Ushbu maqola so‘zning ma’nolarini o‘rganuvchi uch usul – ma’lumotlar nazariyasi tahlili, komponentli tahlil va ma’no postulatlari turli misollar tahlili asosida ko‘rsatilgan. Tarjima jarayonida tarjimon asliyat tilidagi so‘zning kontekstdagi ma’nosini emas, balki so‘zning o‘z ma’nosini tushunib olishi tarjimada ushbu so‘zning noto‘g‘ri tarjima qilishi kabi muammolarni keltirib chiqaradi. Aynan ushbu tadqiqot shu kabi muammoni bartaraf etishga yordam beradi. Tadqiqotda quyidagi natijalar keltirilgan: ma’lumotlar nazariyasi tahlili so‘zning to‘liq ma’nosini beraolmaydi, u komponentli tahlil bilan birga foydalaniladi, ikki tahlil usuli so‘zning kontekstdagi ma’nosini bera olmaydi. Uchunchi – ma’no shakllari tahlili usuli esa so‘zning pragmatic va semantik xususiyatlarini aniqlay oladi va bu tarjimon uchun qulaydir.
| Mualliflar | Dadabayeva, Shirinxon |
|---|---|
| Jurnal | FarDU ilmiy xabarlari |
| Nashriyot | Farg‘ona davlat universiteti |
| ISSN | 2010-8419, 2181-1571 |
| Nashr sanasi | 2023-12-31 |
| Jild | 29 |
| Son | 6- |
| Betlar | 36-36 |
| Til | O‘zbek |
| Ilmiy soha | Filologiya |
| Indeksga qo‘shilgan | 2026-09-06 |
Tarjima, tajima jarayoni, so‘z ma’nosi, kontekst, nutqiy akt. muloqot, ma’lumotlar nazariyasi, komponentli tahlil, ma'no shakllari tahlili., Перевод, процесс перевода, значение слова, контекст, речевой акт. коммуникация, теория данных, компонентный анализ, анализ смысловых форм.
| APA | Dadabayeva, Shirinxon (2023). TARJIMADA SO‘ZNING KONTEKSTDAGI MA’NOSINI ANIQLASH USULLARI. FarDU ilmiy xabarlari, 29(6-), 36-36. https://journal.fdu.uz/main/article/3585 |
|---|---|
| GOST (OAK) | Dadabayeva, Shirinxon TARJIMADA SO‘ZNING KONTEKSTDAGI MA’NOSINI ANIQLASH USULLARI // FarDU ilmiy xabarlari. – 2023. – T. 29, № 6-. – B. 36-36. |
| MLA | Dadabayeva, Shirinxon. “TARJIMADA SO‘ZNING KONTEKSTDAGI MA’NOSINI ANIQLASH USULLARI.” FarDU ilmiy xabarlari, 29(6-), 36-36, 2023. https://journal.fdu.uz/main/article/3585 |
| Chicago | Dadabayeva, Shirinxon. “TARJIMADA SO‘ZNING KONTEKSTDAGI MA’NOSINI ANIQLASH USULLARI.” FarDU ilmiy xabarlari, 29(6-), 36-36 (2023). https://journal.fdu.uz/main/article/3585 |
| Harvard | Dadabayeva, Shirinxon (2023) ‘TARJIMADA SO‘ZNING KONTEKSTDAGI MA’NOSINI ANIQLASH USULLARI’, FarDU ilmiy xabarlari, 29(6-), 36-36. https://journal.fdu.uz/main/article/3585 |
| BibTeX | @article{dadabayevashirinxon2023,
title = {TARJIMADA SO‘ZNING KONTEKSTDAGI MA’NOSINI ANIQLASH USULLARI},
author = {Dadabayeva, Shirinxon},
journal = {FarDU ilmiy xabarlari},
year = {2023},
volume = {29},
number = {6-},
pages = {36-36},
url = {https://journal.fdu.uz/main/article/3585}
} |
Boshqa maqola uchun iqtibos tayyorlash
Til tizimini o‘zlashtirishda lingvistik izlanish tamoyili, bugungi kunda antropotsentrizmlar katta ahamiyatga ega. Bu holatda antropotsentrik paradigma faqatgina tilni o‘zlashtirish emas, balki jonli muloqotga…
Ushbu maqolada publitsistik uslub sohasi, uning afzalliklari va ushbu janr doirasidagi maqol va matallardan strategik foydalanish tahlil qilinadi. O‘zining ishonarli va ifodali tabiati bilan ajralib turadigan…
Ma’lum bir lisoniy hamjamiyatda erkin soʻz birikmalaridan farqli ravishda qisman yoki toʻliq turgʻun holatdagi soʻz birikmalari frazeologik birliklar deb ataladi. Ushbu iboralar o‘ziga xos semantik va sintaktik…
Ushbu maqolada ikki tillilikning nazariy va amaliy ahamiyati, ma'lum bir davrga xos bo‘lgan til aloqalari jihatlari, uchinchi tilni o‘rganish sharoitida til hodisalarining turli xil tabiati sabablari to‘g‘risida to‘g‘ri…
Ushbu maqolada ona tili va birinchi chet tilining ikkinchi chet tilini o‘rganishga ijobiy va salbiy ta'siri muammosi ko‘rib chiqiladi. Ko‘pincha, yangi tilni o‘rganayotganda, talaba ilgari o‘rganilgan tillarning mavjud…
Ushbu maqola tarjima jarayonida vaziyatning ahamiyatliligi, uning asliyat tilidan tarjima tiliga o‘tishi haqida bo‘lib, unda olimlarning tarjima modeli bo‘lgan situativ-denotativ usuli haqidagi fikrlari keltiriladi…
Maqolada o‘zbek va ingliz tillaridagi landshaft terminlarining semantik tahlil qilingan va uning nutqimizda qo‘llanilishi, olimlarning ilmiy tadqiqot ishlari tahlil qilingan. Shuningdek landshaft so‘zining ma’nosi va bu…
This article describes the cognitive issue of landscape terms in Uzbek and English languages. Also, the lexical units denoting certain individual water landscapes were studied as research objects, and the opinions…
Ushbu maqolada o‘zbek va ingliz tillaridagi landshaft terminlarining o‘zbek tilshunosligiga kirib kelishi va qadimgi landshaft terminlarining xozirgi muqobil shakllari va uning nutqimizda qo‘llanilishi tahlil qilingan…
Mazkur maqolada nemis xalqi urf-odatlariga ko‘ra dafn marosimining qayerda va qay tarzda o‘tkazilishi, xristian diniga mansub bo‘lgan nemis xalqi katolik yoki evangelik mazxablariga kirishi, dafn marosimi bu ikkala…
FarDU ilmiy xabarlari — barcha maqolalar · 2023-yil arxivi
This article shows three methods of studying the meanings of words – reference theory, component analysis and postulates of meaning based on the analysis of different examples. In the process of translation, the fact…
Ushbu maqola tarjima jarayonida vaziyatning ahamiyatliligi, uning asliyat tilidan tarjima tiliga o‘tishi haqida bo‘lib, unda olimlarning tarjima modeli bo‘lgan situativ-denotativ usuli haqidagi fikrlari keltiriladi…
Tilshunoslikda tilni murakkab tizim sifatida o‘rganish, barcha til birliklarini shakl va mazmunidan kelib chiqib tahlil qilish hamda sintaktik, semiotik va pragmatik tabiatini, nutqdagi ahamiyatini o‘rganish muhim…
Ushbu maqola axloqiy-fuqaroviy qadriyatlarni ifodalovchi aksiologik leksikalarni tahlil qilish orqali tilshunoslik va etika sohalaridagi nazariy yondashuvlarni muhokama qiladi. Maqolada leksik birliklarning semantik…
Ushbu maqolada aksiologiya va aksiolingvistika sohasidagi asosiy jarayonlar – aksiologiya, baholash va darajalanish – keng qamrovli tahlil qilinadi. Tadqiqot tilning qadriyatlarni ifodalashdagi o‘ziga xos o‘rniga…
This article examines compression as a meaning-oriented strategy in sign language translation and interpreting. Compression is understood not as arbitrary shortening, but as the selective reformulation of a source…
This study investigates the impact of Edge Computing on bandwidth utilization in Internet of Things (IoT)–driven Nigerian telecom networks. The rapid growth of IoT devices has significantly increased data traffic…
The article analyzes the institutional formation and everyday educational practice of girls’ education in Turkestan in the late nineteenth and early twentieth centuries. It examines traditional schools led by otinoyi…
This study presents a comprehensive analysis of the geostrategic role of Khwarezm in the transregional trade system of Eurasia during the 9th–12th centuries, based on written sources, historiography, and archaeological…
This article addresses the problem of improving an adaptive traffic signal control algorithm at urban intersections by taking into account the dynamic characteristics of traffic flow. Fixed-time control under conditions…
This article presents the results of 2018-2023, such as biological diversity, inter-landscape distribution characteristics, density,and number of straggly insects identified from natural and anthropogenic areas of…