Ushbu maqolada mashina tarjimasi texnologiyalarining shakllanishi va rivojlanish jarayoni hamda ularning zamonaviy tilshunoslik va filologiyaga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda tarjima tizimlarining dastlabki qoidaviy modellaridan boshlab statistik yondashuvlar va sun’iy intellektga asoslangan neyron tarmoqlargacha bo‘lgan bosqichlar ko‘rib chiqiladi. Texnologik taraqqiyot natijasida tarjima jarayonida ma’no, kontekst va ekvivalentlik tushunchalariga yangicha nazar bilan qaralishi asoslab beriladi. Maqolada mashina tarjimasi nafaqat amaliy vosita, balki lingvistik tadqiqotlar uchun muhim ilmiy obyekt sifatida talqin qilinadi. Shuningdek, neyron tizimlarning samaradorligi bilan bir qatorda ularning semantik noaniqlik va madaniy kontekstni aks ettirishdagi cheklovlari ham muhokama qilinadi. Muallif fanlararo hamkorlik zarurligini ta’kidlab, raqamli davrda til va tarjima nazariyasining yangi bosqichga ko‘tarilayotganini qayd etadi.
| Mualliflar | Usmonova, Dona, Rajabova, Nigina |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2020-01-01 |
| Jild | 7 |
| Son | 1 |
| Betlar | 69-72 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-08-26 |
Mashina tarjimasi, Sun’iy intellekt, Neyron tarmoqlar, Tilshunoslik, Filologiya, Raqamli gumanitar fanlar, Til texnologiyalari, : Machine translation, Artificial Intelligence, Neural networks, Linguistic theory, Philology, Digital linguistics, Language technologies
| APA | Usmonova, Dona, & Rajabova, Nigina (2020). MASHINA TARJIMASI TARAQQIYOTI: TILSHUNOSLIK TADQIQOTLARIDA YANGI PARADIGMA. FarDU ilmiy xabarlari, 7(1), 69-72. https://journal.fdu.uz/main/article/6708 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Usmonova, Dona, Rajabova, Nigina MASHINA TARJIMASI TARAQQIYOTI: TILSHUNOSLIK TADQIQOTLARIDA YANGI PARADIGMA // FarDU ilmiy xabarlari. – 2020. – T. 7, № 1. – B. 69-72. |
| MLA | Usmonova, Dona, and Rajabova, Nigina. “MASHINA TARJIMASI TARAQQIYOTI: TILSHUNOSLIK TADQIQOTLARIDA YANGI PARADIGMA.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(1), 69-72, 2020. https://journal.fdu.uz/main/article/6708 |
| Chicago | Usmonova, Dona, and Rajabova, Nigina. “MASHINA TARJIMASI TARAQQIYOTI: TILSHUNOSLIK TADQIQOTLARIDA YANGI PARADIGMA.” FarDU ilmiy xabarlari, 7(1), 69-72 (2020). https://journal.fdu.uz/main/article/6708 |
| Harvard | Usmonova, Dona, and Rajabova, Nigina (2020) ‘MASHINA TARJIMASI TARAQQIYOTI: TILSHUNOSLIK TADQIQOTLARIDA YANGI PARADIGMA’, FarDU ilmiy xabarlari, 7(1), 69-72. https://journal.fdu.uz/main/article/6708 |
| BibTeX | @article{usmonovadona2020,
title = {MASHINA TARJIMASI TARAQQIYOTI: TILSHUNOSLIK TADQIQOTLARIDA YANGI PARADIGMA},
author = {Usmonova, Dona and Rajabova, Nigina},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2020},
volume = {7},
number = {1},
pages = {69-72},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/6708}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Ushbu maqolada etilen oksidi (EO), propilen oksidi (PO) va polidimetilsiloksan (PDMS) asosidagi blok sopolimerining tabiiy gazni tozalash jarayonlarida ishlatiladigan aminli absorbentlar uchun yangi avlod…
Mazkur maqolada globallashuv va jadallashgan axborot oqimlari davrida madaniy identiklik va ma’naviy qadriyatlarni qanday o‘zgartirishi tahlil qilinadi. Axborot asrida madaniy chegaralar tobora ochiq tus olmoqda…
Maqolada marketing diskursida iste’molchilar ishonchini shakllantirishda qo‘llaniladigan lingvistik mexanizmlar tahlil qilinadi. Tadqiqotda reklama va raqamli marketing matnlarida ishlatiladigan baholovchi leksika…
Ushbu maqolada ingliz tilidagi malaforalarning kognitiv tabiati chuqur tahlil qilinadi. Malaforalar ikki yoki undan ortiq idioma va klişelarning qo‘shilishi natijasida yuzaga keladigan birliklar bo‘lib, ular ko‘pincha…
Maqolada metaforaning tilshunoslikda faqat badiiy vosita sifatida emas, balki kognitiv tafakkurni bildiruvchi, turli diskurslarda turlicha ma’nolarda qo‘llanilishi va kommunikativ jarayonlarda ma’no hosil qilish kabi…
Ushbu maqolada o‘zbek va ingliz tillaridagi mevalar bilan bog‘liq frazeologik birikmalar qiyosiy tahlil qilindi. Ularning ushbu tillardagi ramziy ma’nolari, til va madaniyatdagi o‘rni, milliy va umumiy xususiyatlari…
Mazkur maqolada nutqiy aktlarda madaniy konseptlarning lingvistik va pragmatik ifodalanish xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot ingliz, rus, nemis va o‘zbek tillarida olib borilgan qiyosiy ilmiy tadqiqotlarga…
Mazkur maqolada barqaror rivojlanish tushunchasining vujudga kelishi, uning shakllanish bosqichlari hamda ilmiy va yuridik ta’riflari tahlil etilgan. Tadqiqot davomida barqaror rivojlanish konsepsiyasining…
Ushbu maqolada Alisher Navoiy qalamiga mansub “Saddi Iskandariy” dostonida qo‘llangan fors-tojikcha hayvon nomlari (zoonimlar) lingvistik jihatdan tadqiq etiladi. Tadqiqot jarayonida dostonda uchraydigan zoonimlar…
Maqolada umumxalq iboralari hamda ularning shevaga xos frazeologizmlar bilan o‘xshash va farqli jihatlari O‘zbekiston Respublikasi Sariosiyo tumani Xufar qishlog‘i misolidagi zoonim va ornitonim frazeologizmlar asosida…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2020-yil arxivi
Ushbu maqola frazeologik birliklar aksiologiyasining qiziqarli sohasiga kirib, til va qadriyatlar oʻrtasidagi murakkab munosabatlarga oydinlik kiritadi. Anʼanaviy ravishda muloqot vositasi sifatida qaraladigan til bu…
Xilvatiyning ijodiga nazar tashlasak, uning qalamiga mansub she’rlar badiiyati jihatidan nihoyatda qimmatliekanligini ko‘rishimiz mumkin bo‘ladi. Mullo Yo‘ldosh To‘raboy o‘g‘li hozirgi Namangan viloyati Jiydakapa…
O‘zbek adabiyotini ingliz tiliga tarjima qilish bir qator o‘ziga xos qiyinchiliklarni namoyon qiladi. Ikkala til o‘rtasidagi grammatik tuzilish va sintaksis farqlarining keng qamrovliligi, o‘zbek iboralari va…
Ushbu maqola sun'iy intellekt yordamida ingliz tilini o‘rganish usullarini o‘rganadi. Zamonaviy texnologiyalarning hozirgi davrini uchinchi tomon aralashuvisiz, ayniqsa OpenAI tashkiloti tomonidan kiritilgan turli xil…
Ushbu maqola bolalar animatsiyasida gender rollarini tasvirlashga, xususan, «Smeshariki» animatsion seriyasini oʻrganishga qaratilgan. Yosh ongni shakllantirishda kuchli taʼsir koʻrsatadigan bolalar animatsiyasi gender…
Effective communication relies not only on linguistic knowledge but also on pragmatic competence—the ability to perform speech acts appropriately across contexts and generations. This study examines complaint strategies…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…