu maqolada o‘zbek va ingliz tillaridagi mevalar bilan bog‘liq frazeologik birikmalar qiyosiy tahlil qilindi. Ularning ushbu tillardagi ramziy ma’nolari, til va madaniyatdagi o‘rni, milliy va umumiy xususiyatlari…
Mazkur maqolada nutqiy aktlarda madaniy konseptlarning lingvistik va pragmatik ifodalanish xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot ingliz, rus, nemis va o‘zbek tillarida olib borilgan qiyosiy ilmiy tadqiqotlarga…
Mazkur maqolada barqaror rivojlanish tushunchasining vujudga kelishi, uning shakllanish bosqichlari hamda ilmiy va yuridik ta’riflari tahlil etilgan. Tadqiqot davomida barqaror rivojlanish konsepsiyasining…
Ushbu maqolada Alisher Navoiy qalamiga mansub “Saddi Iskandariy” dostonida qo‘llangan fors-tojikcha hayvon nomlari (zoonimlar) lingvistik jihatdan tadqiq etiladi. Tadqiqot jarayonida dostonda uchraydigan zoonimlar…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2020-yil arxivi
This article investigates the linguocultural significance of cognitive metaphor. Cognitive metaphor is examined not only as an expressive means of language, but also as a fundamental mechanism shaping human thought and…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…